بهنام آبایي: افت شدید فوتبال ایران برای همه تبدیل به معما شده است. لازم نیست کار‌شناس و خبره باشید تا به صرافت افتاده و چاره‌اندیشی کنید. آنقدر این نزول مشهود بوده و هست که هر طرفدار معمولی می‌کوشد از زاویه دید خود به مسائل نگریسته و نسخه شفابخشی را ارائه کند. تیم ملی کشورمان دیگر نه‌تنها قطب فوتبال قاره کهن نیست بلکه مقابل لبنان و قطر و امارات نیز روی اعصاب طرفداران خود راه می‌رود. قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا نیز بیشتر به آرزویی محال شبیه شده است اما از آنجا که از دوران بسیار غرورآمیز و پرافتخار‌تر این فوتبال ورشکسته، زمان چندان زیادی نمی‌گذرد (یادمان باشد در دوره برانکو ساده‌ترین صعود تاریخ کشورمان به جام‌جهانی، سومی جام ملت‌های آسیا و قهرمانی بازی‌های آسیایی را تجربه کرده‌ایم) علامت سوال عذاب‌آوری به وجود آمده که چطور و در اثر چه زلزله‌ای در ساختار فوتبال شاهد این نزول باورنکردنی هستیم. در این راستا فرضیه‌های بسیاری وجود دارد؛ عده‌ای کاهش چشمگیر سطح کیفی بازیکنان را دلیل اصلی می‌دانند. این گروه که شامل برخی کار‌شناسان و بازیکنان بازنشسته می‌شوند، با مقایسه ستاره‌های دوران گذشته با ستاره‌های کاغذی فعلی و تکیه بر عملکرد چشم‌نواز بازمانده‌های آن نسل دوست‌داشتنی، سعی در اثبات مدعای خود دارند؛ گاهی با مقایسه عملکرد عابدزاده و رحمتی و اینکه عابدزاده یک‌تنه بازی را در می‌آورده است ولی رحمتی کماکان در خروج‌ها ضعیف عمل می‌کند و‌گاه با طرح سوالاتی همچون «جایگزین علی دایی چه کسی است؟» و «تکنیک ناب خداداد و کریمی و قدرت فرماندهی کریم باقری در کدام بازیکن فعلی کشور مشاهده می‌شود؟». گویی این دوستان اعتقاد دارند همه این بازیکنان به یکباره و در برهه‌ای خاص وارد فوتبال ما شده و دیگر امکان تبلور ستاره‌ای دیگر از جنس آنان وجود ندارد. حال آنکه چه بسیار پروین‌ها و روشن‌ها و حجازی‌ها رفتند و دوباره با مهره‌های قابل اتکای دیگری جایگزین شدند. گروه دیگری ضعف مربیان و عقب افتادن آنها از قافله دانش‌افزایی فوتبال روز دنیا را برجسته می‌کنند. پس بلافاصله سوالی به ذهن متبادر می‌شود که آیا کي‌روش و مانوئل ژوزه نیز به همین دلیل نتیجه نگرفته‌اند؟ چگونه است که امیر قلعه‌نویی در هر تیمی موفق عمل می‌کند در حالی که بسیار شبیه به مربیان سنتی عمل می‌کند؟ برخی نیز معتقد به رشد فزاینده فوتبال در حریفان و در جا زدن خودمان هستند. این گروه نیز جدا شدن فوتبال ژاپن و کره از سطح آسیا یا بازی‌های تحسین‌برانگیز ازبکستان را شاهد مدعای خود می‌سازند. اینکه زیرساخت‌های فوتبالی نمونه‌های عنوان شده قابل مقایسه با کشور ما نیست پرواضح است ولی آیا توجهات به فوتبال نسبت به گذشته افزایش نیافته است و سرمایه‌گذاری‌ها در همه رده‌های سنی افزایش چشمگیری نداشته است؟ چگونه است که نهاد رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، فدراسیون کشورمان را به عنوان بهترین در بین همین نمونه‌ها انتخاب می‌کند ولی در زمینه نتیجه‌گیری بد‌ترین فدراسیون تاریخ را شاهد هستیم؟ هر چند سوالات مطرح شده به معنای نادیده گرفتن دلایل اشاره شده نیست ولی به نظر می‌رسد فوتبال کشورمان با یک بیماری خطرناک درگیر است؛ بیماری که همواره در فوتبال ما وجود داشته ولی به شکل مقطعی عود کرده و همه چیز را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. این بیماری که ریشه‌های روانشناختی دارد مقاومت ایرانیان مقابل تغییر و اتخاد آرایش جدید متناسب با شرایط موجود است. نگاهی تاریخی به مقاطع افت فوتبال ایران و عدم نتیجه‌گیری در این دوره‌ها، گویای همین نکته است که این بار بیماری عنوان شده به شکل مقاومت همه عوامل فوتبال مقابل حرفه‌ای‌گری و نگاه کاملاً منطقی و جدی به مسائل و معضلات موجود خود را نمایان کرده است. در این بین بازیکنان و هواداران تیم‌ها نقش پررنگ‌تری را ایفا می‌کنند. به این معنا که اگر هوادار به ورزشگاه می‌رود باید با هدف یاری رساندن به تیم محبوب خود باشد و نباید یک بار روانی اضافی را به تیم تحت حمایت خود وارد کند. فشار کمرشکن هواداران پرسپولیس بر همه مربیان سالیان اخیر از جمله نمونه‌های رفتار کاملا غیرحرفه‌ای هواداران فوتبال در ایران است که این تیم را از هر دوران دیگری ضعیف‌تر کرده است. بازیکنان نیز بار‌ها با تحمیل بد‌ترین شرایط به کادر فنی مسبب عدم نتیجه‌گیری شده‌اند. این وضع در تیم ملی بسیار برجسته و هویدا شده است. جایی که رحمتی حاضر به پذیرش شرایط حرفه‌ای نشد و به بهانه‌های نامشخص قید حضور در تیم ملی ایران و چارچوبی را زد که اسطوره‌هایی همچون مرحوم ناصر حجازی و عابدزاده دوست‌داشتنی سال‌ها در آن آقایی می‌کردند و چه بسا در یک نظرسنجی از همه دروازه‌بانان جهان بیش از نیمی از آنها حراست از سنگری با این پیشینه را برای خود افتخاری بزرگ بدانند. در یک مورد مشابه، هادی عقیلی نیز با طرح این مدعا که در شرایط سنی نیست که روی نیمکت تیم ملی بنشیند، از حضور در جمع ملی‌پوشان سر باز می‌زند. هرچند خوشبختانه در موارد بیان شده اصحاب رسانه تا حدی جانب سرمربی تیم ملی را نگه داشتند و برای برخورد با این رفتار‌ها تا حدودی دست او را باز گذاشته‌اند اما جای تاسف بسیار است که به طور کلی حجم انبوهی از رفتارهای احساسی و غیرحرفه‌ای از جانب رسانه‌ها بویژه رسانه‌های نوشتاری مشاهده می‌شود. واقعیت پیش چشم ما است
چرا فوتبال ما افت کرد؟
بهنام آبایي: افت شدید فوتبال ایران برای همه تبدیل به معما شده است. لازم نیست کار‌شناس و خبره باشید تا به صرافت افتاده و چاره‌اندیشی کنید. آنقدر این نزول مشهود بوده و هست که هر طرفدار معمولی می‌کوشد از زاویه دید خود به مسائل نگریسته و نسخه شفابخشی را ارائه کند. تیم ملی کشورمان دیگر نه‌تنها قطب فوتبال قاره کهن نیست بلکه مقابل لبنان و قطر و امارات نیز روی اعصاب طرفداران خود راه می‌رود. قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا نیز بیشتر به آرزویی محال شبیه شده است اما از آنجا که از دوران بسیار غرورآمیز و پرافتخار‌تر این فوتبال ورشکسته، زمان چندان زیادی نمی‌گذرد (یادمان باشد در دوره برانکو ساده‌ترین صعود تاریخ کشورمان به جام‌جهانی، سومی جام ملت‌های آسیا و قهرمانی بازی‌های آسیایی را تجربه کرده‌ایم) علامت سوال عذاب‌آوری به وجود آمده که چطور و در اثر چه زلزله‌ای در ساختار فوتبال شاهد این نزول باورنکردنی هستیم. در این راستا فرضیه‌های بسیاری وجود دارد؛ عده‌ای کاهش چشمگیر سطح کیفی بازیکنان را دلیل اصلی می‌دانند. این گروه که شامل برخی کار‌شناسان و بازیکنان بازنشسته می‌شوند، با مقایسه ستاره‌های دوران گذشته با ستاره‌های کاغذی فعلی و تکیه بر عملکرد چشم‌نواز بازمانده‌های آن نسل دوست‌داشتنی، سعی در اثبات مدعای خود دارند؛ گاهی با مقایسه عملکرد عابدزاده و رحمتی و اینکه عابدزاده یک‌تنه بازی را در می‌آورده است ولی رحمتی کماکان در خروج‌ها ضعیف عمل می‌کند و‌گاه با طرح سوالاتی همچون «جایگزین علی دایی چه کسی است؟» و «تکنیک ناب خداداد و کریمی و قدرت فرماندهی کریم باقری در کدام بازیکن فعلی کشور مشاهده می‌شود؟». گویی این دوستان اعتقاد دارند همه این بازیکنان به یکباره و در برهه‌ای خاص وارد فوتبال ما شده و دیگر امکان تبلور ستاره‌ای دیگر از جنس آنان وجود ندارد. حال آنکه چه بسیار پروین‌ها و روشن‌ها و حجازی‌ها رفتند و دوباره با مهره‌های قابل اتکای دیگری جایگزین شدند. گروه دیگری ضعف مربیان و عقب افتادن آنها از قافله دانش‌افزایی فوتبال روز دنیا را برجسته می‌کنند. پس بلافاصله سوالی به ذهن متبادر می‌شود که آیا کي‌روش و مانوئل ژوزه نیز به همین دلیل نتیجه نگرفته‌اند؟ چگونه است که امیر قلعه‌نویی در هر تیمی موفق عمل می‌کند در حالی که بسیار شبیه به مربیان سنتی عمل می‌کند؟ برخی نیز معتقد به رشد فزاینده فوتبال در حریفان و در جا زدن خودمان هستند. این گروه نیز جدا شدن فوتبال ژاپن و کره از سطح آسیا یا بازی‌های تحسین‌برانگیز ازبکستان را شاهد مدعای خود می‌سازند. اینکه زیرساخت‌های فوتبالی نمونه‌های عنوان شده قابل مقایسه با کشور ما نیست پرواضح است ولی آیا توجهات به فوتبال نسبت به گذشته افزایش نیافته است و سرمایه‌گذاری‌ها در همه رده‌های سنی افزایش چشمگیری نداشته است؟ چگونه است که نهاد رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، فدراسیون کشورمان را به عنوان بهترین در بین همین نمونه‌ها انتخاب می‌کند ولی در زمینه نتیجه‌گیری بد‌ترین فدراسیون تاریخ را شاهد هستیم؟ هر چند سوالات مطرح شده به معنای نادیده گرفتن دلایل اشاره شده نیست ولی به نظر می‌رسد فوتبال کشورمان با یک بیماری خطرناک درگیر است؛ بیماری که همواره در فوتبال ما وجود داشته ولی به شکل مقطعی عود کرده و همه چیز را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. این بیماری که ریشه‌های روانشناختی دارد مقاومت ایرانیان مقابل تغییر و اتخاد آرایش جدید متناسب با شرایط موجود است. نگاهی تاریخی به مقاطع افت فوتبال ایران و عدم نتیجه‌گیری در این دوره‌ها، گویای همین نکته است که این بار بیماری عنوان شده به شکل مقاومت همه عوامل فوتبال مقابل حرفه‌ای‌گری و نگاه کاملاً منطقی و جدی به مسائل و معضلات موجود خود را نمایان کرده است. در این بین بازیکنان و هواداران تیم‌ها نقش پررنگ‌تری را ایفا می‌کنند. به این معنا که اگر هوادار به ورزشگاه می‌رود باید با هدف یاری رساندن به تیم محبوب خود باشد و نباید یک بار روانی اضافی را به تیم تحت حمایت خود وارد کند. فشار کمرشکن هواداران پرسپولیس بر همه مربیان سالیان اخیر از جمله نمونه‌های رفتار کاملا غیرحرفه‌ای هواداران فوتبال در ایران است که این تیم را از هر دوران دیگری ضعیف‌تر کرده است. بازیکنان نیز بار‌ها با تحمیل بد‌ترین شرایط به کادر فنی مسبب عدم نتیجه‌گیری شده‌اند. این وضع در تیم ملی بسیار برجسته و هویدا شده است. جایی که رحمتی حاضر به پذیرش شرایط حرفه‌ای نشد و به بهانه‌های نامشخص قید حضور در تیم ملی ایران و چارچوبی را زد که اسطوره‌هایی همچون مرحوم ناصر حجازی و عابدزاده دوست‌داشتنی سال‌ها در آن آقایی می‌کردند و چه بسا در یک نظرسنجی از همه دروازه‌بانان جهان بیش از نیمی از آنها حراست از سنگری با این پیشینه را برای خود افتخاری بزرگ بدانند. در یک مورد مشابه، هادی عقیلی نیز با طرح این مدعا که در شرایط سنی نیست که روی نیمکت تیم ملی بنشیند، از حضور در جمع ملی‌پوشان سر باز می‌زند. هرچند خوشبختانه در موارد بیان شده اصحاب رسانه تا حدی جانب سرمربی تیم ملی را نگه داشتند و برای برخورد با این رفتار‌ها تا حدودی دست او را باز گذاشته‌اند اما جای تاسف بسیار است که به طور کلی حجم انبوهی از رفتارهای احساسی و غیرحرفه‌ای از جانب رسانه‌ها بویژه رسانه‌های نوشتاری مشاهده می‌شود. ارسال نظر
پربیننده