مراسم بزرگداشت علیرضا قزوه روز 26 فروردین‌ماه با حضور جمع زیادی از اهالی فرهنگ و ادب در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد. محسن مومنی‌شریف، رئیس حوزه هنری در این مراسم با خیرمقدم‌گویی به علیرضا قزوه به مناسبت بازگشتش به کشور گفت: ایشان در هند نسبت به مسائل داخل فعال‌تر از بسیاری از ما بودند ولی به هر شکل جای خالی او در تمام این سال‌ها برای شعر و ادب انقلاب مشهود بود و این مراسم هم جدای از اینکه خیرمقدمی است برای بازگشتش به کشور، تکریمی است از فعالیت‌هایی که در هند داشته است. البته این روزها جای خالی و توقف فعالیت‌های قزوه در هندوستان برای گسترش ادبیات فارسی در شبه‌قاره حس می‌شود و امیدوارم بزودی فردی شایسته به جای ایشان این مسؤولیت را ادامه دهد. قرار بود این مراسم نکوداشت آقای قزوه به معنای مترادفش باشد که خود او نپذیرفت و بنده هم با نظر او موافقم. ایشان معتقدند تا زمانی که هنوز از بزرگان پیشکسوت و نسل قبل از ایشان تقدیر مناسبی نشده، برای متولدان دهه40 به بعد گرفتن مراسم نکوداشت زود است که البته این نگاه یکی از صفات پسندیده او است و ناشی از احترام خالصانه‌ای است که به بزرگان دارد. منتقدی که اهل بدگویی نیست
مومنی ادامه داد: در طول 25 سالی که با ایشان افتخار دوستی دارم بویژه در 12-10 سال اخیر که ارتباط کاری ما بیشتر بوده، به یاد ندارم که حتی در خلوت نسبت به بزرگان بی‌احترامی کرده باشد. اصولا او اهل بدگویی از کسی نیست. البته منتقد هست اما آنچه را در غیاب کسی درباره‌اش می‌گوید در حضور او هم می‌گوید و حتی در حق کسانی که با او جفا می‌کنند نیز نیکی می‌کند و همین جوانمردی‌هاست که به انسان عزت می‌دهد و سخنش را مقبول و دلپسند خاص و عام می‌کند. به یاد ندارم قزوه برای شهرت دست و پا زده باشد و حتی این‌طور که این روزها رایج شده، نقش اپوزیسیون را بازی کند. با این همه بیشتر مردم و علاقه‌مندان به ادبیات معاصر او را می‌شناسند و به جایگاه ممتازش اذعان دارند ولو اینکه با اعتقادات و آرمان‌های او مشکل داشته باشند. او راجع به هرآنچه به انقلاب اسلامی مرتبط می‌شود مسامحه نمی‌کند و آنجا که لازم باشد سخن به زبان می‌آورد. او اگر در مسیر انقلاب کژی ببیند فریاد برمی‌آورد ولی مرزها را نیز نگه می‌دارد و هرگز زبان گویای سخنان دشمنان نمی‌شود. وجود قزوه همیشه مایه وحدت و همدلی هنرمندان و شاعران ایران بوده و ان‌شاءالله با حضورش در ایران بار دیگر شاهد حلقه‌های انس و محافل صفا و مهربانی میان آنها باشیم.
شاعری که دلش برای کمرنگ شدن ارزش‌ها می‌سوزد
حسین اسرافیلی که به دلیل کسالت با واکر در این مراسم حاضر شده بود در سخنانی اظهار داشت: در طول سال‌های گذشته آنچه از قزوه دیدم جز صداقت نبوده است. خیلی‌ها را دیدم که دلسوز هستند و کتاب منتشر می‌کنند اما علیرضا قزوه در میان آنها از حیث دلسوزی که برای کار در مسیر اعتلای زبان و ادبیات فارسی دارد، بدون شک سرآمد است. من بدون هیچ اغراقی قزوه را به عنوان استاد خودم قبول دارم چون از او بسیار آموخته‌ام و خواهم آموخت و باور دارم معرفت و فتوت او نسبت به ادبیات بسیار زبانزد است. قزوه اگرچه شاعری است که اعتراض می‌کند اما این اعتراض از حنجره خودی است و از سر دلسوزی برای کمرنگ شدن ارزش‌ها بیان می‌شود.
