دلیل استقبال از انتخابات هم از نظر تعداد کاندیداها هم از نظر تعداد رای دهندگان چیست؟
دلیل اصلی افزایش تعداد کاندیداها این است که تعداد افرادی که انتخاب خواهند شد بسیار بیشتر از اعضای مجلس نمایندگان است و از این نظر این امری طبیعی است. اما با این حال نشانه‌هایی وجود دارد که کاندیداها نسبت به کرسی‌های موجود بسیار زیاد هستند. بسیاری از ناظران حرکت دموکراسی عراق به این مساله به عنوان یک امتیاز دموکراتیک می‌نگرند اما در صورتی که به این مساله به دید منطقی بنگریم، می‌بینیم که این تعداد بالای مشارکت کاندیداها موجب می‌شود که افراد در انتخابات سردرگم شوند مثلا زمانی‌که بیش از هزار تن برای شورای استانی کربلا کاندیدا شده‌اند و از بین این افراد تنها 32 نفر انتخاب می‌شوند، این موضوع برای مردم سخت خواهد بود و آرا به طور غیر قابل قبولی پراکنده می‌شوند. این موضوع(تعداد بالای کاندیداها) به دلیل تنوع جهت‌گیری‌هاست و مهم‌ترین عامل به اعتقاد من ساختار عشایری و قبیله‌ای است که هنوز بر جامعه عراق حکمفرماست. یک طایفه به راحتی نمی‌پذیرد که افرادی از طایفه دیگر بر آنها حکومت کنند حتی اگر کاراکترها و ویژگی‌های خوبی داشته باشند. علاوه بر این مشکل دیگر، تنوع و زیاد بودن جهت‌گیری‌های سیاسی در عراق است. تقسیمات اجتماعی بر اساس تخصص‌ها (طبق نظر تکنوکرات‌‌ها)، بر اساس مذهب، بر اساس صنف و ... در عراق بسیار پررنگ است. همه این مسائل موجب شد تعداد کاندیداها از حد معقول بیشتر شود.
تاثیر این شوراهای استانی بر آینده عراق چیست و جایگاه آن در ساختار حکومتی عراق در کجا قرار گرفته است؟
ابتدا در مورد دلیل مشارکت گسترده مردم در این انتخابات توضیح می‌دهم. مهم‌ترین عامل مرجعیت دینی است که مردم را تشویق به مشارکت کرد و از آنان خواست که مشارکت کنند. مرجعیت‌های دینی از گرایش‌های مختلف خواستار مشارکت شدند و از مردم خواستند اصلح را انتخاب کنند. ما می‌دانیم که مرجعیت دینی در عراق جایگاه ویژه‌ای دارد. علاوه بر این رقابت طایفه‌ای و قبیله‌ای شدیدی در عراق وجود دارد، هر قبیله تمایل دارد نماینده خود را از قبیله خود در شورای استانی داشته باشد. این رقابت قبیله‌ای مردم را ترغیب به مشارکت بیشتر می‌کند. از سوی دیگر این احساس بین مردم وجود دارد که فعالیت شوراهای استانی سابق ضعیف بود و غالبا منافع شخصی دنبال می‌شد بنابراین مردم این نیاز و وظیفه را احساس کردند که کسی را انتخاب کنند که منافع کشور و مردم را بر منافع شخصی ترجیح دهد. از سوی دیگر، این انتخابات اهمیت ویژه‌ای دارد چرا که اختیارات شورای استانی اختیارات زیادی است و در مراحل پیش رو بیشتر خواهد شد. بر اساس قانون اساسی عراق، شورای استانی اختیارات مهمی دارد و تصمیمات مهمی را در مورد استان‌ها اتخاذ می‌کند. در مورد بودجه نیز این شورا بودجه را در استان‌ها توزیع می‌کند و همه این موارد اهمیت این شورا‌ها را افزایش می‌دهد. دیدیم که در دوره‌‌های