از آن زمان که «کریستف کلمب» با هزینه دولت اسپانیا برای یافتن راهی نو به هندوستان در 3 آگوست ۱۴۹۲ در جهت مغرب‌زمین به حرکت درآمد و موجبات کشف سرزمینی پهناور را فراهم کرد تا آن زمان که «کوتز» از اسپانیا بومیان مکزیک را درهم کوبید و انگلوساکسون‌ها جایگزین اسپانیایی‌ها شدند از آن زمان که منطق این مردم «ششلول» بود و مهارت در تیراندازی که خود موجب پیدا شدن سر و کله عده‌ای تحت عنوان «کلانتر» شد، از آن زمان که تیرهای تلگراف کمپانی‌های «وسترن یونیون» و خط‌آهن «یونیون پاسفیک» و «سنترال پاسفیک» قصد عبور از باقی‌مانده سرزمین سرخپوستان را داشت و موجبات نخستین درگیری‌ها که اولین آنها را در ۱۸۶۲ قبیله «سو» (به ریاست کلاغ کوچک) فراهم آورد و ۴۰۰ نفر از اهالی مینه‌سوتا را شبانه كشت و 2500 نفر اسير شدند، دیری نمی‌گذرد؛ کشتار در پی کشتار. سرگرد «داونینگ» زمانی گفت: به گمانم بزرگ‌ترین مانع توسعه تمدن در این سرزمین سرخپوست‌ها هستند که باید نابود شوند. در قتل‌عام‌های «سن کریک» در کلرادو، هزاران نفر از قبایل «شاین»، «آراپاهو» و «کومانچی» به طرز فجیعی به قتل رسیدند و و بازماندگان ایشان را به اوکلاهاما راندند، نبردها گسترده‌تر شد. سرخپوستان قبائل «چروکی»، «کومانچی»، «سو»، «شاین»، «آراپاهو» و «بلک‌فوت» تبرها و نیزه‌های خود را در کنار سلاح‌هایی که از جنگ‌های انفصال شما و جنوب به دست آورده بودند با صدای طبل‌های خود به حرکت درآوردند و زمینه‌ساز ده‌ها مبارزه شدند که گاه به سود آنان و گاه به شکست ایشان می‌انجامید. روسای بزرگی چون کریزی هورس و بلادی هند و کومانچی بیل، ویکتوریو، کوچیز، سیتینگ بول و جرانیمو آنان را در این مبارزات هدایت کردند که همواره در فیلم‌های وسترن و گاه غیروسترن شاهد این خونریزی‌ها بوده‌ایم. در هر صورت در سال ۱۸۹۰ مساله سرخپوستان آمریکا با شکست کامل آنها پایان پذیرفت. در این زمان یاغیانی که دوری شهرها را وسیله‌ای برای غارت و دستبرد و انباشتن انبان‌های خود کرده بودند، سربرآوردند. افرادی چون جسی، فرانک جیمز، بیلی کید، داک هالیدی و سام باس. در مقابل این افراد کلانترهای رشیدی قد برافراشتند که از معروف‌ترین ایشان می‌توان به برادران ارپ، بت مسترسون، پت گارت و عده‌ای دیگر اشاره کرد. این روایت‌های تاریخی در اثر گذشت زمان جنبه‌های تاریخی– اسطوره‌ای به خود گرفت و به محض تولد سینما دیری نپایید که با همین شخصیت متناسب با ساختار و فرآیند نوسرزمین آنگلوساکسون‌ها ژانر وسترن شکل گرفت. به گفته آندره بازن، وسترن تنها ژانری است که سرچشمه‌اش حدودا با سرچشمه خود سینما یکی است. این ژانر اصیل‌ترین ژانر آمریکایی نیز محسوب می‌شود. اینکه وسترن چگونه در سینما رواج یافت، حکایتی طولانی دارد. می‌توان گفت به علاقه آمریکایی‌ها به بازگویی و مرور تاریخچه کشورشان بازمی‌گردد اما جدای از این حکایات تاریخی، فیلم «سرقت بزرگ قطار» (ادوین اس. پورتر، 1903) را اولین وسترن تاریخ سینما می‌دانند. وسترن‌های سرخپوستی
تولید وسترن‌های سرخپوستی از 1910 تا 1920 آنقدر انبوه بوده که می‌توانسته برای خود ژانر مستقل تشکیل دهد. در وسترن سرخپوستی با مخلوطی از اسطوره‌شناسی «مرز» و همچنین تاکید بر زوال فرهنگ اصیل و در عین حال وحشی سرخپوست‌ها مواجه هستیم. وسترن بهانه‌ای برای به تصویر درآوردن همان مساله برتری‌جویی نژادی بوده است.