مشاهده 90 درصد از شعر معاصر در قزوه
در ادامه این مراسم محمدرضا عبدالملکیان نیز به سخنرانی پرداخت و تصریح کرد: قزوه به دلیل خلاقیت، تفاوت و اثرگذاری در کارش از شاعران برجسته ایران در چند دهه اخیر و یکی از 4 شاعر متفاوت ایران است. جدا از این او قلم روانی دارد و برخلاف بسیاری از شاعران که در لحظاتی از زندگی خود شاعرند در بیشتر لحظات زندگی‌اش شاعر بوده است. قزوه به راحتی می‌نویسد و متن‌های او کمتر نیازی به ویرایش دارند. در کنار این موضوع، متن‌های او نیز زبانی متفاوت دارد. از حیث دارا بودن شخصیت فرهنگی قزوه تنها شاعری است که در سال‌های پس از انقلاب می‌توان به او چنین لقبی دارد. از سویی در سال‌های دفاع مقدس همراه زنده‌یاد احمد زارعی توانست بین جماعت دانشگاهی، شاعر و نویسنده با جبهه و فرهنگ آن پیوند بزند و در سال‌های پس از آن نیز مجموعه 150 دفتر شعر را در نشر تکا منتشر کرد که اگر بخواهیم 90 درصد از شعر معاصر ایران را یکجا داشته باشیم، می‌توانیم در میان آنها بجوییم‌شان.
منشأ تاثیرگذاری در هند
در ادامه این مراسم کریم نجفی‌برزگر، رایزن فرهنگی سابق ایران در هند و معاون فعلی معاون امور بین‌الملل سازمان فرهنگ و ارتباطات نیز به سخنرانی پرداخت و با اشاره به دوران 4 ساله حضورش در هند گفت: در آن سال‌ها قزوه را شخصیتی دیدم که همه زندگی‌اش را صرف معرفی ادبیات انقلاب اسلامی کرد. در موارد فراوانی شاهد بودم که تا پاسی از شب و گاه تا اذان صبح در دفترش کار می‌کرد و تعطیلی برای خودش متصور نبود و اینگونه همه زندگی خودش را صرف ادبیات انقلاب کرد. یکی از خوشحالی‌های من حضور متعدد شاعران انقلاب در هند به واسطه حضور قزوه در این کشور بود که منجر به معرفی آثار آنها در این کشور شد و ارتباط خوبی میان دانشگاهیان هند با آنها به وجود آمد و من به جرات می‌گویم که از ابتدای انقلاب اسلامی تا امروز ندیدم که فردی بتواند در جایگاه یک مدیر فرهنگی اینچنین منشأ اثرگذاری باشد. تا پیش از حضور قزوه در هند شخصیت بیدل دهلوی در هندوستان شناخته شده نبود و حتی در محل ولادتش در عظیم‌آباد پتنا هم او را نمی‌شناختند اما قزوه توانست با ایجاد انجمن ادبی بیدل در شهرهایی چون بنارس، لکنو، علیگر، کلکته و... بار دیگر این شاعر را معرفی کند و به قول معروف شوری بیافریند که علامه اقبال همیشه عنوان می‌کرد به دنبال آن است.
شاعری که کلاه سرش نمی‌رود
یوسفعلی میرشکاک سخنران بعدی در مراسم بزرگداشت علیرضا قزوه گفت: می‌دانم که قزوه شاعری است که کلاه سرش نمی‌رود و هزار مراسم مانند امشب نیز برای او بگیرند، مطمئنم دفتر شعر بعدی‌اش از آخرین کارش ضعیف‌تر نخواهد بود. به گزارش مهر، مراسم بزرگداشت علیرضا قزوه دوشنبه 26 فروردین در تالار سوره حوزه هنری و با حضور جمع کثیری از شاعران و مدیران فرهنگی برگزار شد. قزوه هنگامی طلوع کرد که ظهور شاعر و هنرمند در ایران دشوار بود اما او اندک اندک برآمد تا اینکه امروز در میان شاعران نسل اول انقلاب اسلامی قرار گرفته است. او مجموعه به مجموعه مرا وادار به تجدیدنظر درباره خودش کرد. می‌دانم که متوقف نمی‌شود و کلاه سرش نمی‌رود، هزار مراسم مانند امشب نیز برای او بگیرند مطمئنم دفتر شعر بعدی‌اش از آخرین کارش ضعیف‌تر نخواهد بود. قول داده‌ام که کارنامه شاعران انقلاب اسلامی را انتها تا به ابتدا بنویسم و قول می‌دهم که اگر زنده باشم و این کار را آغاز کنم، نخستین شاعری که به سراغش می‌روم قزوه خواهد بود.
