من خواب دیدم که «الی» می‌آید
و اتفاقی می‌افتد...
« خودم را برای خواب دیدن اجاره می‌دهم.» این نام یکی از قصه‌های مارکز است. قصه زنی از آمریکای لاتین که خواب‌هایش درست از آب در می‌آید و برای همین خانواده ثروتمندی او را استخدام می‌کند که تمام زندگی‌شان را تفسیر کند و برای هر کاری از او نظر می‌پرسیدند. باورتان نمی‌شود، من هم به تازگی خواب‌هایم درست از آب درمی‌آید. مثلا همین چند وقت پیش خواب دیدم که در یکی از سکانس‌های معروف فیلم «دعوت» که بازیگر زن در حال گریه است، مردم به شدت می‌خندند. وقتی که در سینما شاهد خنده مردم به این سکانس بودم، به بازیگری که کنارم نشسته بود، گفتم: چرا می‌خندند؟ و عجیب اینکه آن بازیگر هم داشت می‌خندید. یا مثلا چند روز پیش خوابی دیدم که عینا به واقعیت پیوست. خواب دیدم که با دخترم، برای تماشای نمایش «مانیفست چو» به تئاتر شهر رفته‌ایم و ناگهان افشین هاشمی در نقش «چو» متولد 20 مهر 1354، دیوانه می‌شود و تفنگ واقعی‌اش را به سمت ما می‌گیرد و همه تماشاگران چند ردیف اول را می‌کشد. وحشت خواب من، آنقدر واقعی بود که تصمیم گرفتم به‌رغم میلم و دعوت‌های مکرر دوستم، سیما تیرانداز، هرگز به دیدن این نمایش نروم، دلیلش را نمی‌توانستم به کسی توضیح دهم، به سیما پیامک دادم:«نمی‌آیم، می‌ترسم، شنیده‌ام به تماشاگران فحش می‌دهید!» و او پاسخ داد: « به تو فحش نمی‌دهیم.» آخرین اجرای نمایش در جشنواره فجر، سردبیر یک برنامه تلویزیونی که دوستم بود، از من خواست که برای ایرانیان خارج ازکشور نمایش «چو» را نقد کنم. چاره‌ای نبود، باید بر ترس خود غلبه می‌کردم. با وجود میلم، دخترم هم با من آمد. با خودم گفتم اشکال ندارد؛ اجرای دوم، داوران می‌آیند و ما کشته نمی‌شویم و دلم برای استاد «سمندریان» می‌سوخت که باید ردیف اول می‌نشست. در مورد دخترم، «نیایش» هم فکر کردم، اگر سرنوشت مادرش، مرگ به دست «چو» تئاتری باشد، پس بهتر است او هم با من شریک شود. از صبح، صدبار به تیرانداز پیامک دادم:« من امروز می‌آیم و خواهش می‌کنم به بچه‌ها بگو با من شوخی نکنند!» از بد حادثه و لطف حراست تئاتر شهر، من را همراه لیلی رشیدی وهما روستا زودتر داخل سالن فرستادند و من مدام سعی می‌کردم پشت لیلی رشیدی بایستم و قلبم آنقدر تند می‌زد که فکر می‌کردم اگر الان آقای رحمانیان را ببینم به او چه بگویم؟ بگویم:« این چه بساط خونی است که به پا کردهای مرد؟ آخر این هم شد موضوع؟!» دخترم بی‌خبر از همه جا به سمت ردیف داوران رفت و ناگهان نوک تفنگ افشین هاشمی روی شانه‌اش فرود آمد
