ميثم بشيرنژاد: دومین نمایشگاه بین‌المللی مد و لباس فجر در حالی روزهای پایانی خود را در مصلای بزرگ امام خمینی(ره) سپری می‌کند که به نظر می‌رسد، به نسبت سال پیش که در مرکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد فضای بیشتر و بهتری در اختیار شرکت‌کنندگان قرار داده شده است. هرچند در روزهاي ابتدایی تولیدکنندگان و طراحان با بی‌نظمی‌های زیادی مواجه بودند اما کم‌کم نمایشگاه دوم هم شکل گرفت. هدف از شکل‌گیری بنیاد ملی مد و لباس و در پي آن اينگونه جشنواره‌ها که در چند سال اخیر شكل گرفت رسیدن به یک الگوی اسلامی- ایرانی برای پوشش بانوان و به دنبال آن آقایان بوده که مورد تاکید مقام معظم رهبری نیز بوده است. بدون شک در چرخه مد و لباس، طراحی، تولید و توزیع 3 ضلع یک مثلث هستند که در صورت اهمال‌کاری از سوی دستگاه‌های متولی از جمله وزارتخانه‌های صنعت، معدن، تجارت و فرهنگ و ارشاد هرگز نخواهد توانست به جذب مخاطب و مشتری کمک کند. پیدا کردن لباس و طرح دلخواه با قیمت مناسب از دلایل اصلی افراد برای رفتن به نمایشگاه مد و لباس است اما اگرچه برخی مراجعه‌کنندگان از قیمت‌ها راضی به نظر می‌رسند ولی عده‌ای، همچون خانم عبادي و ريحاني به عنوان بازديدكننده از قیمت بالای مانتوها و چادرها ارائه شده ناراضی بودند و هم از اینکه نتوانستند طرح دلخواه خود را پیدا کنند شاکی بودند. اين در حالي است كه مدیر کمیته فروش دومین جشنواره بین‌المللی مد و لباس از کنترل قیمت‌ها توسط گروهی از کارشناسان اتحادیه صنف تولیدکنندگان و فروشندگان پوشاک در این جشنواره خبر داده و مي‌گويد: اگر قیمت‌های لباس‌های یک غرفه بالاتر از حد معمول باشد، تذکر می‌دهند و پس از گزارش کتبی مورد پیگیری قرار می‌گیرد. مدیریت نمایشگاه ضعیف است
در بين غرفه‌داران هم، سلحشور كه به‌عنوان خیاط حضور پیدا کرده، معتقد بود نمایشگاه با بی‌نظمی‌های زیادی مواجه است. او افزود: در 2 روز اول هیچ غرفه و حریمی نداشتیم و انتظار می‌رود در برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی با این سطح همه وسایل از قبل آماده باشد که هم شرکت‌کنندگان و هم مراجعه‌کنندگان با مشکل مواجه نشوند. وی به برخی نگاه‌های منفی در جامعه خیاط‌ها اشاره کرد و گفت: متاسفانه حتی در رسانه ملی به خیاط به‌عنوان یک نیازمند و بیچاره نگاه می‌شود، در حالی که فرد خیاط یک هنرمند است و هنر او است که یک ایده و یک طرح را به منصه ظهور می‌رساند.
خارجی‌ها هم هستند
در نمایشگاه امسال علاوه بر 31 استانی که هر کدام به‌طور میانگین با 25 تا 30 طرح شرکت کرده‌اند، حضور کشورهای آذربایجان، قزاقستان، ترکیه، آمریکا، سوییس، افغانستان، هند، امارات و اندونزی نیز قابل تامل است که در حد و اندازه نمایشگاهی که عمری 2 ساله دارد ارزشمند است. خانم تلقانی، شرکت‌کننده ایرانی‌الاصل اماراتی که برای سال دوم در نمایشگاه مد و لباس حاضر شده معتقد است به لحاظ فضایی که در اختیار طراحان و تولیدکنندگان قرار داده شده، این نمایشگاه از «برادشویی» که چندی پیش در ابوظبی برگزار شد بهتر و مطلوب‌تر است.