سابق، شورای استانی استقلال زیادی از مرکز داشت. در عراق یک پارادوکس بین دو طرف وجود دارد؛ یک طرف به تمرکزگرایی دعوت می‌کند و طرف دیگر به تشکیل اقلیم‌ها. در رابطه با اقلیم‌ها تنها اقلیم کردستان تحقق پیدا کرد و اقلیم‌های دیگر نتوانستند به آسانی محقق شوند. با وجود تمایل شدید برخی جهت‌های سیاسی برای تشکیل اقلیم‌هایی همچون اقلیم بصره (که درخواست آن به مجلس داده شد و پس از آن گروه درخواست کننده در مراحل اولیه عقب کشید و درخواست خود را پس گرفت)، می‌بینیم که یک پارادوکس وجود دارد بین اراده‌ای که به دنبال دولت مرکزی قوی و مسلط است و اراده‌ای که خواهان گسترش و توزیع اختیارات استان‌هاست. دلیل اصلی این درخواست نگرانی‌ای است که در زمان دیکتاتوری صدام وجود داشت و این نگرانی وجود دارد که بار دیگر آن وضعیت دیکتاتوری به عراق بازگردد. این اختیارات زیاد شوراهای استانی نیز مردم و نخبگان عراق را به سمت مشارکت گسترده در انتخابات سوق داد، چه از نظر کاندیدا شدن چه از نظر مشارکت مردم .
در مورد اختلاف و پارادوکس دولت مرکزی قوی و اقلیم‌ها بیشتر توضیح دهید؛ آیا مالکی از فدرالیسم حمایت می‌کند؟
مالکی از طرفداران حکومت مرکزی قوی است اما افکار عمومی در عراق خواهان توزیع اختیارات و صلاحیت‌هاست. این مساله می‌تواند به شکل اقلیم‌ها نباشد که احتمال تجزیه عراق را افزایش می‌دهد؛ اقلیم‌هایی که بر اساس نژاد کرد یا مذهب شیعه و سنی باشد. این توزیع اقلیم‌ها عملی نیست چرا که حساسیت زیادی در منطقه و در سطح بین‌الملل در مورد اقلیم‌ها وجود دارد اما مساله شورای استان‌ها برای کسانی که خواهان دولت مرکزی قوی هستند یک راه حل میانه است و می‌توانند در برابر اراده و خواست تشکیل اقلیم‌ها این ادعا را داشته باشند که ما اختیارات زیادی را به شورای استان‌ها دادیم و بدین ترتیب دولت مرکزی بدان معنا سلطه‌جو نیست. اما در صورت طرح مساله اقلیم‌ها نگرانی از تجزیه وجود دارد. بر عکس من معتقدم این یک راه حل میانه است برای این دو اراده (یعنی دادن اختیارات و صلاحیت‌ها به شورا‌های‌استان). انتخابات در عراق تفاوت زیادی با انتخابات در ایران دارد چرا که کاندیدای عراقی ناچار است در یک فهرست قرار گیرد و رای دهنده زمانی که به یک فرد رای می‌دهد در واقع به یک فهرست رای می‌دهد و به این ترتیب محدود می‌شود، یعنی نمی‌تواند افراد را گلچین کند و افراد دیگر فهرست به انتخاب او تحمیل می‌شوند. در ایران رای دهندگان می‌توانند افراد را از فهرست‌های گوناگون انتخاب کنند اما در عراق این محدودیت وجود دارد و رای دهنده ناچار است به یک فهرست رای دهد و حتی در صورتی که به یک فرد رای داده شود که به صورت جدا تبلیغ کرده است رای دهنده از انتخاب‌های خود محروم خواهد شد. تنها تفاوتی که این انتخابات با انتخابات دیگر داشت، این بود که فردی که به او رای داده می‌شود در صورتی که در رده‌های پایین فهرست خود قرار داشته باشد، به شماره یک فهرست خود بدل خواهد شد و رای‌های دیگر فهرست به ترتیب پس از او قرار خواهند گرفت. این شیوه فهرست‌ها به فرد این آزادی را نمی‌دهد که 23 فرد را از ائتلاف‌ها و فهرست‌های مختلف انتخاب کند. ممکن است افراد شایسته در فهرست‌های مختلف قرار گرفته باشند. باید این فرصت به
