گروه سیاسی: مقامات کنترل تسلیحاتی از ایران و کشورهای عضو گروه 1+5، روز دوشنبه در استانبول گرد هم می‌آیند تا درباره بسته پیشنهادی به‌روزشده غرب که مقامات ایران از آن به عنوان یک نقطه عطف استقبال کرده‌اند، مذاکره کنند. به گزارش المانیتور، تیم آمریکایی حاضر در مذاکرات 28 اسفند، شامل 2 مقام شناخته شده وزارت خارجه در امور کنترل تسلیحاتی به نام‌های رابرت اینهورن و جیم تیمبی و البته جوفی ژوزف است که مسؤول بخش ایران در دپارتمان تسلیحات کشتار جمعی در کاخ‌سفید به شمار می‌رود. اینهورن و تیمبی در مذاکرات کارشناسی که پیش از این در ماه جولای برگزار شده بود نیز با مقامات تهران، گفت‌وگو کرده بودند. انتظار می‌رود هیات ایرانی شرکت‌کننده در مذاکرات روز دوشنبه در استانبول نیز مانند جولای گذشته ساماندهی شده باشد. به این ترتیب حمیدرضا عسگری، عضوی قدیمی در تیم مذاکرات هسته‌ای در مذاکرات حاضر خواهد بود. همچنین در هیات مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در سطح کارشناسی، تاکنون علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز حضور داشته است. یک مقام آمریکایی در حاشیه مذاکرات آلماتی در قزاقستان که اوایل‌ماه جاری بین مذاکره‌کنندگان ایرانی و گروه 1+5 (آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان) برگزار شد، به خبرنگاران گفت هیات ایرانی و آمریکایی در مذاکرات کارشناسی ماه جولای که در استانبول انجام شد، گفت‌و‌گو‌های گسترده‌ای داشته‌اند. به گزارش دیپلماسی ایرانی، مارک فیزپاتریک، کارشناس منع اشاعه در موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک در لندن بر این باور است که امید به توافق با تهران در نشست آتی اندک است. این در حالی است که باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در آستانه نخستین سفر خود به اسرائیل اعلام کرده است ایران دست‌کم یک سال با تولید سلاح هسته‌ای فاصله دارد و به همین دلیل واشنگتن تلاش‌های خود برای یافتن راهکاری دیپلماتیک برای مساله هسته‌ای ایران را تشدید میکند، البته وی در عین حال بار دیگر خاطرنشان کرد آمریکا همه گزینه‌ها را روی میز نگه می‌دارد. به گزارش المانیتور، کارشناسان کنترل تسلیحاتی بر این عقیده‌اند که محاسبه چنین جدول زمانی برای برنامه‌های هسته‌ای ایران شامل ترکیب پیچیده‌ای از تصورات احتمالی و غیراحتمالی است. گرگ تیلمن، مقام سابق اطلاعاتی آمریکا می‌گوید اگر ایران امروز تصمیم به ساخت سلاح هسته‌ای بگیرد، سال‌ها و نه هفته‌ها یا ماه‌ها به طول می‌انجامد تا یک سلاح هسته‌ای واقعی را بسازد. با این وجود بسیاری از تحلیلگران اقتصادی و سیاسی بر این باورند تحریم‌ها تنها تا چند وقت آینده کارکرد خود را حفظ می‌کنند و بعد از آن آمریکا نمی‌تواند هیچ بهره‌برداری از این تحریم‌ها در مذاکرات داشته باشد. نهاد «امنیت آینده انرژی آمریکا» و مؤسسه «روبینی گلوبال اکونومیک» در نیویورک، پیش‌بینی کرده‌اند دریچه‌ای که آمریکا برای فشار بر ایران باز کرده، احتمالا تا سال ۲۰۱۴ بسته خواهد شد. این گزارش بر افزایش نیاز کشورهای آسیایی به انرژی اشاره میکند و تأکید می‌ورزد که این عامل میتواند تحریم نفت ایران در ابعاد کنونی را احتمالا ناممکن کند. این گزارش در ادامه میآورد: سال گذشته، زمانی تحریم نفت خام ایران به اجرا گذاشته شد که بازار جهانی می‌توانست کمبود نفت این کشور را جبران کند. همزمان تقاضا برای نفت پایین نگه داشته شد اما هم‌اکنون پژوهشگران 2 مؤسسه یادشده به این نتیجه رسیده‌اند که این فرصت نامحدود دوام نخواهد آورد. «جان هانا» از مشاوران امنیت ملی در دوره معاونت دیک چنی، یکی از نویسندگان این گزارش است. به باور کارشناسان 2 نهاد آمریکایی، از سپتامبر ۲۰۱۳ به بعد، با شدت گرفتن نیاز چین به نفت، احتمال از دست دادن اهرم فشار نفت در برابر ایران وجود دارد. اما اینها در حالی است که پس از مذاکرات ایران و 1+5 در آلماتی قزاقستان، تحلیلگران بر این باور بوده‌اند که فضای مذاکرات، بسیار متفاوت با دیگر مذاکرات قبلی بوده و در این دور از مذاکرات، گویا غرب با پیشنهادهای معقولانه‌ای با ایران بر سر میز نشسته است. گفتنی است، به تازگی نیز راه‌اندازی خط لوله صلح ـ که صادرات گاز ایران به پاکستان و احتمالا پس از آن به هند را ممکن و تسهیل میکند ـ به‌رغم تهدیدات آمریکا به تحریم پاکستان رقم خورد؛ چیزی که جان کول، استاد دانشگاه میشیگان نزدیک یک‌ماه پیش به آن اشاره کرده و گفته بود ادامه تحریم‌ها به این صورت به ضرر آمریکا در از دست دادن متحدان منطقه‌ای‌اش تمام خواهد شد.
