محسن معتمدكيا، مرتضي رضايي: چهره‌ای جوان با تریپی متفاوت. از همان ابتدا میان اعضای هیات رئیسه توی چشم می‌زد. وی نخستین کسی بود که از دل فدراسیون بیرون آمد و نخستین نفری شد که از عملکرد این فدراسیون انتقاد کرد. فردی که انتقادهایش هم متفاوت بود و حالا با این تفاوت‌هاست که تقریبا تمام فوتبالی‌ها او را می‌شناسند؛ عزیزی خادم. همان زمان که در سمت جدیدش قرار گرفت برنامه‌ای را تدوین و تقدیم فدراسیون کرد با نام شورای راهبردی. شورایی که هدفش ارتقای فوتبال بود و بس. حالا که تقریبا یک سال و خرده‌ای از تاسیس این شورا می‌گذرد عزیزی خادم می‌گوید که رفته رفته دارد برنامه‌های شورا در فدراسیون جا می‌افتد و فوتبال ایران اگر برنامه‌های بلندمدت با اهداف خاص را دنبال کند قطعا در آینده‌ای نزدیک به جایگه اصلی‌اش در فوتبال جهان بازخواهد گشت. ***
از هیأت رئیسه فدراسیون فوتبال شروع می‌کنیم. حضور شما به عنوان فردی که کسی شناختی از او نداشت در فدراسیون فوتبال جالب بود. ما می‌خواهیم در ابتدا از عملکرد یک ساله این هیات حرف بزنید؟
از آن روزی که این انتخابات برگزار شد(من هنوز هم اعتقاد دارم که این انتخابات در فضایی سالم برگزار شد) در یک پروسه دموکراتیک باید همه تن به نتیجه انتخابات بدهیم. این برای من یک اتفاق خوش‌یمن بود. امیدوارم این انتخابات بابی شود برای سایر حوزه‌هاي ورزشی بویژه در ورزش فوتبال. اما اینکه در یک سال گذشته چه عملکردی داشتیم را باید از چند منظر دید. بخش عمده فدراسیون فوتبال تابعی از اتفاقاتی بود که سال قبل از حضور ما در فدراسیون افتاده بود. یعنی همه ما تابعی از جریانات تیم ملی بودیم. مثلا حضور کی‌روش که بنده هیچ نقشی در آن نداشتم. اگر من بودم قطعا نظم پذیری بهتری به آن می‌دادم تا تبعات کمتری داشته باشد. قطعا حاشیه‌هایی که برای سرپرست تیم ملی به وجود آمد را همه به یاد دارند. تقریبا نتایجی که تیم ملی گرفته بود یک مساله مهمی بود که من در آن زمان نبودم.
یعنی هیات رئیسه الان هم نمی‌تواند نقشی در این‌باره داشته باشد؟
چرا، من از همان زمانی که آمدم شروع کردم به انتقاد. اما آن موقع شرایط روانی جامعه به سمتی گرایش پیدا کرده بود که در راس آن تیم ملی قرار داشت. من اگر می‌خواستم آنجا حرفی بزنم باید از جانب خودم حرف می‌زدم. من به دوستان گفتم باید کمیته توسعه فنی را تشکیل بدهیم تا کی روش بیاید و هر از گاهی پاسخگو باشد. در همه جای دنیا همین است.