رای دهنده داده شود که افراد مختلف را انتخاب کند، این یک نقص بزرگ است. زمانی که قانون انتخابات مورد بحث و گفت‌وگو قرار گرفت احزاب در این مورد به گفت‌وگو نشستند که این افراد دید حزبی داشتند و می‌خواستند فرآیند انتخابات را به فهرست‌ها، گروه‌ها و ائتلاف‌ها محدود کنند. به عقیده من مساله دیگری وجود دارد که خطری برای انتخابات عراق به شمار می‌آید و آن خطر و تهدید این است که منافع ملی به منافع حزبی تقلیل پیدا کند. در صورتی که منافع حزبی برآورده نشود، احتمال این وجود دارد که انتخابات را به هم بریزند چنانکه در مورد کردستان رخ داد (زمانی که در دهه 90 در کردستان انتخابات برگزار شد و مسعود بارزانی احساس کرد از جلال طالبانی شکست خورده است و عدد آرای او کمتر است همه انتخابات را به هم زد و از صدام دعوت کرد وارد اربیل شود و معارضه را تحویل صدام و اطرافیان او داد و همه فرآيند را به هم زد). به همین ترتیب ما احزاب مسلط در مناطق مختلف عراق را داریم مثل حزب توافق که در مناطق سنی‌نشین مسلط است و در صورتی که احساس کند قدرت او در حال تزلزل است وضعیت همه عراق و همه فرآیند سیاسی را به هم خواهد زد. این منافع حزبی هم‌اکنون از مشکلات بزرگ عراق است؛ معمای بزرگی است که عراق با آن روبه‌رو است.
دلیل عدم مشارکت صدری‌ها در این انتخابات چیست؟
صدری‌ها دیدند که در فرآیند سیاسی قادر نیستند کاری از پیش ببرند و پیشرفت خوبی داشته باشند و از آنها خواسته شد از بسیاری از بنیان‌ها و مسائل اساسی خود در راه مشارکت در فرآیند سیاسی بگذرند. غیر از این ضربه‌ای که به آنها وارد شد از طریق فرآیند سیاسی موجود و آمریکا بود که از آن حمایت می‌کند؛ این موضع آنها را به جهت‌گیری محافظه‌کارانه تقلیل می‌داد. بنابراین آنها از مشارکت مستقیم و فعال صرف نظر کردند و به مشارکت غیرفعال و غیرمستقیم روی آوردند. در این انتخابات نیز اعضایی از جریان صدر در فهرست‌های دیگر شرکت کردند، از سوی دیگر کاندیداهایی را در فهرست‌های دیگر مورد حمایت قرار دادند که از نظر فکری به آنها نزدیک‌تر بودند. به عقیده من پس از عقب‌نشینی آمریکا آنها به شکل فعالانه‌تری در فرآیند سیاسی مشارکت خواهند کرد اما مشارکت سیاسی خود را به دلایل عقلانی و منطقی به تعویق انداختند.
آیا آمریکایی‌ها نمی‌خواهند مشکل عراق مانند مشکل کویت حل شود؟
سابقا این ادعا وجود داشت که عراق همچون طرح آلمان و ژاپن شود. زمانی که اشغالگران به عراق آمدند، این مساله مطرح شد اما مساله مهم از نظر آمریکا این بود که دولتی در عراق به وجود آید که به تحقق پروژه خاورمیانه بزرگ کمک کند و با پروژه اسرائیل در منطقه همراه باشد.
