اخیرا فدراسیون تاریخ و آمار فوتبال (IFFHS) اسامی برترین مربیان دنیا در 16 سال اخیر را در وب سایت رسمی خود منتشر کرده است که در این رده‌بندی، سر الکس فرگوسن به عنوان برترین مربی دنیا با 254 امتیاز انتخاب شد. واضح است که این فدراسیون تنها آمار تعداد بردها، باخت‌ها، کسب جام‌ها و تمام مواردی که در زمین فوتبال و در آمار و ارقام مربوط به آن مشاهده می‌شود را در نظر گرفته و از این رو فرگوسن بی‌تردید در 16 سال گذشته بی‌رقیب بوده است.
اما تلاش می‌کنیم در این نوشتار به شکلی بازتر به افتخارات و موفقیت‌های فرگوسن نگاهی بیندازیم و بزرگی و افسانه بودن این پیرمرد را در تعداد جام‌ها و بردها خلاصه نکنیم.
اسطوره اسکاتلندی باشگاه منچستریونایتد، تنها در دوران مربیگری فرد موفقی نبوده. فرگوسن در دوران بازیگری خود در 6 تیم مختلف به میدان رفته است. او از سال 1957 تا 1974، 317 بازی در رده باشگاهی انجام داد و 170 گل نیز به ثمر رساند. فرگوسن که یک مهاجم باهوش و درجه یک به حساب می‌آمد، همواره انتخاب اول سرمربی‌های خود در خط حمله بود.
این مرد در تاریخ فوتبال دست نیافتنی است. چهره‌ای که با وجود کسب افتخارات بیشمار و متعدد، هیچگاه تغییر نکرد و حتی ذره‌ای غرور در چشمان این مرد دیده نشد.
شاید بسیاری از مردم و فوتبالدوستان، بزرگ بودن یک مربی را در کسب جام‌های بیشمار و پر‌اهمیت بدانند. خب، خیال این دسته را راحت می‌کنم. فرگوسن در سطح اول فوتبال جهان تا به حال 47 جام کسب کرده است. اما بی‌تردید نظر من با نظر این دسته از مردم، متفاوت است. بزرگی یعنی کسب موفقیت و افتخار. موفقیت می‌تواند کسب جام باشد، می‌تواند پیاده کردن فلسفه‌ای خاص و جدید در یک باشگاه باشد، می‌تواند تبدیل کردن یک باشگاه متوسط به یک باشگاه بزرگ و ثروتمند باشد، پرورش استعداد‌های ناب باشد، پایین کشیدن بزرگان و نشستن بر جایگاه آنها باشد، انسانیت و الگو بودن باشد. شما بگویید فرگوسن کدامیک را ندارد؟
سال 1986 که الکس فرگوسن سرمربی منچستریونایتد شد، این باشگاه تنها شاهد کسب جام‌های مختلف توسط حریف دیرینه‌اش یعنی لیورپول بود. هواداران یونایتد دقیقا حال و روزی را داشتند که این روز‌ها طرفداران و دوستداران لیورپول دارند.
زمانی که این مرد پا به اولدترافورد گذاشت، ناشناخته نبود. فرگوسن شاید بزرگ‌ترین مربی سال‌های اخیر اسکاتلند بود. او با تیم آبردین قهرمانی در اسکاتلند و جام در جام اروپا را تجربه کرده بود. کسی فکر نمی‌کرد با حضور او در منچستر، فوتبال بریتانیا زیر سلطه این اسطوره قرار بگیرد.
اوایل حضور فرگوسن در منچستر را با اوایل حضور مورینیو در رئال‌مادرید و گوآردیولا در بارسلونا مقایسه کنید. فرگوسن تیم متوسط یونایتد را بر عهده گرفت که شاید بازیکنان چندان بزرگی نداشت و پولی هم در جیب نداشت که ستاره‌ها را به تیمش بکشاند. مورینیو اما با شرایط خاصی پا به مادرید گذاشت. خانه‌ای 20 میلیون یورویی در بهترین منطقه شهر مادرید، دستمزدی سرسام‌آور و حضور ستاره‌های نامی دنیا در تیمش. پپ گوآردیولا هم که حداقل 3 تن از برترین بازیکنان تاریخ بارسا را در ترکیب تیم خود داشت؛ ژاوی، مسی و اینیستا. تیمی هماهنگ و آماده برای کسب جام‌های بیشمار.
فرگوسن تیمی را تبدیل به ارزشمند‌ترین و پرطرفدارترین باشگاه جهان کرده است که روزی که او پا به آنجا گذاشت، نه شرایط مالی رئال‌مادرید مورینیو را داشت و نه ستاره‌های دست‌نیافتنی تیم گوآردیولا را.
