حالا که رئال‌مادرید به فینال کوپا رسیده، بد نیست نگاهی داشته باشیم به برخی اتفاقات به یاد ماندنی این تورنمنت و روندی که در طول تاریخ داشته است. با آلفونسوی هشتم
در پی موفقیت جام تاجگذاری در سال 1902، آلفونسوی هشتم در سال 1932 تصمیم گرفت تورنمنتی سالانه را در اسپانیا پایه‌ریزی کند. قرار بود از هر استان یک نماینده شرکت کند. 7 دوره اول در مادرید برگزار شد. از سال 1909 با ساخت فدراسیون فوتبال، قرار شد هر تیمی که قهرمان شد، مسابقات سال بعدش در منطقه همان تیم برگزار شود. در حقیقت بین سال‌های 1910 تا 1913 قرار شد بازی‌ها رفت و برگشتی باشند چرا که برخی استان‌ها حاضر نمی‌شدند در این مسابقات حاضر شوند. در جولای 1913، این مسابقات شکل رسمی‌تری به خود گرفت. در سال 1929، فینالی که آن را آب برد و رئال‌ماردید 2 بر یک برنده شد، از به یاد ماندنی‌ترین بازی‌های تاریخ شد. بازی به تعویق نیفتاد چرا‌که دولت جنگ، می‌خواست که هر چه زودتر این بازی‌ها تمام شود و به همین علت با وجود باران شدید، آن بازی برگزار شد.
با جمهوریخواهان
جام ریاست جمهوری، سیزدهمین دوره مسابقات جام حذفی اسپانیا بود. این بازی در 10 آوریل 1932 برگزار شد، چند روز پس از اتمام لیگ. 28 تیم در آن حضور داشتند که اتلتیک در زمین رئال قهرمان آن شد. تا سال 1934، این تورنمنت ادامه یافت تا اینکه در سال‌های 1935 و 1936 وضع عوض شد. فدراسیون فوتبال اسپانیا، مناطق را به دسته‌های مختلف تقسیم کرد که قرار شد در 6 منطقه، مسابقات جام حذفی به طور جداگانه برگزار شود. رئال‌مادرید 2 تا از 3 دوره آخر جمهوریخواهان را برد. به یاد ماندنی‌ترین بازی، نخستین ال‌کلاسیکو در فینال کوپا در 21 ژوئن 1936 در مستایا بود که درست چند روز قبل از جنگ داخلی برگزار شد. ریکاردو زامورا ستاره آن بازی بود. توپگیری‌هایش تاثیرگذار بود. با فرانکو، رئال 6 جام برد و اتلتیکو 4 تا. جنگ داخلی باعث شد این تورنمنت 2 سال برگزار نشود. بسیاری از بازیکنان بازنشسته، فوت یا بازداشت شدند. به همین علت بالاخره در سال 1939 این تورنمنت برگزار شد که سویا در حضور 13 تیم قهرمان شد. تا سال 1975 این جام به نام جام ژانرال شناخته شد. در سال 1940 با حذف تورنمنت‌های محلی نظیر جام کاتالونیا، فقط تیم‌های دسته‌های اول، دوم و سوم می‌توانستند در کوپا حاضر شوند. با فرانکو، اتلتیکو 4 بار قهرمان کوپا شد. اتلتیکو نخستین جامش را در سال 1960 برد که مقابل رئال در برنابئو بود. قهرمان کوپا در آن دوره به جام برندگان اروپا می‌رسید. رئال در این مدت 6 بار قهرمان شد.
با خوان کارلوس اول
در نهایت از فصل 77-76 این تورنمنت به کوپا دل‌ری تغییر نام داد. تا سال 1985 فینال یا در کالدرون بود یا در برنابئو. در سال 1984، اتلتيك بيلبائو قهرمان کوپا دل ری شد. این تیم با 20 جام تا آن مقطع رکورد دار بود. رئال در این مدت 5 بار قهرمان شد، اتلتیکو هم 5 بار. از سال 1982 قهرمان کوپا و قهرمان لیگ یک بازی در قالب سوپرکاپ با هم انجام می‌دهند. از سال 91-90 تیم‌های رزرو از کوپا کنار گذاشته شدند. در سال 1995 فینال کوپا میان دپورتیوو و والنسیا در برنابئو 3 روز طول کشید. گارسیا آراندا در دقیقه 11 بازی را متوقف کرد تا ادامه بازی 3 روز بعد برگزار شود. از فینال میان مایورکا و اتلتیک در سال 2003 فرمت تورنمنت عوض شد و تا مرحله یک‌هشتم همه بازی‌ها تک بازی شد.