با این حال ایالات متحده شاهد روندی برعکس در این باره بود و مردم عراق به سمت ایران و ایدئولوژی آن روی آوردند؛ سفرهای دیپلماتیک و روابط ویژه بسیاری از مقامات با ایران، روابط دیپلماتیک خوب با ایران و... مهم‌تر از همه جریان شیعه قابل انکار نبود. آمریکایی‌ها از چنین جریانی می‌ترسند چرا که بر اساس تئوری آنها انقلاب اسلامی در ایران به این دلیل پیروز شد که مذهب شیعه توانایی بسیج مردم جهت قیام علیه ظلم و ستم را دارد بنابراین آمریکایی‌ها زمانی که وارد مجلس حکم شدند تلاش کردند از طریق وزرای دفاع وابسته همچون حازم شعلان و نخست‌وزیر‌هایی همچون ایاد علاوی، فضایی از خصومت و دشمنی بین ایران و عراق ایجاد کنند به گونه‌ای که پروژه قدیمی خود که صدام عهده‌دار آن بود را حفظ کنند و آن دشمنی همیشگی بین ایران و عراق (تز و آنتی‌تز) بود. با این حال شاهد آن بودیم که این مساله محقق نشد و اشغالگران در این هدف شکست خوردند. بنابراین آمریکا به تلاش خود برای تفرقه‌افکنی بین ایران و عراق ادامه داد تا این طرح ادامه یابد اما این مساله غیرممکن بود و جهت‌گیری شیعی در عراق حاکم بود و احتمال داشت هر لحظه تسلط پیدا کند، همچنان که در مورد قیام صدر شاهد بودیم که با وجود اینکه قدرت چندانی نداشتند، توانستند به خوبی مردم را بسیج کنند و آمریکایی‌ها از این مساله احساس خطر و از موضع خود عقب‌نشینی کردند و در حال حاضر بر ملت عراق فشار می‌آورند تا سکولارها را بپذیرند و افرادی همچون ایاد علاوی هم هدف سیاسی خود را (موضعگیری عراق هم‌راستا با آمریکا و اسرائیل و ضد ایران) محقق کنند و سپس به مشکلات اقتصادی و خدماتی خواهند پرداخت. مشکل دیگری که در جریان انتخابات برای آمریکا به وجود آمد به گونه‌ای بود که نمی‌توانست به حضور خود در عراق ادامه دهد و حضور خود را محدود کرد و برنامه‌ریزی و طراحی آن در حال حاضر با نوعی دستپاچگی همراه است و این دستپاچگی و آشفتگی موجب شد در بسیاری از مسائل عجله کنند تا به هر شیوه‌ای، حداقلی از دستاوردهای خود را در عراق حفظ کنند.
در مورد منافقین و تاثیر آنها بر روابط دو کشور نظر شما چیست؟ با توجه به این موضوع که دولت عراق بارها برای اخراج منافقین تلاش کرده است.
