گروه سیاسی: زمانی که اوباما به عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده برگزیده شد، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های خود را رسیدگی به پرونده هسته‌ای ایران و سرانجام دادن به مناقشه هسته‌ای ایران و غرب عنوان کرد. او در مبارزات دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری اما در برابر این سوال قرار گرفت که با وجود این همه تحریم و دیپلماسی فعال در برابر ایران، چرا نتوانسته جلوی فعالیت‌های هسته‌ای تهران را بگیرد و او این بار برای عبور از این بحران، ماجرای مذاکرات مستقیم را به روی میز آورد تا بتواند در دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری، از نوک پیکان حملات منتقدان دور بماند. با گذشت حدود 5 سال از دوران ریاست جمهوری اوباما بر ایالات متحده و چندین دور مذاکرات ایران با گروه 1+5 او اینک در برابر این پرسش قرار گرفته است که سیاست‌هایش تا چه حد بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران اثر داشته و چرا او هنوز به پیروزی مد‌نظر خود که عقب‌نشینی ایران از موضع غنی‌سازی است دست نیافته است؟ کاخ سفید به نظر می‌رسد از مدت‌ها پیش برای چنین روزی برنامه‌ریزی کرده بود و این روزها نگاهی به مقالات رسانه‌های نزدیک به مقامات کاخ سفید نشان می‌دهد رویه اوباما در برخورد با این انتقادات، پیش کشیدن این مساله است که گفتوگوها قرار نیست به این زودی به نتیجه نهایی برسد. اوباما که تا همین چند‌ماه پیش و زمان مبارزات انتخاباتی آمریکا را در رسیدن به هدف نهایی خود در قبال ایران پیروز می‌دید، این بار از به تاخیر افتادن پروسه رسیدن به اهداف سخن می‌گوید. مجله آتلانتیک به همین دلیل روز گذشته در مقاله‌ای نوشت که با وجود اینکه شاید خبر فوق ناامیدکننده باشد اما جای تعجب ندارد که مذاکرات هسته‌ای به بن‌بست منتهی شود. مجله آتلانتیک در مطلبی تحت عنوان «چرا مذاکرات هسته‌ای ایران به این زودی به نتیجه نمی‌رسد؟» به بررسی آخرین دور مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی با گروه 1+5 پرداخت.
در این مطلب آمده است: پیش‌بینی اینکه مذاکرات هسته‌ای ایران بزودی به اوج خود می‌رسد- یا 2 طرف به تفاهم میرسند یا جنگی به راه خواهد افتاد- بر اساس برداشت اشتباه از شرایط است. در حالی که برخی شرایط را بحرانی میدانند، اما بیشتر به نظر می‌رسد شرایط در حال رسیدن به تعادل است.
بنیامین آلتر و ادوارد فیشمن، 2 نویسنده این مطلب در ادامه نوشتهاند که با وجود تحریم‌ها ایران همچنان بر مواضع خود پافشاری می‌کند و حاضر به دست کشیدن از آنها نیست و واشنگتن نیز بن بست کنونی را به جنگ ترجیح می‌دهد.
آتلانتیک میافزاید: هم ایران و هم آمریکا نسبت به رسیدن به تفاهم ابراز تمایل میکنند، اما مساله این است که یک توافق بزرگ بعید است.
در ادامه نویسندگان با بیان اینکه با وجود مشکلات اقتصادی بر اثر تحریم‌های بین‌المللی، نشانی از ضعف در ایران دیده نمیشود، به نظرسنجی گالوپ استناد میکنند که 47 درصد ایرانی‌ها، آمریکا را مقصر تحریم‌ها میدانند نه مقامات تهران.
آتلانتیک در پایان آورده است که منافع ملی و نیاز روزافزون کشورهایی همچون چین و هند به انرژی، موجب ناکارآمدی تحریم‌های نفتی شده است.
دیپلماسی هسته‌ای در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
یک اندیشکده آمریکایی نیز درباره مذاکرات اخیر بین گروه 1+5 و ایران در قزاقستان و نتایج آن بر این باور است که به احتمال زیاد پروسه مذاکرات ادامه خواهد یافت. به گزارش اشراف، یک مقام رسمی آمریکایی گفت: برآورد ما این است که به احتمال زیاد روند ادامه خواهد داشت. مذاکرات طبیعتا به کندی پیش می‌رود؛ خسته‌کننده و سرشار از عقب‌نشینی هستند. ممکن است به راه‌حلی نرسیده باشیم ولی این به آن معنا نیست که مذاکرات
مایوس‌کننده بود.
