۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۰۵

نگاه

درباره «یوسف شاهین» به بهانه نمایش آثارش در جشنواره خاموش اما زنده محمد سید علی: «گابریل یوسف شاهین» در 25 ژانویه 1926 در شهر اسکندریه مصر به دنیا آمد. پدر او یک لبنانی و مادرش یونانی تبار بود و از طبقه متوسط جامعه به‌شمار می‌آمدند. شاهین تحصیلات خود را در مدرسه‌های خصوصی مانند «کالج ویکتوریا» سپری کرد. وی از همان دوران کودکی به تئاتر علاقه ویژه ای نشان داد و حتی نمایش‌های خانگی برگزار می‌کرد. اما شاید بزرگ‌ترین تراژدی دوران کودکی او زمانی روی می‌دهد که شاهین برادر بزرگ‌ترش را مسؤول آتشی که خودش به صورت تصادفی باعث آن شده بود معرفی می‌کند. یک هفته بعد برادرش بر اثر بیماری التهاب ریه جان خود را از دست می‌دهد. شاهین در دوران نوجوانی مدتی را در دانشگاه اسکندریه سپری می‌کند تا اینکه والدین خود را متقاعد می‌کند تا برای آموختن بازیگری به هالیوود برود و در نتیجه سال 1946 تا 1948 را در «پاسادنا» سپری می‌کند. هنگامی که او به مصر بازمی‌گردد با یک مستند ساز ایتالیایی کارآموزی را شروع می‌کند و در عین حال وی یک الگوی ایتالیایی دیگر به نام «آلویسی اورفانلی» را می‌یابد که در آن زمان یکی از تاثیرگذاران تاریخ سینمای مصر به شمار می‌رفت. در زمان شروع فعالیت شاهین، سینمای مصر سابقه‌ای بسیار موفق را برای خود می‌دید به گونه ای که به آن لقب هالیوود خاورمیانه داده بودند. وی در سال 1950 اولین فیلم خود را با نام «بابا امین» می‌سازد اما اتفاق جالب هنگام نمایش فیلم دوم او یعنی «پسر نیل» در جشنواره ونیز روی می‌دهد، زمانی‌که توفانی ناگهانی باعث می‌شود تا بسیاری از مردم در جست‌وجوی پناهگاه خود را در مقابل نمایش فیلم شاهین ببینند. این اتفاق در شروع موفقیت شاهین بی‌تاثیر نبود. وی همچنین برای اولین بار از سوی این فیلم به جشنواره فیلم کن دعوت می‌شود. در سال 1953 شاهین در یکی از فیلم‌های خود هنرپیشه ای نا آشنا به نام «عمر شریف» را به بازی می‌گیرد. به همین دلیل بسیاری از اهالی سینما شاهین را کاشف استعداد و یکی از سکو‌های موفقیت شریف می‌دانند. در ادامه و با ساخت فیلم «ایستگاه مرکزی» شاهین خود را به عنوان یک چهره در نسل جدید سینماگران عرب مطرح می‌سازد. شاهین بر این باور بود که داستان‌هایش برای هر زمان و مکانی متداول است. وی می‌گوید: الهام می‌تواند از مشاهده مردم با چشمانی دلسوز حاصل شود. اگر انسان دیگران را دوست داشته باشد هر داستانی جالب خواهد بود. همه انسان ها جایی در درون خود دارای داستانی مسحور کننده‌اند. مساله مهم این است که چگونه به داستان گوش دهیم و سپس آن را بیان کنیم. اما باوجود داشتن مخاطبان عرب، کارهای شاهین چندان در غرب شناخته شده نبود تا اینکه یک نویسنده معروف فرانسوی سازماندهی نمایش‌های شاهین در پاریس را آغاز می‌کند. وی همچنین در جای دیگری می‌گوید: من در وهله اول فیلم هایم را برای خودم می‌سازم، سپس برای خانواده‌ام، بعد از آن برای اسکندریه، بعد برای مصر و اگر دنیای عرب از آنها خوشش بیاید پذیرای آنها خواهم بود و اگر مخاطب خارجی از آنها خوشش بیاید این پذیرا بودن دوچندان خواهد بود. شاهین در سال 1964 و به دلیل اختلاف با مقامات دولتی کشورش به صورت خود خواسته کشورش را ترک می‌کند و به لبنان می‌رود تا در آنجا فیلم «فروشنده حلقه» را بسازد. همچنین به خاطر مشکلات قلبی مجبور می‌شود تا برای مدتی کار فیلمسازی را با آرامش بیشتری دنبال کند. شاهین در طول عمر حرفه ای خود موفق می‌شود تا جوایز بسیاری را از جشنواره‌های بین‌المللی فیلم دریافت کند که از این میان می‌توان به جایزه خرس نقره ای جشنواره بین‌المللی فیلم برلین (1979)، جایزه UNIESCO جشنواره فیلم ونیز (2003)، و جایزه یک عمر موفقیت هنری جشنواره فیلم کن (1997) اشاره کرد. شاهین با اشاره به کارگردان پرتغالی «مانوئل دی اولیویرا» که در آن زمان و در سن 98 سالگی به عنوان مسن‌ترین فعال سینما شهرت داشت خود را جوان قلمداد می‌کرد و می‌گفت: «من جوان هستم، من فقط 81 سال دارم. وی با این جملات گفته‌های خود را ادامه می‌داد: خدا را شکر که انسان‌های مسن تر از من هستند که هنوز جوانند مثل آقای اولیویرا... من 81 سال دارم و در مقایسه با او پیر نیستم. امیدوارم که بتوانم برای 10 سال دیگر به فعالیت ادامه دهم... فکر می‌کنم که می‌توان انسان‌های 20 ساله ای را دید که پیرتر از من هستند». اما با وجود گفته‌های اخیر شاهین بعد از چند ماه و در روز 27 جولای سال 2008 بر اثر بیماری مغزی در خانه‌اش در قاهره درگذشت. ساخت فيلم زندگي شهيد تندگويان فارس: تصويربرداري مجموعه تلويزيوني «جاودانگي» كه در 20 قسمت 45 دقيقه‌اي به سفارش «اداره كل روابط عمومي وزارت نفت» و درباره زندگي وزير شهيد نفت، محمد جواد تندگويان توسط «قاسم‌جعفري» تهيه مي‌‌شود، از نيمه گذشت. جاودانگي روز شنبه 11 آبان سال جاري از سوی «غلامحسين نوذري» وزير نفت در موزه عبرت كليد خورد و پس از گذشت 3 ماه و خاتمه يافتن تصويربرداري فاز اول كار در شهرستان محلات وارد فاز دوم خود در تهران شد. برخی از عوامل تولید این پروژه عبارتند از: مشاور كارگردان و تهيه‌كننده: قاسم جعفري/ كارگردان: اكبر منصور فلاح/ نويسنده: فرهاد طب نوري/ محقق: امير حسين اكبري.
ارسال نظر
captcha
پربیننده