۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۵۶

باراک بوش یا جورج‌ دبلیو اوباما؟!

باراک اوباما در نخستین نطق خود پس از ورود به کاخ سفید خلاف انتظارات موجود و همرنگ با مواضع قبلی آمریکا قول داد تمام توان خود را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای به کار ببندد و این وعده بیش از هرچیز یادآور مواضع جنون‌برانگیز جورج بوش در قبال مسائل سیاست خارجی ایالات متحده است. به نظر می‌رسد اوباما هنوز نیازمند نصایح و توصیه‌های خردمندانه بیشتری است. اوباما در یکی از نشست‌های عمومی خود در زمان مبارزات انتخاباتی به دیدار وبلاگ‌نویسان و خبرنگاران اینترنتی عالم سیاست رفت. او به‌عنوان قهرمان و خبرساز اصلی دنیای اینترنت توانسته در ماه‌های گذشته چهره‌ای باهوش، مصمم و جوان‌پسند از خود به جای بگذارد. اما اینکه او پس از تصدی رسمی پست ریاست‌جمهوری آمریکا بتواند همان چهره جوان‌پسند و ظاهرا باهوش را برای خود حفظ کند مساله‌ای است که بسیاری نسبت به آن مشکوکند. در این نشست که با پرسش و پاسخ آزاد همراه بود یکی از همان جوانان شیفته اوباما پرسشی را در برابر او قرار داد که سخن اصلی بسیاری از مطبوعاتی‌ها و خبرنگاران سرگرم در عالم رسانه است که البته بسیاری نیز به پاسخ واقعی آن نرسیده‌اند. پرسش بدین ترتیب بود که آیا اوباما در دوران ریاست‌جمهوری خود حاضر است بدون هیچ‌گونه پیش‌شرط با قدرت‌های تعیین‌کننده‌ای نظیر ایران، سوریه، ونزوئلا، کوبا و کره‌شمالی مذاکره کند یا خیر. این پرسش مطمئنا بارها و بارها در دوران اوباما تکرار خواهد شد؛ همان‌طور که پاسخ آن نیز در مسیر تکرار دائمی قرار خواهد گرفت و این پاسخ همان پاسخ همچون همیشه محتاطانه و صد البته کسالت‌آور نیست؛ در دوران بوش مذاکره بدون پیش‌شرط عملا مجال ظهور و بروز نداشت اما تحت شرایطی مشخص این احتمال عملا می‌توانست به وجود بیاید. اوباما برعکس در پاسخ به روزنامه‌نگار جوان مقابل خود گفت: این مذاکره بدون پیش‌شرط عملی خواهد شد اما او نیز پس از تصدی رسمی کرسی کاخ سفید،‌ مذاکره بدون پیش‌شرط با چنین کشورهایی را منوط به تحقق برخی خواسته‌ها کرد و این یعنی تکرار همان مواضع جورج‌بوش. شاید بتوان با کاوش بیشتر، دلایل این دورویی و تزویر را در صحبت‌های اوباما پیدا کرد. یکی از نتایج تقریبا مایوس‌کننده 8 سال حکومت بوش، شش دوره مذاکره بی‌نتیجه با کره‌شمالی بوده است. حال مساله ایران نیز به نحوی تابعی از همین نتایج است و البته مذاکره نکردن با ایران نیز تبعات خاص خود را برای آمریکا خواهد داشت؛ مساله‌ای که در دوران بوش نیز بسیاری را درگیر خود کرده بود. یکی از این تبعات بی‌نتیجه ماندن اقدامات و هزینه‌های سرسام‌آور جنگ عراق است. عدم حضور ایران و مذاکره نکردن با این قدرت منطقه‌ای می‌تواند بحران عراق را برای ایالات متحده تشدید کند و اوباما با علم به این قضیه نمی‌خواهد یکسره مذاکره با ایران را کنار بگذارد در شرایطی