محمدصادق حاجصمدی اگرچه سال حمايت از توليد ملي به ظاهر به پايان رسيده اما توليد ملي و نياز حمايت از آن همچنان پا برجاست و بديهي است كه مقدمه حماسه اقتصادي همين مساله توليد ملي باشد. مسالهاي كه در سال گذشته همچون آزموني همگاني كه همه مردم كشور در آن شركت داشتند؛ برگزار شد كه نتيجه آن شامل همه ميشود و لطيف اينكه هر كس خود به تنهايي ميداند كه در آن سر بلند يا مردود شده است.
در شرايطي كه خريد مواردي نظير دارو هم اگر موجب وابستگي به دولتهاي كافر شود؛ مظان شبهه مراجع تقليد است و مواردي كه موجب صدمه اقتصادي به بازار مسلمين شود حرام قطعي و عيني است و حضرت امام فرمودند تجار اينچنيني كمك كار به هدم احكامند؛ حكم خوردنيها و پوشيدنيهاي خارجي اظهر منالشمس است و در باب كالاهاي مصرفي هيچ توجيهي باقي نميماند. جالب اينكه قسمت اعظمي از واردات محصولات خارجي به كشور، شامل همين نيازهاي كاذب ميشود و سهم مواردي كه توجيهات منطقيتر درباره آنها بيان ميشود بسيار كمتر از حجم لوازم آرايشي و تجملاتي است! اگرچه درباره واردات همين موارد به ظاهر مهمتر نيز نظاير تاريخي متعددي در كشورهاي صنعتي شده امروز مثل آمريكا، ژاپن، آلمان، چين و هند وجود دارد كه در برهههاي مشخصي از تاريخ، دروازههاي واردات از كشورهاي ديگر را - جز در موارد بسيار محدود- به كشور خود بستند و در آينده درباره آنها صحبت خواهد شد؛ توجه نگارنده در اين گفتار به خوردنيها و پوشيدنيها معطوف است.
از جمله توجيهات متواتري كه در اين باره بيان ميشود نبود مشابه داخلي استاندارد و قابل رقابت با خوردنيهاي وارداتي است كه با اندكي تامل به اين نتيجه ميرسيم اساسا مهم نیست که خیلی چیزها مشابه داخلی نداشته باشد یا مشابه داخلی آنها قابل قبول نباشد! چرا كه قاطبه آنها حتی اگر اساسا نباشند هم اتفاقی نمیافتد! به عنوان مثال تنها براي واردات كالاي بيارزشي مثل آدامس سالانه بالغ بر 500 ميليون دلار ارز از كشور خارج ميشود و جالب اينكه عمده واردات آدامس از كشورهایی است كه در عداوت و رقابت هيچيك از آنها با جمهوري اسلامي، كمترين شبههاي وجود ندارد. به عنوان مثال تركيه كه سهم عمده واردات خوراك و پوشاك به ايران را داراست؛ در سوريه، منافع خود را در حمايت از گروههاي سلفي و تروريستي و در لبنان در حمايت از گروههاي مخالف مقاومت و در باقي مسائل منطقهاي در اتحاد با رژيم صهيونيستي تعريف کرده كه همه و همه مغاير منافع حياتي جمهوري اسلامي است. درباره نوشيدنيهاي پالپدار و مواد اوليه آنها كه از امارات و عربستان وارد ميشود رفتارمان جالبتر است! همزمان با اينكه بسياري از مسافرتهاي خارجي به مقصد دوبي انجام ميشود و درصد قابل توجهي از واردات انواع نوشيدنيهاي گازدار نيز از همان شيخنشين صورت ميگيرد؛ به محض اينكه اميرزادگان درجه چندم آن، جزاير ايراني را متعلق به خود ميخوانند؛ از غيرت رنگ به رنگ ميشويم و از موزههاي تاريخ نقشههاي جغرافيايي پيدا ميكنيم كه گستاخيشان را پاسخ داده باشيم حال آنكه عامل اصلي تقويت آنها، براي اين رفتارها، خودمان بودهايم! هلنديها پروازهاي هواپيمايي ما را به خاك كشورشان ممنوع ميكنند و ما در عوض از آنها آدامس و رانی و ماءالشعير و نوشابه انرژيزا ميخريم. انگار نه انگار جريان ديگري هم در جريان است! دانماركيها در نشرياتشان هر چند وقت يكبار به مقدسات ما توهين ميكنند و ساخت منارههاي مسلمانان را در شهرهايشان ممنوع ميكنند اما ما همچنان به خريد كره حيواني و شيريني آردي و پنير از آنها ادامه ميدهيم. سوييسيها همزمان با تحريم بانكهاي ما به ما قهوه فوري و شكلات ميفروشند. دولت آلمان در حالي كه تمام قواي خود را در تحريم كردن ملت ايران به كار ميگيرد و سعي ميكند توليد انرژي هستهاي را در ايران متوقف كند، با ما قرارداد فروش ماءالشعير و قهوه و شوينده و گلدان تزئيني امضا ميكند!