داوری‌ها ناامیدکننده است
معمولا داوری‌های جشنواره در این مدت و حتی در نمایشگاه‌های فصلی از سوی طراحان با حرف و حدیث‌هایی روبه‌رو بوده است. خانم اکرم‌السادات بدری از پیشکسوتان و صاحب 15 کتاب در حوزه مد و لباس به نحوه داوری‌ها و انتخاب آثار از سوی داوران می‌تازد و می‌گوید: ما به داوری‌ها ایراد داریم. 5-4 نفر برای 77 میلیون جمعیت نمی‌توانند تصمیم بگیرند، ما 77 میلیون سلیقه مختلف داریم آن چیزی که این 5 داور می‌خواهند مختص خودشان است. در داوری طراح‌ها حضور ندارند که اگر عیب و اشکالی دارند به آنها گفته شود، اگر کار من دچار اشکال است به من بگویند ایراد کار کجاست که برطرف کنم! این طراح و تولیدکننده لباس می‌افزاید: در مجموع ما این نوع داوری‌ها را قبول نداریم، من چندین میلیون سرمایه‌گذاری کردم اما به راحتی توسط برخی داوران کنار گذاشته می‌شود. همچنين خانم تلقانی از امارات درباره داوری‌ها عنوان کرد: بگذاریم همه آثارشان را ارائه بدهند، بهترین داور خود مردم هستند که قضاوت می‌کنند کدام طرح خوب یا بد است. بحث سر نپذیرفتن یا رد شدن طرح من نیست، بلکه من رای مردمی را بیشتر از هر چیز دیگر می‌پسندم. این طراح لباس اضافه کرد: دفاع از طرح و کار خود یکی از قسمت‌های مهمی است که طراحان از آن محروم هستند.
پیشرفت نمایشگاه محسوس است
راضیه ابراهیمیان، تولیدکننده و طراح لباس که مانند سال قبل با 16 کار حضور پیدا کرده، از نمایشگاه امسال راضی به نظر می‌رسد و معتقد است: نمایشگاه امسال به لحاظ کمی و کیفی پیشرفته‌تر از سال پیش است که جای خوشحالی دارد. وی عنوان کرد: تبلیغات این دوره قابل مقایسه با سال گذشته نیست و فضای بسیار خوبی برای تولیدکننده، طراح و حتی بازدیدکنندگان و خریداران فراهم شده است. وی توجه به خلاقیت را از مهم‌ترین نکات برای جذب مخاطب و مشتری عنوان می‌کند و با اشاره به یکی از پوشش‌های سر در غرفه خود می‌گوید: مدلی که ارائه داده‌ام قابلیت تبدیل به 5 مدل مختلف را دارد که فرد می‌تواند با توجه به جاهایی که حضور پیدا می‌کند از پوشش موردنظر استفاده کند.
نوجوانان مدل خاصی ندارند
هرچند در دومین نمایشگاه مد و لباس فجر، به پوشش لباس‌مدارس هم توجه شده است ولی به نظر کارشناسان این کافی نیست و بسیاری از نوجوانان از انتخاب طرح‌ها و لباس‌های مربوط به خود محروم هستند. یک طراح مدولباس در این‌باره گفت: بسیاری از نوجوانان و جوانان ما این مدل‌ها را قبول ندارند و هنوز برای نسل 11 تا 17 سال لباس خاصی نداریم که باید دست‌اندرکاران برای نمایشگاه‌های بعدی به آن توجه داشته باشند. باید این حق را به بخش عظیمی از نوجوانان داد که آنها نیز بتوانند سهمی در نمایشگاه داشته باشند.
در حوزه لباس فقر فرهنگی داریم
مونا عبداللهیان تولیدکننده و طراح نیز از نمایشگاه امسال راضی به نظر می‌رسد و معتقد است فقر فرهنگی در لباس داریم چرا که خانم‌ها اهمیتی به پوشش‌شان نمی‌دهند، پوششی که زیبا و متقارن با فرهنگ و اصالت ایرانی‌مان باشد. وی یادآور شد: این نمایشگاه کمک می‌کند که مردم انتخاب بهتری انجام دهند، من تولید کننده و طراح هستم و خوب می‌دانم که مردم به جشنواره اعتماد ندارند. کسانی هستند که توان پرداخت بالایی ندارند و از حداقل‌ها استفاده می‌کنند، باید لباس‌های ساده و زیبا در اختیار آنها قرار داد. عبداللهیان ادامه داد: خانم‌های ما در گذشته‌های دور لباس‌های زیبا می‌پوشیدند که زبانزد همه دنیا بوده است. الان متاسفانه بیشتر خرید ما از ترکیه است، اگر این امکان ایجاد شود که دولت کمک کند و همه طراح‌ها بیایند می‌توانیم وضع را متفاوت کنیم. به جای اینکه لعنت به تاریکی بفرستیم خودمان یک شمع روشن کنیم. آقایان قبادی و کلانتری هم زحمت زیادی کشیدند برای نمایشگاه که جای تقدیر دارد.