فرگوسن اعلام کرده بود زمانی یونایتد را ترک خواهد کرد که قهرمانی‌های این تیم بیشتر از قهرمانی‌های لیورپول در انگلستان باشد. آن روز 2سال پیش فرا رسید اما به نظر سرالکس زیر حرف خود زده است. او تمام نشدنی است. این موضوع را خود او نیز می‌داند. شاید دوست دارد تا روزی که چشم‌هایش بر جهان باز است، در یونایتد بماند. در جایی که از هر 10 نفر در دنیا یک نفر او را دوست دارد.
دست‌نیافتنی‌ترین چهره تاریخ باشگاه منچستریونایتد فرگوسن است و با 37 جامی که در 26 سال حضور خود به‌دست آورده، هم لیورپول را زمین زده و هم نام خود را در تاریخ فوتبال جاودانه کرده است.
هر تیمی حسرت داشتن این مربی را دارد. داشتن فرگوسن حتی برای یک فصل هم افتخار محسوب می‌شود اما این پیرمرد انگار برای بزرگ‌تر کردن شیاطین سرخ آفریده شده بود.
سال 1992 سالی است که فرگوسن تاریخ منچستر را دگرگون کرد. معرفی جوانانی از تیم آکادمی منچستر و فروختن ستاره‌های تیمش گامی بود که با ریسک بزرگی همراه بود اما فرگوسن به کاری که می‌کرد ایمان داشت. رایان گیگز، پل اسکولز،گری نویل، دیوید بکام، فلیپ نویل، نیکی بات و... ستاره‌هایی بودند که در سال 1992 فرگوسن تصمیم گرفت آنها را برای
شروع موفقیت‌ها انتخاب کند.
رایان گیگز که شخصا توسط خود فرگوسن کشف و پرورش یافته است، در تاریخ دوم مارس سال 1991 نخستین بازی رسمی خود را برای شیاطین سرخ انجام داد. این بازیکن می‌تواند در تاریخ دوم مارس سال 2013 (شنبه) هزارمین بازی دوران بازیگری خود را انجام دهد.
گیگز تنها ستاره‌ای نیست که توسط فرگوسن به فوتبال بریتانیا و جهان معرفی شد. بازیکنان بزرگی در دنیای فوتبال شهرت یافتند که بخش عظیمی از موفقیت خود را مدیون سرالکس هستند؛ رونالدو، بکام، وین رونی، اسکولز و بسیاری از بازیکنان جوانی که توسط این مربی به فوتبال راه یافتند.
فرگوسن در دوران مربیگری خود با بیش از 1000 بازیکن کار کرده است. هیچگاه از میدان دادن به جوانان بیم نداشته و انگیزه آنها را بسیار موثر‌تر از توانایی‌های بازیکنان بزرگ می‌داند. تیم این فصل فرگوسن تا به حال 18 گلزن متفاوت داشته و 33 بازیکن مختلف هم در آن بازی کرده‌اند. آنها البته هنوز در 3 جام مدعی هستند و می‌توانند عنوان قهرمانی را به‌دست بیاورند.
در تیم منچستر کمتر پیش می‌آید که بازیکنی از بازی نکردن گلایه کند چرا که فرگوسن به هر بازیکنی که در اختیار دارد اعتماد می‌کند. فرگوسن نشان داده که تیمش به هیچ عنوان متکی به ستاره‌ها نیست. از فروش مارک هیوز در سال 1992 گرفته تا فروش دیوید بکام، فان نیستلروی و کریستیانو رونالدو در 10 سال گذشته می‌توان به این امر پی برد.
در این سال‌ها، تمام شرکت‌ها و برند‌های بزرگ دنیا تلاش می‌کنند اسپانسر و پشتیان مالی باشگاه منچستر باشند. همان منچستری که در اوایل حضور فرگوسن باشگاه پولداری نبود.
مجله فوربس در 9 سال گذشته، هر سال یونایتد را به عنوان ارزشمند‌ترین باشگاه ورزشی دنیا معرفی کرده است. آیا اگر فرگوسن هم نبود، این اتفاق‌ها رخ می‌داد؟ مربی دیگری را سراغ دارید که تیمی را به این شکل دگرگون کرده باشد؟ مربی دیگری را سراغ دارید که با یکی از ضعیف‌ترین تیم‌های تحت رهبری خود، فینال لیگ قهرمانان اروپا را تجربه کند؟ سال 2011 با وجود حضور جوانان جویای نامی همچون رافائل و چیچاریتو و البته مصدومان بسیار زیادی که در طول فصل دست از سر یونایتد بر‌نداشتند، فرگوسن به فینال اروپا راه یافت و شاید اگر بهترین تیم تاریخ مقابلش حضور نداشت و شاید اگر تنها یک‌بار فلسفه خود
را که بازی هجومی است زیر پا می‌گذاشت، با همان تیم قهرمان اروپا می‌شد.