ژانر وسترن: از عصر طلایی تا امروز
اغلب وسترن‌های اواخر دهه 1930، وسترن‌هایی شهری بودند. در همین دوران نوعی وسترن دیگر تحت عنوان وسترن تاریخی مورد اقبال عموم واقع می‌شود. «دلیجان» (جان فورد، 1939) مهم‌ترین فیلم این دوران است. این فیلم‌ها دارای قابلیت‌های فرمی و معنایی متفاوتی بودند... بدون تردید بهترین نمونه، شاهکار «ماجرای نیمروز» (فرد زینه‌مان، 1950) است. البته فیلمسازانی نظیر نیکلاس ری هم بودند که در بحبوحه همان سال‌ها فیلم سنت‌شکن و متفاوت «جانی گیتار» (1954) را می‌سازد؛ اثری که بیش از وسترن بودن یک رمانس فوق‌العاده است. در سال 1959، «ریوبراوو» (هوارد هاکس) ساخته می‌شود که به وضوح جوابیه‌ای دیرهنگام به ماجرای نیمروز فرد زینه‌مان بود که خود هاکس «لیبرالیسم بی‌منطق فرد زینه مان» تلقی‌اش می‌کرد. در آغاز دهه 1960، علاقه وسترنر سنتی به همگام شدن با پیشرفت و تمدن در «مردی که به لیبرتی والانس شلیک کرد» (جان فورد، 1962) به وضوح دیده می‌شود. هجوم وسترن‌های غیرآمریکایی در میانه سال‌های 1960 موجب احساس خطر استودیوهای هالیوودی شده و موجب افزایش تولید در ابتدای دهه 1970 می‌‌شـود. «وسترن ژاپنی» توسط فیلمساز بزرگ ژاپنی آکی‌را کوروساوا با فیلم‌هایی مثل «یوجیمبو» و «سانجورو» و «وسترن اسپاگتی» توسط فیلمساز ایتالیایی سرجیو لئونه با فیلم‌هایی مثل «به خاطر یک مشت دلار» و «خوب، بد، زشت» بشدت مورد استقبال واقع شود که هر کدام به صورت یک زیر ژانر مستقل و پرطرفدار دارای هویتی مختص به خود بودند. دهه 1980 شاهد افول قابل توجه وسترن- چه از لحاظ کمی و چه کیفی- هستیم. وسترن‌های این دهه درخشش دهه‌های 50 و 60 را ندارد و بسیاری از منتقدان دم از مرگ ژانر وسترن می‌زنند اما کلینت ایستوود در مقام بازیگر و کارگردان یک‌تنه در کنار تک‌فیلم‌هایی نظیر «دروازه بهشت» (مایکل چیمینو،1980) و «سیلورادو» (لارنس کاسدان، 1986) این ژانر را به سلامت به دهه 90 می‌رسانند. در دهه 1990، اوضاع تفاوت چشمگیری می‌کند؛ نه اینکه ژانر رونق گذشته را بگیرد ولی فیلم‌هایی در این دهه ساخته می‌شود که امیدوارکننده‌اند و یادآور عصر طلایی وسترن هستند. بی‌نظیرترین نمونه‌اش هم «نابخشوده» (کلینت ایستوود، 1992) است. همچنین فیلم «با گرگ‌ها می‌رقصد» (کوین کاستنر، 1990) نسبت به وسترن‌های گذشته نوعی نگاه تجدیدنظرطلبانه به سرخپوست‌ها می‌اندازد. وسترن در آغاز قرن 21 با نوعی تلاش برای بازسازی و ادای دین- غالبا توسط فیلمسازان جوان‌تر- به شاهکارهای گذشته ژانر روبه‌رو می‌شود. مهم‌ترین نمونه این فیلم‌ها «ترور جسی جیمز به دست رابرت فورد بزدل» (اندرو دومنیک، 2007)، «قطار 10: 3 به یوما» (جیمز منگولد، 2007) که بازسازی فیلمی به همین نام ساخته دلمر دیویس در سال 1957 است و «شهامت واقعی» (برادران کوئن، 2010) که بازسازی فیلمی با همین نام ساخته هنری اتاوی در سال 1969 است، هستند. با اینکه دیگر ژانر وسترن آن صلابت سال‌های اولیه را ندارد اما سینمای آمریکا نشان داده بدش نمی‌آید هر از گاهی ذائقه تماشاگرانش را در این‌باره به بوته آزمایش بگذارد.
پی‌نوشت:
پت گارت (یکی از کلانترهای مقتدر)، سیتینگ بول (یکی از فرماندهان مقتدر سرخوستان) و بیلی کید (از اشرار و یاغیان)