جوان ایرانی برند ایرانی بپوشد
عبداللهیان با تاکید بر اینکه ما باید به دنبال برند جهانی باشیم، تصریح کرد: جوان ایرانی باید برند ایرانی بپوشد. وی افزود: جشنواره مد و لباس می‌تواند در این مسیر خیلی کمک کند، اگر نساجی کشور راه بیفتد، تعرفه لباس بالا و قیمت پارچه پایین بیاید تولید رونق می‌گیرد و به دنبال آن مردم گرایش بیشتری به لباس ایرانی پیدا خواهند کرد. وی با اشاره به ضرورت تشکیل کانون طراحان افزود: اگر طراحان در کنار هم باشند می‌توان قدم‌های مهمی برای کشور برداشت. ما پیگیر تشکیل کانون طراحان هستیم ولی ظاهرا همه آن انگیزه لازم را ندارند.
رضايت دبير جشنواره از داوري‌ها
با اين وجود محسن کلانتری دبیر دومین جشنواره بین‌المللی مد و لباس ایرانی در گفت‌وگو با «وطن امروز» از نوع داوري دفاع كرد و افزود: در این جشنواره بیش از 7500 اثر دریافت شد و در کمیته‌ای به نام کمیته آثار مورد بررسی قرار گرفت. وی افزود: همچنین بیش از 300 طرح به بخش مسابقه راه پیدا کرد و 40 درصد از شرکت‌کنندگان به بخش فروش راه یافتند. کلانتری یادآور شد: خیلی از آثاری که در بخش مسابقه و تولید مورد تایید بنیاد ملی مد و لباس قرار گرفتند، نشان شیما (شبکه یکپارچه مد و لباس ایرانی) دریافت کردند. وی از آثار ارائه شده ابراز رضایت کرد و افزود: کارهای خوبی هم از استان‌ها ارائه شده و ما را بسیار به آینده امیدوار کرد. کلانتری در ادامه با بیان اینکه مهندسی کلی الگوی اسلامی ـ ایرانی در دستور کار مقامات عالی کشور قرار گرفته که مورد تایید رهبری است، خاطر نشان کرد: پوشاک باید پرچمی از سبک زندگی ما باشد. وی درباره اشکالی که برخی طراحان از داوران می‌گرفتند، عنوان کرد: براساس جدولی که تعریف شده، برش، دوخت، نحوه برش و پوشش از جمله فاکتورهای مهم در داوری‌ها بوده است. همچنین استفاده از نشانه‌های ایرانی، وقار یک بانو یا مرد یا کودک ایرانی است و ملاحظاتی است که در داوری رعایت می‌شود. کلانتری تصریح کرد: در ورک‌شاپ‌هایی که در کنار جشنواره تدارک دیده‌ایم نکات لازم و کاربردی به طراحان گفته می‌شود که باید به آن دقت کنند و مورد توجه قرار دهند. با این حال باید در نظر داشت فقط نام فجر بهانه‌ای برای برگزاری یک نمایشگاه به انحای مختلف نباشد بلکه روند کمی و کیفی، و دسترسی به مخاطب بیشتر و توجه به نیازهای آنها در چنین نمایشگاه‌هایی نباید از نظر مغفول بماند. وقتی چادر یک طراح در نمایشگاه از سوی بسیاری از بانوان حتی آنها که پوشش چادر ندارند مورد استقبال قرار می‌گیرد نشان می‌دهد که کار زیبا دیده می‌شود و این امر باید مورد توجه بانیان نمایشگاه باشد که با جدیت و اهتمام بیشتری برای هرچه بهتر برگزار کردن جشنواره مد و لباس فجر در سال‌های بعد بكوشند.