شما تنها کسی بودید که در هیات رئیسه از
کی روش،فدراسیون فوتبال و تیم ملی انتقاد کردید. این یک اتفاق جدید بود. ولی سوالی که اینجا مطرح است این است که رسانه‌ها پشت کفاشیان بودند. خیلی از آنها حالا به این نتیجه رسیده‌اند که اشتباه کرده‌اند. فکر می‌کنید چه چیزی باعث شد که این ذهنیت به وجود بیاید؟
یکی از انتقادهایی که خود من داشتم برخورد ملی با رسانه‌ها قبل از بازی با لبنان بود. من اولین کسی بودم که نسبت به این ماجرا اعتراض کردم. کار تیم ملی به هیچ عنوان در شأن رسانه‌ها نبود. رسانه‌ها بازوی تیم ملی هستند. متاسفانه این هم بر می‌گردد به خلایی که بین فدراسیون و خود شخص کی روش وجود داشت. اگر وظایف کاملا مشخص بود و روابط آگاهانه بین افراد برقرار بود این اتفاقات نمی‌افتاد. شاید سلیقه و طرز تفکر اعضا با هم یکی نباشد اما بارها دیده شده که از دل این اختلاف‌نظرها یک نقطه مثبت نمایان شده است. نمونه‌اش من، یکی از افرادی بودم که سر کمیته فنی صدایم با بقیه بلند شد. آنها در چند‌ماه اول نمی‌پذیرفتند. بعد‌ها که تیم ملی در یک بن‌بست گرفتار شد محصص را آوردند و نظر من را قبول کردند. در بحث گلرهای خارجی، من اولین نفری بودم که دفاع کردم. خیلی‌ها منتقد بودند تا اینکه در جلسه‌ای که در سازمان لیگ برگزار شد توانستیم با یک تعامل سازنده این قانون را از بین ببریم. آنها باید من را قانع می‌کردند. حرفی که می‌زدند پذیرفتنی نبود.
می‌گویند شما بعد از اینکه دیدید فدراسیون کارآمد نیست انتقاد کردید تا به جایگاه علی کفاشیان برسید.
من بارها گفته‌ام که پست ریاست فدراسیون فوتبال اغوا کننده است. آنجا پستی است که نباید خدشه‌ای به آن وارد شود. فدراسیون فوتبال ویترین ورزش یک کشور است اما هیچ گاه به دنبال ریاست بر فدراسیون فوتبال نبودهام. حداقل تا الان نبودهام. من وظیفه داشته‌ام که به روند رو به رشد فدراسیون کمک کنم. جنس انتقادات من هم تقابلی بوده است. من همیشه نگاهی ترمیمی داشته‌ام تا بتوانیم به یک اصلاح برسیم.
از اینکه شما در بخشی کار می‌کنید که به زعم شما ناکارآمد است راضی هستید؟
من فکر می‌کنم قضاوت اصلی را باید مردم بکنند. من در مجمعی کار می‌کنم که متعلق به مردم است و این برای من اهمیت دارد. آنها همیشه داوران خوبی هستند و خیلی خوب می‌فهمند.
این نوسازی در انتخابات تیرماه تاثیرگذار است؟
من اعتقاد دارم هرگونه تغییر در فدراسیون باید دموکراتیک باشد. هر اتفاقي غير از اين پذیرفته شدنی نیست و این تضییع حقوق مردم است. نباید به آنها بی‌احترامی کرد. این مجمع است که تایید كننده است. این از دست ما خارج است.