می‌توان همچنان شاگرد ماند
مرتضی امیری‌اسفندقه نیز دیگر شاعری بود که در این مراسم به سخنرانی کوتاهی پرداخت. وی ضمن بیان خاطره‌ای از خوانش شعری از علیرضا قزوه در همایش فرزندان شاهد در شهر زاهدان گفت: از قزوه آموخته‌ام که می‌توان در مرتبه عالی شاعری بود و همچنان شاگرد ماند و به خاطر همین روحیه است که اگر هر جای دنیا صحبتی از انقلاب اسلامی و ادبیات آن به میان آید او بیش از همه به ذهن‌ها خطور می‌کند.
بی‌تکبر و پرصداقت
موسی بیدج نیز به عنوان دیگر سخنران این مراسم ضمن بیان خاطراتی از سفرهای خود با قزوه گفت: با قزوه زمانی آشنا شدم که ویلا نداشت و البته مطمئنم که هنوز هم ندارد. در تمام سال‌های آشنایی‌مان سادگی و صداقت بی‌مثالی از او دیدم که منجر به این شد که امشب بگویم او نه‌تنها شاعر خوبی است که شاعر بی‌تکبری نیز هست.
معجونی رعب‌آور
مجتبی رحماندوست، نویسنده، شاعر و نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز در این مراسم در سخنانی قزوه را معجونی توصیف کرد که نزدیک شدن به او رعب‌آور است. وی افزود: خواص ما معمولا یا عملگرای محض هستند یا عالم محض اما قزوه تلفیقی است از این دو که در ترکیب کردن میان هنر و کار کارشناسی خستگی نمی‌شناسد و در عین حال سادگی و بی‌ریایی خود را نیز حفظ می‌کند. مردمداری قزوه در برخورد با شاعران و اهالی فرهنگ تا اندازه‌ای است که شخصیت او حتی نزد مقام معظم رهبری نیز مورد احترام فراوانی است. جای آن است که از دوران حضورم با قزوه در کمیته ارزشیابی هنرمندان در وزارت اشاد یاد کنم و بگویم به یاد ندارم که او فردی را در جلسات این کمیته با نگاهی منفی دیده باشد. فعالیت‌های او برای آنها که متخصص نق‌زدن هستند، نشان می‌دهد که می‌توان بدون نق زدن و طلبکار بودن راضی ماند و فعالیت کرد.
پایبند به ولایت
پس از رحماندوست، حجت‌الاسلام سیدمحمود دعایی، مدیرمسؤول روزنامه اطلاعات نیز در سخنانی حضور قزوه در روزنامه اطلاعات را مایه افتخار و ارج بخشیدن به این نشریه عنوان کرد و گفت: ما همیشه قدردان نعمت وجودی اساتیدی بودیم که در روزنامه ما صاحب صفحه یا ستون بوده‌اند و پس از رفتنشان به دلیل وزن ادبی‌ای که داشتند آن صفحه و ستون خالی باقی ماند که نمونه‌اش ستون‌های مرحوم گل‌آقا و صفحه ادبی آقای قزوه بود. فروتنی، جامع‌نگری و مستضعف‌گرایی از ویژگی‌های بارز قزوه بود که او را در پایبندی به ولایت نیز شهره کرده بود. از سوی دیگر پایبندی به ولی‌عصر(عج) و نایب ارجمندش نیز در او موج می‌زد. او در دوران حضورش در روزنامه از هیچ طنز و متلکی نرنجید و این به دلیل عزم راسخ و ایستادگی بود که او در سایه حریم ولایت داشت.