پرونده منافقین در عراق بسته شد. آنها بسیار تلاش کردند که با آمریکایی‌ها و تروریست‌ها روابط خوبی برقرار کنند بویژه با القاعده و از این طریق تلاش کنند موجودیت خود را حفظ کنند اما به عنوان یک نیروی نظامی به عقیده من جایگاهی ندارند، دولت عراق تلاش کرد حضور آنها را کاملا در عراق پایان دهد. دلیل اصلی این مسأله هم دخالت این گروه به طور مستقیم در بسیاری از اقدامات تروریستی و همکاری آنها با آمریکایی‌ها و اقدامات جاسوسی علیه بسیاری از مسؤولان در رابطه با روابط آنها با ایران بود. در واقع دولت عراق احساس کرد این گروه بیش از اینکه خطری برای ایران باشد خطری برای عراق است. این گروه چه از عراق خارج شود چه نشود جایگاه خود را از دست داده است و تنها در حد یک جاسوس می‌تواند فعالیت کند. ایران قلوب ملت‌های منطقه را تسخیر كرده است
دلیل استقبال از انتخابات هم از نظر تعداد کاندیداها هم از نظر تعداد رای دهندگان چیست؟
دلیل اصلی افزایش تعداد کاندیداها این است که تعداد افرادی که انتخاب خواهند شد بسیار بیشتر از اعضای مجلس نمایندگان است و از این نظر این امری طبیعی است. اما با این حال نشانه‌هایی وجود دارد که کاندیداها نسبت به کرسی‌های موجود بسیار زیاد هستند. بسیاری از ناظران حرکت دموکراسی عراق به این مساله به عنوان یک امتیاز دموکراتیک می‌نگرند اما در صورتی که به این مساله به دید منطقی بنگریم، می‌بینیم که این تعداد بالای مشارکت کاندیداها موجب می‌شود که افراد در انتخابات سردرگم شوند مثلا زمانی‌که بیش از هزار تن برای شورای استانی کربلا کاندیدا شده‌اند و از بین این افراد تنها 32 نفر انتخاب می‌شوند، این موضوع برای مردم سخت خواهد بود و آرا به طور غیر قابل قبولی پراکنده می‌شوند. این موضوع(تعداد بالای کاندیداها) به دلیل تنوع جهت‌گیری‌هاست و مهم‌ترین عامل به اعتقاد من ساختار عشایری و قبیله‌ای است که هنوز بر جامعه عراق حکمفرماست. یک طایفه به راحتی نمی‌پذیرد که افرادی از طایفه دیگر بر آنها حکومت کنند حتی اگر کاراکترها و ویژگی‌های خوبی داشته باشند. علاوه بر این مشکل دیگر، تنوع و زیاد بودن جهت‌گیری‌های سیاسی در عراق است. تقسیمات اجتماعی بر اساس تخصص‌ها (طبق نظر تکنوکرات‌‌ها)، بر اساس مذهب، بر اساس صنف و ... در عراق بسیار پررنگ است. همه این مسائل موجب شد تعداد کاندیداها از حد معقول بیشتر شود.
تاثیر این شوراهای استانی بر آینده عراق چیست و جایگاه آن در ساختار حکومتی عراق در کجا قرار گرفته است؟
ابتدا در مورد دلیل مشارکت گسترده مردم در این انتخابات توضیح می‌دهم. مهم‌ترین عامل مرجعیت دینی است که مردم را تشویق به مشارکت کرد و از آنان خواست که مشارکت کنند. مرجعیت‌های دینی از گرایش‌های مختلف خواستار مشارکت شدند و از مردم خواستند اصلح را انتخاب کنند. ما می‌دانیم که مرجعیت دینی در عراق جایگاه ویژه‌ای دارد. علاوه بر این رقابت طایفه‌ای و قبیله‌ای شدیدی در عراق وجود دارد، هر قبیله تمایل دارد نماینده خود را از قبیله خود در شورای استانی داشته باشد. این رقابت قبیله‌ای مردم را ترغیب به مشارکت بیشتر می‌کند. از سوی دیگر این احساس بین مردم وجود دارد که فعالیت شوراهای استانی سابق ضعیف بود و غالبا منافع شخصی دنبال می‌شد بنابراین