نكته جالب توجه در اين باره اين است كه اينها همه در بحبوحه تحريمها عليه ايران رخ ميدهد، چرا كه تحريمها هیچوقت شامل موارد اینچنینی نمیشود! اگرچه فروش غله و دارو به ايران ممنوع است اما فروش شکلات؛ ماءالشعیر، آدامس و ... آزاد است، چرا که اینها صرف تولید نمیشود، صرف پیشرفت هم نمیشود و حتی برای بدن نیز فایده ندارد. فقط کود میشود و به فاضلاب میریزد! در اين حالت دلار سبزی که با یک ریال بالا و پایین رفتنش فریاد از نهاد این و آن بلند میشود؛ صرف وارد کردن صنعت و تکنولوژی و سوخت و... نمیشود بلکه خرج مزههای مختلف و شربت بادام تلخ فرانسوی و شیره افرای آمریکایی میشود!
این کشورها همه هم اگر دوست و متحد ما بودند که نیستند ما ثروتمان را دادهایم و در عوض هیچ چیزی نگرفتهایم! جالبتر اینکه این خوردنیها و پوشیدنیهای رنگارنگ فرنگی محدود به مغازهها و بوتیکهای بالای شهر تهران نیست و هر كجا و در هر سوپرمارکتی، انواع و اقسام اینها وجود دارد! بحمدالله هر چقدر هم وضعیت اقتصادی بد باشد و مردم در تاکسی و اتوبوس و میهمانی و ... بنالند همچنان همه برای خوردنیها و پوشیدنیهای خارجی آمادهاند که کمترین مواردی است که میشود از آن اجتناب کرد! گفتمان حمايت از توليد ملي اين نيست كه صنعت وارد نکنیم اما اصرار بر اين دارد که هیچ کس از نخوردن قهوه صرع نگرفته! دلار نباید صرف شامپو و دستگیره در و حوله و ملحفه بشود! باید صرف تحصیل و تولید علم شود و صرف وارد کردن دارو و مواد اولیهای که در کشور ما نباشد. این مثالها اگرچه ساده و پیش پا افتاده به نظر میآید، واقعی است و حجم ارزی که برای واردات آنها از کشور خارج میشود سر به آسمان میساید! مملکتی که درآمد ارزیاش یکصد میلیارد دلار است نباید یکدویستمش تنها صرف واردات آدامس شود! در حالي كه بودجه راهنمايي و رانندگي سالي هزار و 500 ميليارد تومان است نبايد سالي 2 هزار ميليارد تومان خرج واردات آدامس شود! خوردنیهای دیگر بماند!
