محسن جندقيتورم و گرانی فقط مساله امروز نیست و یکی از دغدغههای مردم و مسؤولان در طول تاریخ بوده است. کمبود کالا در دهه 60 ، گرانی بیسابقه و تورم در نیمه اول دهه 70 و به حاشیه رفتن اقتصاد و پررنگ شدن حواشی سیاست در دوره اصلاحات از جمله مواردی است که شامل مرور زمان شده و بعضیها آن را فراموش کردهاند. گرانی حدود 50 درصدی سال 1374 و پرش عجیب و غریب قیمتها نهتنها مردم بلکه مسؤولان را هم شوکه کرد. دلار 7 تومانی در سال 1372 یکشبه 165 تومان شد و تورم موجب شد در بازار نابسامانی به وجود آید. جالب اینکه قبل از این اوضاع تاسفبار اقتصادی، رئیس دولت وقت پيش از آغاز دوره دوم ریاستجمهوریاش با افتخار به رهبر انقلاب گفته بود: «بر خلاف پیشبینی ناظران غربی كه به غلط تصور میكردند ما تحت تأثیر فشارهای آنان از اصول اسلامی و انقلابی خود دست برمیداریم یا تسلیم خواهیم شد، خوشبختانه تحلیل آنان غلط از آب در آمد و به شهادت آگاهان، دولت و مردم از این مرحله موفق بیرون آمدند. با اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی، قدرت خرید مردم افزایش یافته است و در حال حاضر دولت جدید با روحیهای كاری و جدی مصمم است با كسب رهنمودهای حضرتعالی برنامه پنجساله آینده را كه حركتی در جهت تحكیم سیاستهای موفق گذشته است دنبال كند.» چند ماه از این سخنان نگذشته بود که چماق تورم بر سر مردم فرودآمد. جالب اینکه مسؤولان و دوستان اقتصادی در دولت اصلاحات از اوضاع نابسامان امروز و دولت قبل از اصلاحات استفاده کرده و با افتخار، عملکرد مثبت خود را فریاد میزنند اما هنوز از یاد نبردهایم که در همان دوره اصلاحات و در سال 1381 دلار 180 تومانی، 800 تومان شد و افزایش نرخها را در پی داشت و توجیه مسؤولان برای بیان علل به وجود آمدن این گرانی، میان مردم خریداری نداشت. اینکه هر دولتی گرانی و تورم را تجربه کند و راهحل اساسیای را ارائه نکند، تاسفبار است. همیشه بدترین حالت گرانیها و تورم هم این است که غیر از مردم، مسؤولان هم غافلگیر بشوند و این یعنی فاجعه. در دولت فعلی، فاجعه دیگری رخ داده و آن اینکه مسؤولان این گرانی را تجربه کردهاند و میدانند مردم در وضعیت نابسامان معیشتی به سر میبرند اما مسؤولیت آن را نمیپذیرند. گرانی را گردن این و آن انداختن که هنر نیست؛ اینکه بگوییم تحریمها موثر بوده و فروش نفت ما کم شده و درآمد ارزی ما به کمترین حد ممکن رسیده است نه تنها حلال مشکلات نیست بلکه بر مشکلات میافزاید. مگر شما نبودید که گفتید تحریمها اثر نمیکند و هر قدر میخواهید قطعنامه بدهید تا قطعنامهدانتان پاره شود؟ مگر نگفتید که طرحی را اجرا خواهید کرد که اقتصادمان را جراحی کند؟ مگر نمیگفتید کسی نمیتواند برای خدمترسانی جلوی دولت را بگیرد؟ مگر نمیگفتید قطار سازندگی و کارهای عمرانی و تولید نمیایستد؟ پس چه شده که حالا تحریمها و دشمنان و بدخواهان و دلالان و یک عده(!) جلوی خدمترسانی را گرفته و گرانی را به وجود آورده و معیشت مردم را زیر سوال بردهاند و شما کاری نکردید؟ اصلا همه حرفهای مسؤولان را قبول میکنیم و علل بروز این مشکلات از نظر آنها را میپذیریم؛ خب! چه باید کرد؟ مسؤولان که میدانند علت گرانیها و بروز این مشکلات چیست چه برنامههایی برای رفع این مشکلات دارند؟ از دی ماه 1390 که فاجعه دلار رخ داده چه عملکردی داشتهاند؟ تا امروز 14 ماه از نابسامانی اقتصادی و بیهدفی اقتصاد میگذرد و کمترین حرکتی برای رفع این مشکلات ندیدهایم. «مسؤولان برای رفع گرانی چه کردهاند؟» فقط فرمايش رهبر انقلاب نیست بلکه سوال همه است. تاریخ نشان داده مردم ایران هیچ وقت توجیهات را نمیپذیرند و ردیف کردن علل گرانی را سخنانی پوچ و بیاساس میدانند. رهبر انقلاب در شهریور سال 1386 یعنی 5 سال پیش هم توصیههایی به مسؤولان کردند که بسیار شبیه شرایط فعلی است: «يك مساله هم كه باز يك مساله موردى است كه مىخواهم عرض بكنم، مساله اين گرانيهاست؛ اين را واقعا فكرى برايش بكنيد. گرانيها - بویژه در مساله مسكن و برخى كالاها - واقعاً وجود دارد و به مردم فشار مىآورد. البته حل مسالهگرانى، يك كار ريشهاى است. بديهى است كه مهار تورم، يك كار علمى، ريشهاى و بنيانى است كه مقدمات و اصولى دارد و تا آن اصول انجام نگيرد، خواهد بود؛ منتها كارهاى ضربتى هم بايد انجام داد. بالاخره نمىشود نشست تا اين كارهاى بنيانى، يك روزى به نتيجه برسد؛ نه، واقعا يك فكرى بكنيد؛ كارى بكنيد. حالا من نمىخواهم در آن زمينه كه چه كار خواهيد كرد، پيشنهاد كنم.
البته اين را هم بگوييم كه در گرانى، هم عوامل واقعى و هم عوامل كاذب و روانى دخالت دارند؛ گاهى يك كلمه حرف و يك تصميم نادرست و نسنجيده، ناگهان اين موج گرانى را تحريك مىكند و تورم را در بخشهاى مختلف بالا مىبرد و انتظاراتى را به وجود مىآورد.» این سخنان یادتان است؟ آیا بعد از این توصیهها و گفتهها از 5 برابر کردن یارانههای نقدی و شرایط بد اقتصادی و موثر بودن تحریمها سخن میگویید و تقصیرها را گردن دیگران میاندازید؟ رهبر انقلاب 5 سال و 5 ماه بعد از این سخنان باز هم درباره گرانیها تذکر دادند اما این بار مسؤولان نمیتوانند بگویند که «ما قرار است چه بکنیم» بلکه باید توضیح دهند چه کردهاند. خوشبختانه مسوولان و دولتیها همیشه مدعی هستند طراح بهترین طرحهای ممکن تاریخ اقتصاد ایران هستند و امیدواریم باشند. این را هم میدانیم که مسؤولان نه به مردم بلکه به رهبر انقلاب هم گزارش نمیدهند که برای گرانی چه کردهاند اما از آنها خواهش میکنیم حداقل راهحل دور زدن تحریمها و مقابله با غول گرانی و تورم را بررسی کنند تا برای احیای اقتصاد چارهای اندیشیده شود. این طوری حداقل میتوانیم امیدوار باشیم مسؤولان تلاش خود را میکنند و به غیر تسلی دادن به بازماندگان مسؤولان سایر کشورها و دیده بوسی آنها، برای تسلی دادن جیب مردم و آرامش بازار هم برنامهای دارند.