اطلاعاتی درباره دور‌های بعدی مذاکرات موجود نیست ولی یک سیاستمدار مطلع از مذاکرات گفت که دور بعدی ممکن است بزودی برگزار شود. از سوی دیگر بیشتر تحلیلگران تا قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در ماه ژوئن انتظار ایجاد پیشرفت در مذاکرات را ندارند.
خبرگزاری نووستی روسیه نیز در گزارشی نوشته است: تهران و گروه 1+5 متشکل از روسیه، آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین و آلمان چندین بار رودرروی هم پشت میز مذاکرات نشسته‌اند، اما فاصله بین دیدگاه‌های دوطرف بنا به گفته کاترین اشتون و سعید جلیلی آنقدر زیاد است که تاکنون هیچ نتیجه‌ای از دل این گفتوگوها بیرون نیامده است. مذاکرات اخیر نیز در حالی پایان یافت که دوطرف بر سر هیچ زمان و مکانی برای انجام دور آتی گفتوگوها توافق نکردند.
به گزارش ایسنا، بر اساس این گزارش، به رسمیت شناختن حق جمهوری اسلامی در غنی‌سازی اورانیوم موضوع غیرقابل حلی نیست اما به نظر می‌رسد تهران به عنوان اقدامی اعتمادساز می‌تواند گام اول را در این راه بردارد. به عنوان نمونه مقامات جمهوری اسلامی می‌توانند پروتکل الحاق به ان‌پی‌تی را که امضا کرده ولی اجرایی نمی‌کنند، به مرحله اجرا درآورند یا به بازرسان بین‌المللی اجازه بازدید از سایت نظامی پارچین در جنوب شرقی تهران را بدهند که در چند گزارش اخیر یوکیا آمانو مدیرکل آژانس مسائل مختلفی درباره آن مطرح شده است.
این اقدامات قطعا می‌تواند تاثیری قابل توجه بر روند مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه 1+5 گذاشته و به بسیاری از اتهامات و ادعاها درباره ماهیت برنامه هسته‌ای این کشور پاسخ دهد. در ازای آن نیز قاعدتا باید همه تحریم‌های یکجانبه از جمله درباره نقل و انتقالات مالی، بانکی و صادرات نفت جمهوری اسلامی برداشته شود و همچنین تهران خواهد توانست تحت نظارت آژانس به غنی‌سازی اورانیوم بپردازد.
نویسنده این گزارش در پایان با اشاره به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در خرداد‌ماه سال جاری نتیجه‌گیری می‌کند که به نظر نمی‌رسد تا زمان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در ماه ژوئن در ایران و روی کار آمدن دولت جدید به جای دولت محمود احمدی‌نژاد، مقامات جمهوری اسلامی دست به چنین اقداماتی برای اعتمادسازی بزنند.
مقامات غربی می‌گویند گفت‌وگو‌های آلماتی عمق شکاف بین انتظارهای ایران و درخواست‌های قدرت‌های جهانی را به تصویر می‌کشد و این نکته غافلگیرکننده‌ای نیست. البته آنها همچنان تاکید دارند با وجود اینکه توافقی به دست نیامده، مذاکرات به شکست نیز منجر نشده است. برخی تحلیلگران بر این باورند با توجه به هزینه شکست، دوطرف از اعتراف به آن پرهیز دارند. در حالی که تهدید اقدام نظامی اسرائیل همچنان وجود دارد و ایالات متحده نیز همواره بر روی میز بودن همه گزینه‌ها تاکید می‌کند، مقامات و کارشناسان می‌گویند، ادامه دیپلماسی یک باید است. به گزارش فایننشال‌تایمز، این روند به هر شکل ممکن دست‌کم تا پاییز ادامه پیدا می‌کند؛ زمانی که انتخابات ریاست‌جمهوری ایران برگزار شده و یک رئیس‌جمهور جدید روی کار بیاید. این در حالی است که حتی با ایجاد شرایط بهتر در سیاست داخلی ایران نیز چشم‌انداز یک توافق مذاکره‌ای کوچک که در آن عملیات غنی‌سازی 20 درصدی تعلیق شود و تحریم‌ها نیز تعدیل شوند نیز دور از دسترس به نظر می‌رسد. در عین حال راه‌هایی وجود دارد که از طریق آن بحران بدون یک توافق نیز دست‌کم به طور موقت فرونشسته است. تهران حرکت‌های یکجانبه خود را در ماه‌های اخیر داشته و بخشی از ذخایر اورانیوم غنی شده 20 درصدی خود را به صفحه‌های سوخت برای رآکتور تحقیقاتی تبدیل کرده است. بنابراین در نهایت ذخایر اورانیوم ایران پایین‌تر از سطحی قرار دارد که اسرائیل ادعا می‌کند خط قرمز است.