مردم این نیاز و وظیفه را احساس کردند که کسی را انتخاب کنند که منافع کشور و مردم را بر منافع شخصی ترجیح دهد. از سوی دیگر، این انتخابات اهمیت ویژه‌ای دارد چرا که اختیارات شورای استانی اختیارات زیادی است و در مراحل پیش رو بیشتر خواهد شد. بر اساس قانون اساسی عراق، شورای استانی اختیارات مهمی دارد و تصمیمات مهمی را در مورد استان‌ها اتخاذ می‌کند. در مورد بودجه نیز این شورا بودجه را در استان‌ها توزیع می‌کند و همه این موارد اهمیت این شورا‌ها را افزایش می‌دهد. دیدیم که در دوره‌‌های سابق، شورای استانی استقلال زیادی از مرکز داشت. در عراق یک پارادوکس بین دو طرف وجود دارد؛ یک طرف به تمرکزگرایی دعوت می‌کند و طرف دیگر به تشکیل اقلیم‌ها. در رابطه با اقلیم‌ها تنها اقلیم کردستان تحقق پیدا کرد و اقلیم‌های دیگر نتوانستند به آسانی محقق شوند. با وجود تمایل شدید برخی جهت‌های سیاسی برای تشکیل اقلیم‌هایی همچون اقلیم بصره (که درخواست آن به مجلس داده شد و پس از آن گروه درخواست کننده در مراحل اولیه عقب کشید و درخواست خود را پس گرفت)، می‌بینیم که یک پارادوکس وجود دارد بین اراده‌ای که به دنبال دولت مرکزی قوی و مسلط است و اراده‌ای که خواهان گسترش و توزیع اختیارات استان‌هاست. دلیل اصلی این درخواست نگرانی‌ای است که در زمان دیکتاتوری صدام وجود داشت و این نگرانی وجود دارد که بار دیگر آن وضعیت دیکتاتوری به عراق بازگردد. این اختیارات زیاد شوراهای استانی نیز مردم و نخبگان عراق را به سمت مشارکت گسترده در انتخابات سوق داد، چه از نظر کاندیدا شدن چه از نظر مشارکت مردم .
در مورد اختلاف و پارادوکس دولت مرکزی قوی و اقلیم‌ها بیشتر توضیح دهید؛ آیا مالکی از فدرالیسم حمایت می‌کند؟
مالکی از طرفداران حکومت مرکزی قوی است اما افکار عمومی در عراق خواهان توزیع اختیارات و صلاحیت‌هاست. این مساله می‌تواند به شکل اقلیم‌ها نباشد که احتمال تجزیه عراق را افزایش می‌دهد؛ اقلیم‌هایی که بر اساس نژاد کرد یا مذهب شیعه و سنی باشد. این توزیع اقلیم‌ها عملی نیست چرا که حساسیت زیادی در منطقه و در سطح بین‌الملل در مورد اقلیم‌ها وجود دارد اما مساله شورای استان‌ها برای کسانی که خواهان دولت مرکزی قوی هستند یک راه حل میانه است و می‌توانند در برابر اراده و خواست تشکیل اقلیم‌ها این ادعا را داشته باشند که ما اختیارات زیادی را به شورای استان‌ها دادیم و بدین ترتیب دولت مرکزی بدان معنا سلطه‌جو نیست. اما در صورت طرح مساله اقلیم‌ها نگرانی از تجزیه وجود دارد. بر عکس من معتقدم این یک راه حل میانه است برای این دو اراده (یعنی دادن اختیارات و صلاحیت‌ها به شورا‌های‌استان). انتخابات در عراق تفاوت زیادی با انتخابات در ایران دارد چرا که کاندیدای عراقی ناچار است در یک فهرست قرار گیرد و رای دهنده زمانی که به یک فرد رای می‌دهد در واقع به یک فهرست رای می‌دهد و به این ترتیب محدود می‌شود، یعنی نمی‌تواند افراد را گلچین کند و افراد دیگر فهرست به انتخاب او تحمیل می‌شوند. در ایران رای دهندگان می‌توانند افراد را از فهرست‌های گوناگون انتخاب کنند اما در عراق این محدودیت وجود دارد و رای دهنده ناچار است به یک فهرست رای دهد و حتی در صورتی که به یک فرد رای داده شود که