برای توافق با ایران باید مذاکرات را اصلاح کرد
ری تکیه، تحلیلگر شورای روابط خارجی آمریکا درباره عواقب تحریم‌ها بر نظام جمهوری اسلامی و ماجرای هسته‌ای ایران، نوشته است: بعد از حدود یک دهه دیپلماسی، روزنه و نوری کم‌فروغ و شاید زودگذر در انتهای دالان طولانی و سخت دنیا به چشم می‌‌خورد. دور بعدی گفت‌وگوها در ماه آوریل، باید پیشرفتی را که حاصل شده تقویت کرده و استمرار دهد تا نهایتا به یک توافق بهبودپذیر برای کنترل تسلیحات بینجامد. جنبه اصلی راهبرد «غرب» این است که اگر ایران امتیازات هسته‌ای در اختیار «غرب» قرار دهد در عوض، «غرب» کاری میکند که خیال ایران از بابت تحریم‌های اقتصادی آسوده باشد. در گفتار دیپلماسی به این راهبرد، «راهبرد بیشتر در عوض بیشتر» می‌‌گویند یعنی هر چه ایران از برنامه هسته‌ای خود عقب‌نشینی کند منافع و مزایای مالی بیشتری به دست میآورد. در حقیقت تحریم‌های صورت گرفته از سوی دولت «اوباما» فراتر از تصور بدبینان، موفقیت‌آمیز بوده و توانسته تا حد زیادی ایران را از اقتصاد جهانی جدا کند اما بعید است که از یک سو با اعطای امتیازات هسته‌ای ایران و از سوی دیگر رفع تحریم‌ها، یک راه‌حل قطعی برای بن‌بست رایج، به دست بیاید. برای اینکه قدرت‌های بزرگ دنیا در این زمینه به پیشرفت ادامه دهند لازم است نه تنها تنگنای اقتصادی بلکه اوضاع امنیتی ایران را هم در نظر بگیرند. وی همچنین معتقد است: اینکه در گذشته، رسانه‌ها و سیاستمداران ایران با بدگویی به استقبال مذاکرات می‌‌رفتند و قول مقاومت می‌‌دادند اما این بار، در ادعاهای خود لحنی ملایم‌تر دارند. حتی مسؤولان درمانده و خسته آمریکایی که به لجاجت ایرانی‌ها عادت کرده‌اند ظاهرا جان تازه‌ای گرفته و کمی خوش‌بین هستند. وی در عین حال معتقد است از نظر دیپلمات‌های غربی، طی 10 سالی که آمال ایران، امنیت و وساطت بین‌الملل را تحت‌الشعاع قرار داده، موفق‌ترین مذاکرات توسط وزرای خارجه کشورهای فرانسه، آلمان، و انگلیس تحت نام E3 از سال 2003 تا سال 2005 صورت گرفت. در آن زمان ایران فعالیت‌های هسته‌ای را به حالت تعلیق درآورد، بازرسی‌های سرزده را پذیرفت و برای مذاکره و توافق رضایتبخش دوجانبه آماده بود. یکی از ابتکارات E3 این بود که تشخیص داد موضوع هسته‌ای نمی‌تواند از مفهوم امنیت جدا باشد. برای پیشبرد این دیپلماسی، آنها نه تنها درباره تحریم‌های اقتصادی و تخلف‌های هسته‌ای ایران، بلکه درباره کل موضوعات امنیتی، گفت‌وگوها را انجام دادند. یقینا تلاش‌های طرف اروپایی در آن زمان رو به فرسایش نهاد. ناتوانی اروپایی‌ها در ارائه یک مسیر معتبر و روی کار آمدن یک حکومت محافظه‌کار جدید در تهران، این دلگرمی را به ایران داد که میتواند فعالیت‌های هسته‌ای خود را از سر بگیرد و توان و بنیه اقتصادی‌اش را تقویت کند و تلاش‌های مهم E3 را محکوم به فنا کند.