«2 GoTo row» (یعنی: برو به ردیف 2) «نیایش» منظورش را نفهمیدو من که داشتم از ترس زهره ترک می‌شدم، فریاد زدم: «نیایش، برو ردیف عقب» و می‌خواستم عقب‌‌ترین صندلی بنشینم. اما افشین هاشمی با قیافه‌ای سرد و ناشناس به نیایش نگاه کرد و گفت: «row2 » وترانه علیدوستی (به انگلیسی) مدام فریاد می‌زد: «احمق‌ها، فکر کردید اومدید پارک؟! ساکت، موبایل‌ها خاموش» و افشین هاشمی با تفنگش جلوی ما رژه می‌رفت. می‌ترسیدم نگاهش کنم. پس این داوران کجا بودند. می‌ترسیدم اگر نگاه‌مان به هم برخورد کند لوله تفنگش را به سمت من نشانه بگیرد. نمایش شروع شد، اینکه نمایش درباره «چو» یک بیمار روانی با زیرمایه‌های جنسی بود برای من مهم نبود. اینکه درمدرسه یا دبیرستان به «چو» می‌خندیدند، باز هم مهم نبود، من انتظار داشتم سیر رسیدن «چو» به آن نقطه قهرمانی( از دید کارگردان) و به آن نقطه ضد قهرمانی از دید خودم را ببینم که «چو» حدود 30 دانشجو را می‌کشد و اصلا چرا «چو»؟! چرا که خفاش شب (کوران کردیه) خودمان نه؟ یا همین «بیجه»!من دنبال سیر این استیصال بودم که پیدایش نمی‌کردم. رفتار غیرطبیعی شخصیتی مثل «چو» برای من جالب نبود، چون رفتارهای تلخ‌تر از آن را در جامعه دیده بودم و «چو» از آن پدید نیامده بود. اما اسلحه شلیک شد، درست لحظه‌ای که افشین هاشمی واژه «کریدور» را به زبان آورد. دیگر افشین هاشمی متولد 1354 (همسن خواهر من) نبود،به قول خودش با «چو» یکی شده بود و آن صحنه تکان‌دهنده نور قرمز و بعد حضور مادربزرگ و قطره اشک «چو» در صحنه خودکشی بعد از قتل عام دانشجویان... تیری که قرار بود بر قلب من بنشیند، همان‌جا نشست و آن قطره اشک افشین هاشمی بود که نه برای «چو»، نه برای خودش، بلکه برای همه آدم‌هایی که می‌توانند شاد و خلاق باشند و عشق را تجربه کنند، سرنوشت تلخی چون «چو» رقم زده می‌شود و روح خداوندی در آن موجود نابود می‌شود. اشک افشین هاشمی، آخرین تیر درمغز «چو»، تیری بر قلب من... تیر خورده بودم، حتی نمی‌توانستم از جا بلند شوم، مردم می‌خندیدند، باز هم می‌خندیدند و من تا صبح چون سوگواری گریه کردم،نه برای نمایش که به رغم توانایی بچه‌ها، سلیقه من نبود، بلکه برای آن تیری که همه خورده بودیم از آخرین قطره اشک آدمی که می‌داند به پایان رسیده است و یاد نمایش خودم افتادم، «یک شب دیگر هم بمان سیلویا» وقتی مهسا مهجور دراوج جنون فریاد می‌زد:«برام برقص تد» و همان شب سرخود را در فرگاز کرد و همه چیز را به پایان رساند، مردم باز هم می‌خندیدند و ما هر شب مانده بودیم که به چه می‌خندند و در همین نمایش آخر «کارناوال با لباس خانه» وقتی دختر رشتی از معشوق خود چاقو می‌خورد و در حال مرگ می‌گوید:«خدایا شکرت، زن نداشت» مردم آنچنان می‌خندند که بقیه دیالوگ‌های او در دم مرگ به گوش نمی‌رسد. یاد طاهره صفارزاده می‌افتم:«عروسکی که به من دادی، همیشه می‌خندد، اما کودکی که به من دادی، هرگز نخندید» و آخرین خواب من این است که «الی» می‌آید و همه می‌خندند و اتفاق‌های خوب می‌افتد و مردم، تمام غم‌ها، سرخوردگی‌ها و ناکامی‌های خود را با آمدن «الی» فراموش می‌کنند و اگر رسالت هنر، همین خنداندن مردم در لحظه‌های گریه باشد، کارش را درست انجام داده است. من عاشق شنیدن صدای خنده مردمم. یادداشت
من خواب دیدم که «الی» می‌آید
و اتفاقی می‌افتد...