پیمودن مراحل ترقی و اوج‌گیری
محسن پرویز، معاون فرهنگی اسبق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به عنوان دیگر سخنران این مراسم با بیان خاطره‌ای از دوران جوانی خود و آشنایی‌اش با قزوه گفت: روزی که قرار بود به دانشگاه بروم از قزوه خواستم به یادگار دفترچه شعرش را به من بدهد. او ابتدا نپذیرفت اما من با اصرار این دفترچه را گرفتم. آن روزها می‌دانستم که یک دفترچه از شعرهایش را به دلیل نقد تند شاعران حوزه پاره کرده است و من می‌خواستم دفترچه دیگر اشعارش را به یادگار داشته باشم که اشعارش باقی بماند و هنوز هم دارم. در ایام حضورم در وزارت ارشاد در سفری به یکی از استان‌ها دیدم که کتابفروشی وابسته به ارشاد هیچ اثر نفیسی از شاعران و نویسندگان انقلاب برای ارائه ندارد. در بازگشتم از آن سفر با دوستانم آقایان قزوه و سرشار تماس گرفتم و پرسیدم: آیا امکان دارد که یکصد اثر مستقل از نویسندگان و شاعران انقلاب اسلامی جمع‌آوری و منتشر کرد و قرار شد آنها پیگیری کنند و در نهایت نیز امروز بیش از 150 شاعر داریم که شعرشان همسو و متناسب با انقلاب اسلامی است و آثارشان نیز در قالب کتاب‌هایی با مسؤولیت این 2 نفر منتشر شده و در تمام کتابخانه‌های دنیا توزیع شده است. به عنوان فردی که شاهد اوج‌گیری و بالارفتن و تلاش علیرضا قزوه بوده است، می‌گویم که چنین پتانسیلی در سایر شاعران و نویسندگان ایران نیز وجود دارد، ولی باید دوستانی که در پست‌های مدیریتی هستند بدون تنگ‌نظری به آنها اجازه بدهند که اوج بگیرند و رشد کنند.
خاک پای همه شما هستم
به گزارش مهر، علیرضا قزوه در سخنان خود در بخش پایانی مراسم بزرگداشت خود با تشبیه این نوع مراسم به مراسم ختم و شب هفت گفت: من از جناب آقای دعایی و حسینجانی که در این مراسم سخن گفتند تشکر می‌کنم بویژه آقای حسینجانی که فرزند رنج است و همواره برای من حرف‌های تازه داشته است. در طول زندگی‌ام خیلی‌ها برای من معلم بودند از جمله علامه حسن‌زاده‌آملی. یادم هست یک بار که برای برگزاری مراسم بزرگداشت‌شان به خدمت ایشان می‌رسیدیم 20 کیلومتر مانده به آمل به استقبال من و دوستانم آمدند و امروز اگر می‌خواستم با همان نیت جلو بروم و شاگرد آن مکتب باقی بمانم باید دست همه حاضران این مراسم را می‌بوسیدیم. معلم دیگر من طاهره صفارزاده بود که وقتی ستاد چهره‌های ماندگار مرا واسطه کرد تا او را راضی کنم به مراسم بیاید به من تشر زد و گفت: وقتی مردم کشورم در چنین وضعیت اقتصادی هستند آیا رواست که من جایزه بگیرم. در روزهای جنگ مرحوم سیدحسن حسینی همیشه به من می‌گفت از اسمم خجالت می‌کشم چون همیشه از من جلوتر است پس باید خودم هم با او بروم؛ این جمله همیشه در گوشم زنگ می‌زند یا زمانی که شنیدم مرحوم قیصر امین‌پور با وجود بیماری، دیالیز خود را عقب انداخت تا زمان بیشتری را کنار یک شاعر جوان بماند و شعرش را بشنود. واقعا می‌دانم که کاری نکرده‌ام و گمنامان بسیاری هستند که بیشتر از من کاری کرده‌اند و در اوج سختی نه نان داشتند و نه نام. آقای حسینجانی همیشه به من می‌گوید بسیاری درباره تو غلو می‌کنند و بسیاری هم کوچکت می‌شمارند اما من امروز می‌گویم که کسی نیستم و خاک پای همه شما هستم.