انتظار فعال
هنوز چند ماه تا انتخابات ریاست جمهوری در ایران باقی مانده است و بسیاری در انتظارند تا ببینند چه کسی سکان دستگاه اجرایی کشور را در دست خواهد گرفت.
در میان خیل منتظران، ایالات متحده آمریکا وضعی ویژه دارد. پس از بیش از 20 سال در پیش گرفتن استراتژی مهار از جانب آمریکا برای تغییر رفتار نظام جمهوری اسلامی در صحنه بین‌المللی، قرائن مهمی وجود دارد که نشان می‌دهد اکنون آمریکایی‌ها فهمیده‌اند که این راهبرد باید عمیقا مورد بازاندیشی قرار گیرد و از جمله ضروری است یک مفهوم بسیار خاص حتما به آن اضافه شود. آن مفهوم هم چیزی است که خود در اسناد راهبردی آن را «تبادل» نامیده‌اند.
از دید مدافعان این بازنگری، اشکال اصلی استراتژی مهار تا به حال این بوده که بیشتر بر فشارهای بیرونی مانند جنگ یا تحریم تکیه کرده و از ظرفیت‌های مهمی که در داخل ایران وجود دارد و می‌توان آنها را در راستای هدف مهار درونی ایران فعال کرد، غافل مانده است.
این عده عقیده دارند سال‌های حضور اصلاح‌طلبان ایرانی در قدرت، بهترین شاهد بر این مدعاست که مهار ایران از درون پروژه‌ای قابل سرمایه‌گذاری است و اگر غرب بتواند نیروهای هوادار خود را به ساختار حکومتی ایران تزریق کند، آن وقت بی‌آنکه مجبور به پرداخت هزینه‌های هنگفت تلاش برای مهار از بیرون باشد، قادر خواهد بود فشارهای جدی بر ساختار حکومتی ایران وارد آورد؛ فشارهایی که تجربه 3 سال گذشته به خوبی نشان داده به هیچ وجه از بیرون قابل تولید و اعمال نیست. به همین دلیل آمریکایی ها بنا را بر این گذاشته‌اند که در دولت اوباما با نیروهای مطلوب خود «ارتباط» بیشتری بگیرند و از این طریق هم خلأ اطلاعاتی خود در باره ایران را پر‌کنند و هم به این نیروها برای تبدیل شدن به «دست های غرب در ایران» – نقشی که قبلا هم بازی کرده‌اند- یاری برسانند. مفهوم «تبادل» همین جاست که معنا می یابد.
آنچه مهم است، این است که توجه کنیم اصلاح‌طلبان در دوران حضور خود در قدرت به خوبی طعم «باز کردن جای پا درون ایران» را به غربی‌ها نشان داده‌اند. این بحثی مفصل و در جای خود به آسانی قابل مستندسازی است که در دوران 8 ساله دولت اصلاحات و بویژه آن مقطعی که مجلس ششم هم بر سر کار بود، مدعیان اصلاح در ایران، نوعی همگرایی استراتژیک در اهداف، روش‌ها و حتی گفتمان خود با غرب داشته‌اند، گاه با مواجب و در موارد مهمی کاملا مجانی و بدون جیره و مواجب. فقط ورق زدن روزنامه‌های دوم‌خردادی بویژه در دوران اوج قدرت رادیکال‌ها، نشان می‌دهد که تقریبا در همه کیس‌های سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی، امنیتی و حتی فرهنگی توصیه‌های الیت اصلاح‌طلب به حاکمیت و عملکرد آن در مواردی که خود درون دستگاه اجرایی حضورداشته و امکان عملی ساختن اندیشه‌های خود را یافته، با آنچه غربی‌ها می‌خواستند و توصیه می‌کردند طابق‌النعل‌بالنعل منطبق بوده است.