بحثی که همیشه وجود دارد حضور مدیران غیر ورزشی در راس ورزش است. خیلی‌ها می‌گویند در این فوتبال کسی را نداریم که بتواند بر فوتبال مدیریت کند. نظر شما در این‌باره چیست؟
من 2 تا مولفه و 2 تا فاکتور را خیلی مهم می‌دانم برای حضور در ریاست فدراسیون فوتبال، اول اینکه رئیس یا باید فوتبال را بشناسد ولی جلوتر از این اتفاق باید مدیر باشد تا بتواند امور را اداره کند. بهترین گفتار مدیر عملکرد آن است. این اتفاق در جوامع ما جواب می‌دهد. مدیر فدراسیون باید کسی باشد که بتواند روابط خوبی را برقرار کند. سوابق مدیریتی مهم‌تر از سوابق فوتبالی مدیر است. اگر هم فوتبال را بشناسد که می‌شود مدینه فاضله. احتمال دارد طرف فوتبالی نباشد اما مدیر باشد. در ژاپن رئیس فدراسیون این کشور اصلا سابقه فوتبالی ندارد. ایشان را از یک کمپانی قوی صنعتی برداشته‌اند و برده‌اند رئیس فدراسیون فوتبال کرده‌اند. او آمده تا با مدیریتش به فوتبال ژاپن کمک کند. البته هر آمدنی کمک نیست. البته این را هم بگویم که وقتی یک مدیر غیر فوتبالی در راس فدراسیون قرار می‌گیرد ناخودآگاه این را در ذهن مردم تداعی می‌کند که فلان مدیر آمده تا معروف شود. برای شما پلاتینی را مثال می‌زنم. زمانی که او آمد 4 گزینه مهم را به عنوان رقیب داشت. آنها پلاتینی را برای یوفا می‌دیدند و ثمره‌اش را هم دیدند. آنها پلاتینی را پرورش دادند و حال یک گام جلو هستند. کسی مثل صفایی فراهانی در فوتبال ایران آمد که دولت و مجلس با او همراه بودند. حتی در زمان دادگان هم این اتفاق افتاده بود ولی در زمان فدراسیون کفاشیان کمتر چنین نکته‌هایی را شاهد بوده‌ایم. اگر کسی دراین 4-3 ساله روی کار می‌آمد که رابطه‌اش با دولت و مجلس مثل گذشته بود قطعا برآیند بهتری را نصیب فوتبال ایران می‌کرد.
الان نزدیک‌تر از وزارت ورزش به فدراسیون فوتبال نداریم. ارتباط گرفتن با دولت و مجلس کار خوبی است اما فدراسیون فوتبال ما در ارتباط گرفتن با وزارت ورزش هم عاجز است.
اختلاف‌هایی وجود دارد.
به نظر نوع ادبیات مسؤولان فدراسیون در برقراری این رابطه نقشی اساسی داشته است.
بله، به همین دلیل است که من می‌گویم باید چانه‌زنی کرد. شما فکر می‌کنید استان‌ها تابع چه کسی هستند؟ آنها یک اتاقکی دارند در فدراسیون شهرستانشان. این کارنامه ضعیفی است. وزارت ورزش احتمال دارد هر موضعی بگیرد اما استارت اولیه را باید خود فدراسیون و از شهرستان‌ها بزند. من اعتقاد دارم به خاطر مردم و توسعه فوتبال اگر آدمی را از در بیرون می‌اندازند باید از پنجره وارد شود. ما باید آسیب‌شناسی کنیم و روابط را بهتر کنیم. اگر قرار باشد فدراسیون فوتبال با دولت همکاری نداشته باشد شک نکنید که اسپانسرها سراغ تیم ملی نمی‌آیند. دولت بودجه را قطع می‌کند و... .
تصمیمات غلط و فردی تا چه اندازه در این بحث نقش داشته است؟ نمونه‌اش سال گذشته و کاندیدا شدن آقای سعیدلو برای انتخابات کنفدراسیون فوتبال آسیا. اگر آن زمان کفاشیان به نفع سعیدلو کنار نمی‌کشید یا مثلا علی دایی را به عنوان نماینده ایران معرفی می‌کرد شاید اتفاق دیگری می‌افتاد.
دقیقا. در آنجا هزینه بالایی را پرداخت کردیم. یکی از مشکلاتی که ما داریم زرق و برق فوتبال است و همه را شیفته خودش می‌کند. این شیفتگی آسیب‌های
غیر قابل جبرانی را می‌زند. حضور در کمیته کنفدراسیون فوتبال آسیا خیلی جاها می‌توانست به درد ما بخورد، مثل کاهش سهمیه‌های ایران. اگر ما یک کرسی در کمیته اجرایی ای‌اف‌سی داشتیم شاید می‌توانستیم سهمیه‌های خود را نگه داریم.
علی دایی بارها سربسته گفته بود مي‌خواهد بیاید و در انتخابات شرکت كند اما هیچ حامی‌ای در ایران ندارد.