« خودم را برای خواب دیدن اجاره می‌دهم.» این نام یکی از قصه‌های مارکز است. قصه زنی از آمریکای لاتین که خواب‌هایش درست از آب در می‌آید و برای همین خانواده ثروتمندی او را استخدام می‌کند که تمام زندگی‌شان را تفسیر کند و برای هر کاری از او نظر می‌پرسیدند. باورتان نمی‌شود، من هم به تازگی خواب‌هایم درست از آب درمی‌آید. مثلا همین چند وقت پیش خواب دیدم که در یکی از سکانس‌های معروف فیلم «دعوت» که بازیگر زن در حال گریه است، مردم به شدت می‌خندند. وقتی که در سینما شاهد خنده مردم به این سکانس بودم، به بازیگری که کنارم نشسته بود، گفتم: چرا می‌خندند؟ و عجیب اینکه آن بازیگر هم داشت می‌خندید. یا مثلا چند روز پیش خوابی دیدم که عینا به واقعیت پیوست. خواب دیدم که با دخترم، برای تماشای نمایش «مانیفست چو» به تئاتر شهر رفته‌ایم و ناگهان افشین هاشمی در نقش «چو» متولد 20 مهر 1354، دیوانه می‌شود و تفنگ واقعی‌اش را به سمت ما می‌گیرد و همه تماشاگران چند ردیف اول را می‌کشد. وحشت خواب من، آنقدر واقعی بود که تصمیم گرفتم به‌رغم میلم و دعوت‌های مکرر دوستم، سیما تیرانداز، هرگز به دیدن این نمایش نروم، دلیلش را نمی‌توانستم به کسی توضیح دهم، به سیما پیامک دادم:«نمی‌آیم، می‌ترسم، شنیده‌ام به تماشاگران فحش می‌دهید!» و او پاسخ داد: « به تو فحش نمی‌دهیم.» آخرین اجرای نمایش در جشنواره فجر، سردبیر یک برنامه تلویزیونی که دوستم بود، از من خواست که برای ایرانیان خارج ازکشور نمایش «چو» را نقد کنم. چاره‌ای نبود، باید بر ترس خود غلبه می‌کردم. با وجود میلم، دخترم هم با من آمد. با خودم گفتم اشکال ندارد؛ اجرای دوم، داوران می‌آیند و ما کشته نمی‌شویم و دلم برای استاد «سمندریان» می‌سوخت که باید ردیف اول می‌نشست. در مورد دخترم، «نیایش» هم فکر کردم، اگر سرنوشت مادرش، مرگ به دست «چو» تئاتری باشد، پس بهتر است او هم با من شریک شود. از صبح، صدبار به تیرانداز پیامک دادم:« من امروز می‌آیم و خواهش می‌کنم به بچه‌ها بگو با من شوخی نکنند!» از بد حادثه و لطف حراست تئاتر شهر، من را همراه لیلی رشیدی وهما روستا زودتر داخل سالن فرستادند و من مدام سعی می‌کردم پشت لیلی رشیدی بایستم و قلبم آنقدر تند می‌زد که فکر می‌کردم اگر الان آقای رحمانیان را ببینم به او چه بگویم؟ بگویم:« این چه بساط خونی است که به پا کردهای مرد؟ آخر این هم شد موضوع؟!» دخترم بی‌خبر از همه جا به سمت ردیف داوران رفت و ناگهان نوک تفنگ افشین هاشمی روی شانه‌اش فرود آمد
