گروه سیاسی: رئیسجمهور ایران در جریان تور 3 کشور آفریقایی خود روز دوشنبه به نیجر رفت که طبق برآوردهای انجمن هستهای جهان در لندن، چهارمین تولیدکننده بزرگ اورانیوم در جهان به شمار میرود. احمدینژاد که روز یکشنبه تهران را به مقصد بنین ترک کرده بود، نشان عالی این کشور را از دست همتای بنینی خود دریافت کرد. وی در ضیافت شامی که به همین منظور ترتیب داده شده بود تاکید کرد، ایران به دنبال سلاح هستهای نیست. همچنین احمدینژاد در واکنش به پرسش یکی از خبرنگاران درباره اینکه آیا به دنبال منابع اورانیوم به کشورهای آفریقایی سفر کرده، گفت: ما اخیرا 2 معدن اورانیوم افتتاح کردهایم و نیازی به منابع خارجی اورانیوم نداریم. توجه جمهوری اسلامی به آفریقا در سالهای اخیر گسترش چشمگیری داشته است. این قاره سرشار از معادن اورانیوم و طلاست که میتواند نقش مهمی در گسترش روابط ایران با آفریقا داشته باشد. از سوی دیگر حضور نظامی ایران در این منطقه نیز چشمگیر است به نحوی که جمهوری اسلامی در سال گذشته 2 بار ناوهای نیروی دریایی خود را به سواحل سودان اعزام کرد. کشوری که مقامات تلآویو ادعا میکند روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارد و حتی مدعی شد کارخانه اسلحهسازی خارطوم نیز که سال گذشته هدف حمله اسرائیل قرار گرفت، تحت نظر سپاه فعالیت میکرده است.
حتی مخالفان دولت عمر البشیر در پاییز گذشته مدعی شدند دولت سودان به جمهوری اسلامی اجازه احداث یک پایگاه نظامی در دریای سرخ را نیز داده است. اکنون سودان به منطقهای تبدیل شده که بنا بر ادعای برخی کارشناسان، ایران و اسرائیل برای نفوذ هرچه بیشتر در آن تلاش میکنند. علاوه بر این نگاه به آفریقا برای ایران دستاوردهای دیگری نیز داشت و آن تبدیل شدن این قاره به یکی از واردکنندگان محصولات
ایران است.
اما فارغ از همه این موضوعات، رسانههای غربی از جمله خبرگزاری فرانسه همچنان موضوع همکاری ایران با کشورهای آفریقایی در زمینه منابع اورانیوم را با شدت دنبال میکنند. روزنامه نیویورکتایمز در شماره سهشنبه خود گزارش داد که احمدینژاد در جریان سفر به نیجر از یک تاسیسات تولیدکننده اورانیوم بازدید میکند.
به گزارش ایران دیپلماسی، این روزنامه آمریکایی در این باره مینویسد: توقف احمدینژاد در نیجر گمانهزنیها درباره اینکه به دنبال منابع اورانیوم در این کشور باشد را تقویت کرده است. این در حالی است که گفته میشود بخش قابل توجهی از اورانیوم تولید شده در نیجر طبق قراردادی از پیش منعقد شده به شرکت آروا در فرانسه منتقل میشود. هرچند احمدینژاد میگوید ایران به منابع خارجی اورانیوم نیاز ندارد اما در سالهای گذشته گزارشهایی مبنی بر مشارکت جمهوری اسلامی در کشف و استخراج اورانیوم از معادن ونزوئلا
منتشر شد.
از سوی دیگر رئیسجمهور نیجر در حاشیه دیدار با محمود احمدینژاد موضوع انتقال اورانیوم به ایران را منتفی ندانست. وی با بیان اینکه در دستورکار مذاکرات ایران و نیجر موضوع بهرهگیری از اورانیوم نیجر مطرح نشده است، اظهار کرد: بهرغم این موضوع میتوان درباره استخراج اورانیوم با طرف ایرانی وارد گفتوگو شد. این در شرایطی است که توسعه پرشتاب روابط ایران با کشورهای آفریقایی هنوز به اندازه نزدیکی روابط تهران– کاراکاس توجه جامعه جهانی را برنينگیخته است. در سالهای نخستین تقویت روابط ایران و ونزوئلا در دوران ریاستجمهوری چاوز و محمد خاتمی، کارشناسان و سیاستمداران غربی کمتر درباره عواقب گرمتر شدن روابط دوجانبه ایران و ونزوئلا هشدار میدادند. اما اکنون در شرایطی که نفوذ ایران در حیاط خلوت آمریکا کاملا روشن است، استراتژیستهای آمریکایی طرحی را برای کنگره آمریکا طراحی کردهاند تا عمق این نفوذ را مشخص کرده و راههایی برای مواجهه با آن بیابد.
به نظر میرسد آنچه در روابط ایران با کشورهای آفریقایی روی میدهد نیز مشابه آن چیزی است که درباره ونزوئلا اتفاق افتاد و هنوز تا برانگیخته شدن نگرانیها درباره تقویت این روابط، فاصله زیادی وجود دارد. در زمانی که کشورهای اروپایی روابط اقتصادی با ایران را به حداقل رسانده و روابط دیپلماتیک نهچندان گرمی با ایران دارند، این کشورهایی مانند نیجر و سودان هستند که با امکاناتی نظیر معادن اورانیوم و پایگاههای نظامی از منافع اقتصادی و مالی همکاری با جمهوری اسلامی بهرهمند میشوند.
حساسیتها درباره گسترش روابط ایران و آفریقا در حالی است که مسؤولان 2 کشور در دیدارهایی که در تهران و نیامی داشتند همواره بر توسعه روابط در ابعاد مختلف بویژه در زمینه اقتصادی تاکید کردهاند که این موضوع در راستای سیاستهای جمهوری اسلامی ایران برای توسعه روابط خود با کشورهای آفریقایی است. با توجه به اینکه نیجر از ظرفیتهای بسیاری در بخش معدن برخوردار است، ایران آمادگی خود را برای ارائه خدمات فنی و مهندسی در زمینههای صنعتی، کشاورزی و بویژه کشف و استخراج معادن در این کشور اعلام
کرده است.
جمهوری اسلامی ایران فعالسازی بخش خصوصی برای گسترش روابط و همکاریهای اقتصادی و تجاری، تبادل هیاتهای اقتصادی و تجاری و مشارکت در نمایشگاههای بینالمللی و تخصصی با محوریت بخش خصوصی را زمینهای بسیار مهم در توسعه روابط تهران با کشورهای آفریقایی از جمله نیجر میداند. جمهوری نیجر کشوری آفریقایی واقع در غرب قاره آفریقاست که با وسعت بیش از 12 میلیون کیلومترمربع و حدود 15 میلیون نفر جمعیت، بیستمین کشور جهان از لحاظ وسعت جغرافیایی محسوب میشود و یکی از بزرگترین کشورهای آفریقایی از نظر مساحت است.
نیجر از شمال به لیبی، از شرق به چاد، از جنوب به نیجریه، بنین و بورکینافاسو و از غرب به الجزایر و مالی محدود میشود و بیشتر مساحت این سرزمین شنزار و صخرهای است.