مثالي كه بيان آن در اين زمينه خالي از لطف نيست كمپاني نستله است. اگرچه وابستگي آن به دشمن قطعي جمهوري اسلامي بديهي بوده و تا به حال بسيار درباره آن سخن گفته شده و شايد به مثالي كليشهاي تبديل شده باشد اما همچنان حجم واردات محصولات آن و مصرف آن توسط مردم بهتآور است:
نستله در سال 1997 میلادی 51 درصد سهام اوسم که بزرگترین تولیدکننده مواد غذایی اسرائیل است را در یک فقره چک 140 میلیون دلاری خریداری کرد و سود خالص اوسم را در سال 2001 به 460 میلیون دلار رساند. سال بعد نخستوزیر اسرائیل جایزه ژوبیلی را به این کمپانی داد که بزرگترین جایزه دولت اسرائیل است و به بزرگترین حامی اقتصاد اسرائیل داده میشود. نستله در شهرک صداروت کمی دورتر از نوار غزه 4000 کارگر دارد. در سال 2002 نستله 24 درصد هدیه 5/6 میلیون دلاری تشویق سرمایهگذاری در اسرائیل را از آن خود کرد. از همان سال عواید کارخانجات نستله در سرزمینهای اشغالی برای دولت جعلی به بیش از 80 میلیون دلار در سال رسید و سوای تاسیسات تحقیقاتی و کارخانجات تولیدی در سرزمینهای اشغالی، نستله کمکهای مداومی نيز به مدارس اسرائیل انجام میدهد. محصولات نسكافه، پيورلايف، مگي، اسمارتيز، افتر ايت، كيت كت، پولو، لورئال و ... نامهاي تجاري ديگري است كه توسط اين كمپاني اداره ميشود و در كمال تعجب در بيشتر فروشگاههاي جمهوري اسلامي به فروش ميرسند.
بسیاری از کالاهای مصرفی که وارد میشود مصارف کاذب و غیرضروری دارند و آن دستهای هم که اینطور نیستند قاطبهشان مشابه داخلی دارند و اگر هم ندارند وقتی وارد نشوند تولید میشوند و وقتی که تولید شدند کار ایجاد میکنند و سرمایه و این سرمایه صرف تولید بیشتر میشود و پیشرفت. اگر نمیتوانیم ریزتراشههای الکترونیکی و کامپیوتر و لپتاپ تولید کنیم و وارد نکنیم در عوض میتوانیم قهوه نخوریم!
اگر نمیترسیدم که شاید عذری وجود داشته باشد و میتوانستم میگفتم منافق است آن کسی که لباس خارجی به تن میکند و قلم خارجی به دست میگیرد و وضعیت اقتصادی جمهوری اسلامی را نقد میکند! هر کسی از هر چیزی در هر کشوری سهمی دارد! اگر وظیفه خودمان را درست انجام دادیم میتوانیم بگوییم چرا! نه اینکه نظام، عملکرد اقتصادی بینقصی داشته باشد که اگر داشت میشد آنچه باید لیکن این مایی که هر کجا که مینشینیم و بلند میشویم بیوقفه از وضعیت دلار و سکه و قیمت پسته و غیره و غیره صحبت میکنیم و فلان وزیر و وکیل را مواخذه میکنیم باید اول وظیفه خودمان را از آنچه باید انجام داده باشیم! این چیزهایی که از چین و ماچین وارد میشود اگر خریدار نداشته باشد وارد نمیشود و وقتی وارد نشود تولید میشود!
اگرچه اين بحثي است كه شامل همه ايرانيان ميشود اما مخاطب من بيشتر آنهایی هستند که ادعای وطنپرستی دارند و آنهایی که مثل من نماز صبحشان قضا شود، راهپیمایی 22 بهمن و روز قدس و فعالیت انتخاباتیشان ترک نمیشود! چرا كه متاسفانه اين قشري كه بار وظيفهاش سنگينتر است هم، همچنان الگوي مصرفش اصلاح نشده و آنهایی که کلام و قلم انتقادشان سرتاپای نظام را در بر میگیرد و آنهایی که به اصطلاح حزباللهی هستند و آن دسته تحصیلکردههایی که مدام از نبود امکانات در داخل و شرایط بهتر در فرنگ میگویند، صبحانه نسکافه میخورند! براي مايي كه در دوران عافيت جمهوري اسلامي زندگي ميكنيم و امتحانمان به جاي مبارزه با رژيم طاغوت و زندان و جنگيدن با دشمن بعثي و اسارت، نخوردن شكلات و قهوه و پوشيدن لباس داخلي است، ننگ است كه روسياه بمانيم و شرمنده شهدايي باشيم كه از جانشان گذشتهاند و ما نتوانيم از خميردندان و صابون خارجيمان بگذريم!