این هم یک درد است. ما حتی اصلاح وضع موجود هم نکردیم. یعنی رهنمود نکردیم که با اسطوره‌ها که قابل جهاني شدن هستند رابطه برقرار کنیم. می‌دانید چند سال باید هزینه کنیم تا آدمی مثل علی دایی دوباره ظهور کند؟ مهدی مهدوی‌کیا و خیلی‌های دیگر. نگاه من به فوتبال کلان است اما اگر این کلان بودن را تجربه کنیم همه این موارد خود به خود حل خواهد شد.
این شورایعالی می‌تواند چشم‌اندازی برای فوتبال ایران ترسیم کند؟
قطعا این طور خواهد بود. در همه جای دنیا که فوتبال پیشرفت کرده این اتفاق‌ها افتاده است. نه تنها در فوتبال بلکه در صنعت فولاد و حتی راهسازی این اتفاق‌ها افتاده است. متاسفانه در فوتبال ایران چنین برنامه‌ای وجود ندارد و فدراسیون نمی‌داند برنامه یک سال آینده‌اش چه چیزی است. ما حتی برنامه هفتگی‌مان را هم نمی‌دانیم که البته فقط مختص به فوتبال نیست. من یک ترسی در وجودم است. تلاش همه ما این است که تیم به جام جهانی برود. فقط به خاطر مردم روی خیلی از چیزها پا گذاشتم. در مساله جام حذفی هم به خاطر تیم ملی کوتاه آمدم.
در جلسه اخیر ورزشکاران با رهبری ایشان تاکید داشتند که حضور مربی خارجی کارآمد که بتواند به توسعه ورزش ایران کمک کند مانعی ندارد. می‌خواهیم بپرسیم فرض بر اینکه تیم ملی به جام‌جهانی برود. شما چقدر بر این عقیده هستید که کارلوس کی‌روش سرمربی تیم ملی ایران بماند.
من می‌گویم اگر تیم ملی با کی‌روش رفت جام جهانی آن موقع فرصت بیشتری داریم تا تصمیم‌گیری کنیم. کما اینکه می‌گویم حتی آن روزی که ویرا ما را به جام جهانی برد باید خودش روی نیمکت ایران می‌نشست. زمانی که با او قرارداد می‌بستیم باید به او می‌گفتیم که با مربیان ایرانی کار کند و آنها را آموزش دهد. یک جاهایی از قرارداد دست ما است. متاسفانه توافقات طوری انجام شده که حرف‌های کی‌روش سوار شده است. اگر چند مربی کارآمد ایرانی را در کنار او می‌گذاشتیم و آقایان نگاهی ملی داشتند فوتبال ما به اینجا نمی‌رسید.
اگر کی‌روش پس از صعود به جام جهانی دوباره بر مواضعش تاکید کند چطور؟ قرارداد او تمدید می‌شود؟
من یک نفر هستم، من اگر رئیس بودم و از یک رای خودم استفاده می‌کردم تصمیماتی می‌گرفتم که بهتر از این بود. ولی به عنوان یکی از اعضای هیات‌رئیسه یک رای دارم و سعی می‌کنم با چانه‌زنی و قانع کردن دوستانم در هیات‌رئیسه در کنار کی‌روش یک مربی ایرانی بگذارم. ما اگر این کار را کنیم زمانی که کی‌روش را هم از دست بدهیم فردی را داریم که بتوانیم تیم را به او بسپاریم. برتی فوگتس، یوآخیم لو و خیلی‌های دیگر در ابتدا دستیار بودند. ما باید اصول را رعایت کنیم و در اصل مذاکره با کی‌روش دیپلماسی واقعی را لحاظ کنیم.
به نظر می‌آید خیلی مجذوب اسم او شدیم. البته رسانه‌ها هم در این‌باره نقش داشتند. اینکه دستیار فرگوسن قرار است به ایران بیاید.
شما در خیلی از جاها نباید سکوت می‌کردید. دست شما بازتر است. بعضا خط قرمز هم ندارید. من در هیات رئیسه بارها گفتم اما شماها کاری نکردید.