مرزبندی با غرب یکي از نادرترین اتفاقاتی است که می‌توان در دوران صدارت و حکومت اصلاح‌طلبان ایرانی سراغ گرفت. از سیاستگذاری اقتصادی گرفته تا برنامه‌ریزی امنیتی و مذاکره دیپلماتیک می‌توان رویه‌های بسیار حجیمی را نشان داد که در آن اصلاح‌طلبان سعی کرده‌اند منویات غرب را کشف کرده و به آن عمل کنند. پیداست که غربی‌ها وقتی ببینند راهی چنین آسان و کم هزینه برای محقق کردن اهدافشان در ایران وجود دارد برای تداوم آن سر و دست بشکنند و آنرا به راه دشوار رویارویی ترجیح بدهند. انتخابات آینده ایران برای آمریکا صحنه‌ای نیست که بخواهد بنشیند و آن را تماشا کند. از نظر آمریکایی‌ها انتخابات 88 ایران یک پروژه است. پروژه‌ای که اگر بتوانند آن را چنان جهت بدهند که منجر به روی کار آمدن نیروهای مطلوب آنها شود آن وقت مساله ایران را با کمترین هزینه حل کرده‌اند و اگر شکست بخورند و نیروهای هوادار آنها در مقابل نامزد معتقد به اصول انقلاب قافیه را ببازند، آن وقت مجبورخواهند بود با ایرانی نیرومند که در داخل نیز مردانی معتقد به مقاومت در رأس امور آن ایستاده‌اند مواجه شوند. این برای غربی‌ها بدترین حادثه ممکن است و معلوم است که برای جلوگیری از وقوع آن از تعریف و اجرای هیچ پروژه‌ای - هرقدر پر‌هزینه- ابا نخواهند کرد. غرب چاره‌ای ندارد جز اینکه منتظر انتخابات ایران بماند، این انتظار اما کاملا فعالانه خواهد بود و در آن علاوه بر چشم و گوش، از «دست‌هایشان» نیز بهره خواهند برد. تا نتیجه انتخابات ایران معلوم نشود سیاست اوباما درباره چگونگی تعامل با ایران، نهایی نخواهد شد. یادداشت روز
انتظار فعال
هنوز چند ماه تا انتخابات ریاست جمهوری در ایران باقی مانده است و بسیاری در انتظارند تا ببینند چه کسی سکان دستگاه اجرایی کشور را در دست خواهد گرفت.
در میان خیل منتظران، ایالات متحده آمریکا وضعی ویژه دارد. پس از بیش از 20 سال در پیش گرفتن استراتژی مهار از جانب آمریکا برای تغییر رفتار نظام جمهوری اسلامی در صحنه بین‌المللی، قرائن مهمی وجود دارد که نشان می‌دهد اکنون آمریکایی‌ها فهمیده‌اند که این راهبرد باید عمیقا مورد بازاندیشی قرار گیرد و از جمله ضروری است یک مفهوم بسیار خاص حتما به آن اضافه شود. آن مفهوم هم چیزی است که خود در اسناد راهبردی آن را «تبادل» نامیده‌اند.
از دید مدافعان این بازنگری، اشکال اصلی استراتژی مهار تا به حال این بوده که بیشتر بر فشارهای بیرونی مانند جنگ یا تحریم تکیه کرده و از ظرفیت‌های مهمی که در داخل ایران وجود دارد و می‌توان آنها را در راستای هدف مهار درونی ایران فعال کرد، غافل مانده است.
این عده عقیده دارند سال‌های حضور اصلاح‌طلبان ایرانی در قدرت، بهترین شاهد بر این مدعاست که مهار ایران از درون پروژه‌ای قابل سرمایه‌گذاری است و اگر غرب بتواند نیروهای هوادار خود را به ساختار حکومتی ایران تزریق کند، آن وقت بی‌آنکه مجبور به پرداخت هزینه‌های هنگفت تلاش برای مهار از بیرون باشد، قادر خواهد بود فشارهای جدی بر ساختار حکومتی ایران وارد آورد؛ فشارهایی که تجربه 3 سال گذشته به خوبی نشان داده به هیچ وجه از بیرون قابل تولید و اعمال نیست. به همین دلیل آمریکایی ها بنا را بر این گذاشته‌اند که در دولت اوباما با نیروهای مطلوب خود «ارتباط» بیشتری بگیرند و از این طریق هم خلأ اطلاعاتی خود در باره ایران را پر‌کنند و هم به این نیروها برای تبدیل شدن به «دست های غرب در ایران» – نقشی که قبلا هم بازی کرده‌اند- یاری برسانند. مفهوم «تبادل» همین جاست که معنا می یابد.