که می‌داند مذاکره با ایران نیز کار ساده‌ای نخواهد بود. پس سیاست اوباما در قبال ایران صرفا یک رویکرد تک‌بعدی نیست و در حال حاضر مساله عراق نیز نقش خود را در این قضیه دارد. ضمن اینکه به هرحال اوباما باید طبق وعده‌های خود تمام چاله‌های سیاست بوش را پر کند و وجهه آمریکا را به‌عنوان قدرت جهانی به این کشور بازگرداند. اما رعایت احتیاط در قبال ایران و مدارا با این قدرت خاورمیانه گروه دیگری را در واشنگتن آزرده خواهد کرد. کمیته اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل و آمریکا یا به اختصار آیپک (AIPAC) به عنوان موثرترین و پرنفوذترین گروه لابی در آمریکا تحمل مدارا با ایران را نخواهد داشت و حدود 7 هزار نیروی موثر و مسلط برلابی در این گروه انتظارات و توقعات خود را در این مساله از اوباما مطالبه خواهند کرد. در نشست انتخاباتی نامزدهای ریاست‌جمهوری آمریکا با این گروه (پیش از انتخابات) جان مک‌کین صراحتا خواستار توقف برنامه هسته‌ای ایران شد. هیلاری کلینتون نیز طبق عرف و عادت معمول موضع مشابهی اتخاذ کرد. اوباما اما در آن جلسه تا حدودی تلاش کرد برخلاف عادت معمول گام بردارد و از همان‌جا ایرادگیری‌ها و نارضایتی‌های لابی اسرائیل آغاز شد؛ اوبامایی که سعی می‌کرد همان وجهه جوان‌پسند و تحول‌خواه خود را برای وبلاگ‌نویسان و روزنامه‌نگاران عاشق تحول حفظ کند. او در این جلسه مانند مک‌کین و هیلاری کلینتون به صراحت در برابر برنامه ایران موضع نگرفت بلکه باز هم گفت تمام آنچه در توان دارد را در این‌ راه به کار خواهد بست. طبیعتا این جمله از ابهام کافی برای پر سر و صدا شدن برخوردار بود و بسیاری را دچار سرگیجه کرد تا همان روزنامه‌نگاران جوان و خوش‌ذوق با تیترهای درشت بنویسند باراک بوش یا جورج. دبلیو. اوباما! پس رئیس‌جمهوری سیاه هم خرق عادت مورد پسند مطبوعاتی‌ها را به آنان هدیه کرد و هم عادت موردپسند اعضای لابی اسرائیل برآورده شد. در مجموع رویکرد اسرائیل چه در دوران بوش و چه در دوران اوباما همان رویکرد ضدایرانی است و تنها شیوه و روش این ضدیت و تقابل با ایران گاه‌به‌گاه رنگ عوض کرده و احتمال دارد در دوران اوباما نیز رنگ‌های تازه‌تری به خود بگیرد. باراک اوباما با نطق ابتدایی خود نشان داد، رویکرد جورج بوش را در حمایت از اسرائیل دنبال خواهد کرد. این تبعیت در هر صورت ناشی از پیچیدگی مساله ایران و ارتباط آن با مسائل منطقه‌ای چون عراق و اسرائیل است اما هنوز بسیاری از همان روزنامه‌نگاران جوان و شیفته اوباما دوست دارند رئیس‌جمهور چهل و چهارم آمریکا را دارای استقلال رای بیشتری بدانند و فارغ از دوره پر پیچ و خم بوش، همچنان منتظر حرکتی جدید از او باشند؛ بویژه درباره ایران و دیگر کشورهای مخالف با اصول سیاست خارجی آمریکا، استقلالی که می‌تواند با مشکلات موجود در جهان پیرامون آمریکا منشأ تحولات بسیاری باشد؛ تحولاتی متناسب با وضعیت‌ جهان. منبع: اشپیگل
ارسال نظر
captcha