«2 GoTo row» (یعنی: برو به ردیف 2) «نیایش» منظورش را نفهمیدو من که داشتم از ترس زهره ترک می‌شدم، فریاد زدم: «نیایش، برو ردیف عقب» و می‌خواستم عقب‌‌ترین صندلی بنشینم. اما افشین هاشمی با قیافه‌ای سرد و ناشناس به نیایش نگاه کرد و گفت: «row2 » وترانه علیدوستی (به انگلیسی) مدام فریاد می‌زد: «احمق‌ها، فکر کردید اومدید پارک؟! ساکت، موبایل‌ها خاموش» و افشین هاشمی با تفنگش جلوی ما رژه می‌رفت. می‌ترسیدم نگاهش کنم. پس این داوران کجا بودند. می‌ترسیدم اگر نگاه‌مان به هم برخورد کند لوله تفنگش را به سمت من نشانه بگیرد. نمایش شروع شد، اینکه نمایش درباره «چو» یک بیمار روانی با زیرمایه‌های جنسی بود برای من مهم نبود. اینکه درمدرسه یا دبیرستان به «چو» می‌خندیدند، باز هم مهم نبود، من انتظار داشتم سیر رسیدن «چو» به آن نقطه قهرمانی( از دید کارگردان) و به آن نقطه ضد قهرمانی از دید خودم را ببینم که «چو» حدود 30 دانشجو را می‌کشد و اصلا چرا «چو»؟! چرا که خفاش شب (کوران کردیه) خودمان نه؟ یا همین «بیجه»!من دنبال سیر این استیصال بودم که پیدایش نمی‌کردم. رفتار غیرطبیعی شخصیتی مثل «چو» برای من جالب نبود، چون رفتارهای تلخ‌تر از آن را در جامعه دیده بودم و «چو» از آن پدید نیامده بود. اما اسلحه شلیک شد، درست لحظه‌ای که افشین هاشمی واژه «کریدور» را به زبان آورد. دیگر افشین هاشمی متولد 1354 (همسن خواهر من) نبود،به قول خودش با «چو» یکی شده بود و آن صحنه تکان‌دهنده نور قرمز و بعد حضور مادربزرگ و قطره اشک «چو» در صحنه خودکشی بعد از قتل عام دانشجویان... تیری که قرار بود بر قلب من بنشیند، همان‌جا نشست و آن قطره اشک افشین هاشمی بود که نه برای «چو»، نه برای خودش، بلکه برای همه آدم‌هایی که می‌توانند شاد و خلاق باشند و عشق را تجربه کنند، سرنوشت تلخی چون «چو» رقم زده می‌شود و روح خداوندی در آن موجود نابود می‌شود. اشک افشین هاشمی، آخرین تیر درمغز «چو»، تیری بر قلب من... تیر خورده بودم، حتی نمی‌توانستم از جا بلند شوم، مردم می‌خندیدند، باز هم می‌خندیدند و من تا صبح چون سوگواری گریه کردم،نه برای نمایش که به رغم توانایی بچه‌ها، سلیقه من نبود، بلکه برای آن تیری که همه خورده بودیم از آخرین قطره اشک آدمی که می‌داند به پایان رسیده است و یاد نمایش خودم افتادم، «یک شب دیگر هم بمان سیلویا» وقتی مهسا مهجور دراوج جنون فریاد می‌زد:«برام برقص تد» و همان شب سرخود را در فرگاز کرد و همه چیز را به پایان رساند، مردم باز هم می‌خندیدند و ما هر شب مانده بودیم که به چه می‌خندند و در همین نمایش آخر «کارناوال با لباس خانه» وقتی دختر رشتی از معشوق خود چاقو می‌خورد و در حال مرگ می‌گوید:«خدایا شکرت، زن نداشت» مردم آنچنان می‌خندند که بقیه دیالوگ‌های او در دم مرگ به گوش نمی‌رسد. یاد طاهره صفارزاده می‌افتم:«عروسکی که به من دادی، همیشه می‌خندد، اما کودکی که به من دادی، هرگز نخندید» و آخرین خواب من این است که «الی» می‌آید و همه می‌خندند و اتفاق‌های خوب می‌افتد و مردم، تمام غم‌ها، سرخوردگی‌ها و ناکامی‌های خود را با آمدن «الی» فراموش می‌کنند و اگر رسالت هنر، همین خنداندن مردم در لحظه‌های گریه باشد، کارش را درست انجام داده است. من عاشق شنیدن صدای خنده مردمم. ارسال نظر
پربیننده