حجت‌الاسلام و المسلمين سيد سعيد لواسانيگفتیم حسد آرزوی زوال نعمتی از دیگران است، چه این نعمت و کمال دنیوی باشد و چه اخروی و چه کمال واقعی باشد یا وهمی. حسد مراتب فراوانی دارد که قابل شمارش نیست و تنها در مقام عمل است که مراتب آن تبيین می‌شود اما علمای اخلاق برای حسد 4 مرتبه را ذکر کرده‌اند که مراتب روشن آن است: مرتبه اول آن است که حسود آرزوی زوال نعمت از محسود را دارد، اگرچه این نعمت به خود حاسد منتقل نشود: «إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَهُ تَسُؤْهُمْ وَ إِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَهُ يَفْرَحُوا» [آل‌عمران: 120] « اگر به شما خوشى رسد آنان را بدحال مىكند و اگر به شما گزندى رسد بدان شاد مىشوند». این روشن‌ترین، ناپسندترین و خطرناک‌ترین مرتبه حسد است که دلالت بر خباثت باطنی حسود دارد که نمی‌تواند نعمت و کمالی را در دیگران ببیند. در مرتبه دوم حسود زوال نعمتی از محسود را آرزو دارد که این نعمت از محسود کنده شود و به حسود منتقل شود، زیرا می‌خواهد تنها خودش دارای چنین کمالی باشد.
مثل اینکه محسود دارای خانه‌ای بزرگ و زنی زیباست و حسود آنها را برای خودش می‌خواهد: «وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ» [نساء: 32] «آنچه را خداوند به وسيله آن بعضى از شما را بر بعضى ديگر برترى داده آرزو مي‌كنيد.» مرتبه سوم در جایی است که حسود، آرزوی زوال کمال و نعمت از محسود را ندارد اما دوست دارد همان کمال را خودش هم داشته باشد، نه کمتر از آن را. اما چون این نعمت انحصاری است یا به‌گونه‌ای است که فقط در افراد خاصی دیده می‌شود، تلاش می‌کند که نعمت و کمال از محسود گرفته شود و به او برسد، تا محسود بر او فضیلتی نداشته باشد. مثلاً منصب ریاست‌جمهوری که هر 4 سال در یک نفر متعین است، یا مناصب وزارت و وکالت مجلس که در افراد محدودی متعین است. چون حسود این فضایل را برای خودش می‌خواهد، آرزوی زوال از دیگران دارد تا به او برسد و از این آرزو او را چاره‌ای نیست: «إِذْ قالُوا لَيُوسُفُ وَ أَخُوهُ أَحَبُّ إِلى أَبِينا مِنَّا وَ نَحْنُ عُصْبَهُ إِنَّ أَبانا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ. اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ» [یوسف: 8 ـ 9] مرتبه چهارم همانند مرتبه سوم است، اما در مقام عمل؛ عقل و دین جلوی او را می‌گیرند. یعنی قلبش از اینکه محسود دارای چنین نعمت و کمالی است، ناراضی است، اما در مقام عمل؛ حاضر به عملی علیه او نیست. [المحجه؛ 5/331؛ جامع السعادات؛ 2/204]