به صورت جدا تبلیغ کرده است رای دهنده از انتخاب‌های خود محروم خواهد شد. تنها تفاوتی که این انتخابات با انتخابات دیگر داشت، این بود که فردی که به او رای داده می‌شود در صورتی که در رده‌های پایین فهرست خود قرار داشته باشد، به شماره یک فهرست خود بدل خواهد شد و رای‌های دیگر فهرست به ترتیب پس از او قرار خواهند گرفت. این شیوه فهرست‌ها به فرد این آزادی را نمی‌دهد که 23 فرد را از ائتلاف‌ها و فهرست‌های مختلف انتخاب کند. ممکن است افراد شایسته در فهرست‌های مختلف قرار گرفته باشند. باید این فرصت به
رای دهنده داده شود که افراد مختلف را انتخاب کند، این یک نقص بزرگ است. زمانی که قانون انتخابات مورد بحث و گفت‌وگو قرار گرفت احزاب در این مورد به گفت‌وگو نشستند که این افراد دید حزبی داشتند و می‌خواستند فرآیند انتخابات را به فهرست‌ها، گروه‌ها و ائتلاف‌ها محدود کنند. به عقیده من مساله دیگری وجود دارد که خطری برای انتخابات عراق به شمار می‌آید و آن خطر و تهدید این است که منافع ملی به منافع حزبی تقلیل پیدا کند. در صورتی که منافع حزبی برآورده نشود، احتمال این وجود دارد که انتخابات را به هم بریزند چنانکه در مورد کردستان رخ داد (زمانی که در دهه 90 در کردستان انتخابات برگزار شد و مسعود بارزانی احساس کرد از جلال طالبانی شکست خورده است و عدد آرای او کمتر است همه انتخابات را به هم زد و از صدام دعوت کرد وارد اربیل شود و معارضه را تحویل صدام و اطرافیان او داد و همه فرآيند را به هم زد). به همین ترتیب ما احزاب مسلط در مناطق مختلف عراق را داریم مثل حزب توافق که در مناطق سنی‌نشین مسلط است و در صورتی که احساس کند قدرت او در حال تزلزل است وضعیت همه عراق و همه فرآیند سیاسی را به هم خواهد زد. این منافع حزبی هم‌اکنون از مشکلات بزرگ عراق است؛ معمای بزرگی است که عراق با آن روبه‌رو است.
دلیل عدم مشارکت صدری‌ها در این انتخابات چیست؟
صدری‌ها دیدند که در فرآیند سیاسی قادر نیستند کاری از پیش ببرند و پیشرفت خوبی داشته باشند و از آنها خواسته شد از بسیاری از بنیان‌ها و مسائل اساسی خود در راه مشارکت در فرآیند سیاسی بگذرند. غیر از این ضربه‌ای که به آنها وارد شد از طریق فرآیند سیاسی موجود و آمریکا بود که از آن حمایت می‌کند؛ این موضع آنها را به جهت‌گیری محافظه‌کارانه تقلیل می‌داد. بنابراین آنها از مشارکت مستقیم و فعال صرف نظر کردند و به مشارکت غیرفعال و غیرمستقیم روی آوردند. در این انتخابات نیز اعضایی از جریان صدر در فهرست‌های دیگر شرکت کردند، از سوی دیگر کاندیداهایی را در فهرست‌های دیگر مورد حمایت قرار دادند که از نظر فکری به آنها نزدیک‌تر بودند. به عقیده من پس از عقب‌نشینی آمریکا آنها به شکل فعالانه‌تری در فرآیند سیاسی مشارکت خواهند کرد اما مشارکت سیاسی خود را به دلایل عقلانی و منطقی به تعویق انداختند.
آیا آمریکایی‌ها نمی‌خواهند مشکل عراق مانند مشکل کویت حل شود؟
سابقا این ادعا وجود داشت که عراق همچون طرح آلمان و ژاپن شود. زمانی که اشغالگران به عراق آمدند، این مساله مطرح شد اما مساله مهم از نظر آمریکا این بود که دولتی در عراق به وجود آید که به تحقق پروژه خاورمیانه بزرگ کمک کند و با پروژه اسرائیل در منطقه همراه باشد.