آنچه مهم است، این است که توجه کنیم اصلاح‌طلبان در دوران حضور خود در قدرت به خوبی طعم «باز کردن جای پا درون ایران» را به غربی‌ها نشان داده‌اند. این بحثی مفصل و در جای خود به آسانی قابل مستندسازی است که در دوران 8 ساله دولت اصلاحات و بویژه آن مقطعی که مجلس ششم هم بر سر کار بود، مدعیان اصلاح در ایران، نوعی همگرایی استراتژیک در اهداف، روش‌ها و حتی گفتمان خود با غرب داشته‌اند، گاه با مواجب و در موارد مهمی کاملا مجانی و بدون جیره و مواجب. فقط ورق زدن روزنامه‌های دوم‌خردادی بویژه در دوران اوج قدرت رادیکال‌ها، نشان می‌دهد که تقریبا در همه کیس‌های سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی، امنیتی و حتی فرهنگی توصیه‌های الیت اصلاح‌طلب به حاکمیت و عملکرد آن در مواردی که خود درون دستگاه اجرایی حضورداشته و امکان عملی ساختن اندیشه‌های خود را یافته، با آنچه غربی‌ها می‌خواستند و توصیه می‌کردند طابق‌النعل‌بالنعل منطبق بوده است.
مرزبندی با غرب یکي از نادرترین اتفاقاتی است که می‌توان در دوران صدارت و حکومت اصلاح‌طلبان ایرانی سراغ گرفت. از سیاستگذاری اقتصادی گرفته تا برنامه‌ریزی امنیتی و مذاکره دیپلماتیک می‌توان رویه‌های بسیار حجیمی را نشان داد که در آن اصلاح‌طلبان سعی کرده‌اند منویات غرب را کشف کرده و به آن عمل کنند. پیداست که غربی‌ها وقتی ببینند راهی چنین آسان و کم هزینه برای محقق کردن اهدافشان در ایران وجود دارد برای تداوم آن سر و دست بشکنند و آنرا به راه دشوار رویارویی ترجیح بدهند. انتخابات آینده ایران برای آمریکا صحنه‌ای نیست که بخواهد بنشیند و آن را تماشا کند. از نظر آمریکایی‌ها انتخابات 88 ایران یک پروژه است. پروژه‌ای که اگر بتوانند آن را چنان جهت بدهند که منجر به روی کار آمدن نیروهای مطلوب آنها شود آن وقت مساله ایران را با کمترین هزینه حل کرده‌اند و اگر شکست بخورند و نیروهای هوادار آنها در مقابل نامزد معتقد به اصول انقلاب قافیه را ببازند، آن وقت مجبورخواهند بود با ایرانی نیرومند که در داخل نیز مردانی معتقد به مقاومت در رأس امور آن ایستاده‌اند مواجه شوند. این برای غربی‌ها بدترین حادثه ممکن است و معلوم است که برای جلوگیری از وقوع آن از تعریف و اجرای هیچ پروژه‌ای - هرقدر پر‌هزینه- ابا نخواهند کرد. غرب چاره‌ای ندارد جز اینکه منتظر انتخابات ایران بماند، این انتظار اما کاملا فعالانه خواهد بود و در آن علاوه بر چشم و گوش، از «دست‌هایشان» نیز بهره خواهند برد. تا نتیجه انتخابات ایران معلوم نشود سیاست اوباما درباره چگونگی تعامل با ایران، نهایی نخواهد شد. ارسال نظر
پربیننده