۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۷

ریشه‌‌های حسد

حجت‌الاسلام و المسلمين سيد سعيد لواساني
 

نعمت‌های الهی حد و حصر ندارد و اگر ما خود را در مسیر این نعمت‌ها قرار دهیم، می‌توانیم از آنها بهره ببریم. به تعبیر دیگر اگر در خود قابلیت ایجاد کنیم، یقینا ما هم از نعمت‌های فراوان الهی بهره‌مند می‌شویم و به کمالات شایسته خود می‌رسیم اما پرسش آن است که چه انگیزه‌هایی برخی را به این می‌کشاند که زوال نعمت از دیگران را خواستار می‌شوند؟ در یک کلام ریشه اصلی حسد 2 قوه شهویه و غضبیه یا یکی از این دو قوه است، به این معنا که گاهی وجود انسان را حرص پر می‌کند و نعمت را فقط برای خود می‌خواهد و این به دلیل پستی و زبونی نفس است که برآمده از قوه شهویه او است و گاهی هم به دليل کینه‌توزی و خشم درونی می‌خواهد مکروهی به محسود برسد که این امر برخاسته از قوه غضبیه است. هشداری که باید در اینجا به آن توجه داشت، این است که چه بسا ما خود را در مقام حاسد، خیرخواه می‌دانیم زیرا تصور ما آن است که نعمتی که به محسود رسیده موجب فساد او یا دیگران است، این نگرانی‌ای است که در جامعه دینی و در میان مومنان وجود دارد که آنها حسادت خود را توجیه شرعی می‌کنند و خود را خیرخواه جامعه می‌‌پندارند. قرآن داستان حسادت برادران یوسف نسبت به وی را نقل می‌کند که آنها حسادت خود را توجیه می‌کردند و خود را خیرخواه یوسف می‌دانستند. [یوسف: 11] نمونه عینی چنین هشداری را در نظام سیاسی و رقابت‌های سیاسی بین جناح‌های سیاسی و طرفدارانشان می‌بینیم که به صورت طبیعی در رقابت‌های سیاسی برخی مورد اقبال مردم واقع می‌شوند و برخی توجه مردم را جلب نمی‌کنند. اینجاست که کسانی که رأی مردم را به دست نیاورده‌اند، دچار حسادت می‌شوند و به عنوان خیرخواهی شروع به خراب‌کردن طرف مقابل می‌کنند. فتنه سال 88 نمونه چنین حسادتی است که دیدیم چه خسارت‌هایی در جامعه به وجود آورد و چه کسانی را در امتحانی بزرگ مردود کرد. در هر حال باید بدانیم حسد بیماری‌ای نفسانی است که خواست آن زوال نعمت از دیگران است، حتی اگر توجیهات شرعی برای آن بتراشیم. ما باید در لحظه‌لحظه زندگی خود مراقب نفس خودمان باشیم که ما را فریب ندهد و به اسم خیرخواهی برای اسلام و جامعه گرفتار حسادت نشویم، بنابراین لازم است انگیزه‌های حسادت را شناسایی کرده و خود را از آنها دور کنیم. در شماره‌های آینده درباره انگیزه‌های حسادت توضیح می‌دهیم.
ارسال نظر
captcha
پربیننده