با این حال ایالات متحده شاهد روندی برعکس در این باره بود و مردم عراق به سمت ایران و ایدئولوژی آن روی آوردند؛ سفرهای دیپلماتیک و روابط ویژه بسیاری از مقامات با ایران، روابط دیپلماتیک خوب با ایران و... مهم‌تر از همه جریان شیعه قابل انکار نبود. آمریکایی‌ها از چنین جریانی می‌ترسند چرا که بر اساس تئوری آنها انقلاب اسلامی در ایران به این دلیل پیروز شد که مذهب شیعه توانایی بسیج مردم جهت قیام علیه ظلم و ستم را دارد بنابراین آمریکایی‌ها زمانی که وارد مجلس حکم شدند تلاش کردند از طریق وزرای دفاع وابسته همچون حازم شعلان و نخست‌وزیر‌هایی همچون ایاد علاوی، فضایی از خصومت و دشمنی بین ایران و عراق ایجاد کنند به گونه‌ای که پروژه قدیمی خود که صدام عهده‌دار آن بود را حفظ کنند و آن دشمنی همیشگی بین ایران و عراق (تز و آنتی‌تز) بود. با این حال شاهد آن بودیم که این مساله محقق نشد و اشغالگران در این هدف شکست خوردند. بنابراین آمریکا به تلاش خود برای تفرقه‌افکنی بین ایران و عراق ادامه داد تا این طرح ادامه یابد اما این مساله غیرممکن بود و جهت‌گیری شیعی در عراق حاکم بود و احتمال داشت هر لحظه تسلط پیدا کند، همچنان که در مورد قیام صدر شاهد بودیم که با وجود اینکه قدرت چندانی نداشتند، توانستند به خوبی مردم را بسیج کنند و آمریکایی‌ها از این مساله احساس خطر و از موضع خود عقب‌نشینی کردند و در حال حاضر بر ملت عراق فشار می‌آورند تا سکولارها را بپذیرند و افرادی همچون ایاد علاوی هم هدف سیاسی خود را (موضعگیری عراق هم‌راستا با آمریکا و اسرائیل و ضد ایران) محقق کنند و سپس به مشکلات اقتصادی و خدماتی خواهند پرداخت. مشکل دیگری که در جریان انتخابات برای آمریکا به وجود آمد به گونه‌ای بود که نمی‌توانست به حضور خود در عراق ادامه دهد و حضور خود را محدود کرد و برنامه‌ریزی و طراحی آن در حال حاضر با نوعی دستپاچگی همراه است و این دستپاچگی و آشفتگی موجب شد در بسیاری از مسائل عجله کنند تا به هر شیوه‌ای، حداقلی از دستاوردهای خود را در عراق حفظ کنند.
در مورد منافقین و تاثیر آنها بر روابط دو کشور نظر شما چیست؟ با توجه به این موضوع که دولت عراق بارها برای اخراج منافقین تلاش کرده است.
پرونده منافقین در عراق بسته شد. آنها بسیار تلاش کردند که با آمریکایی‌ها و تروریست‌ها روابط خوبی برقرار کنند بویژه با القاعده و از این طریق تلاش کنند موجودیت خود را حفظ کنند اما به عنوان یک نیروی نظامی به عقیده من جایگاهی ندارند، دولت عراق تلاش کرد حضور آنها را کاملا در عراق پایان دهد. دلیل اصلی این مسأله هم دخالت این گروه به طور مستقیم در بسیاری از اقدامات تروریستی و همکاری آنها با آمریکایی‌ها و اقدامات جاسوسی علیه بسیاری از مسؤولان در رابطه با روابط آنها با ایران بود. در واقع دولت عراق احساس کرد این گروه بیش از اینکه خطری برای ایران باشد خطری برای عراق است. این گروه چه از عراق خارج شود چه نشود جایگاه خود را از دست داده است و تنها در حد یک جاسوس می‌تواند فعالیت کند. ارسال نظر
پربیننده