۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۴:۵۰
نگاهی به فیلم نبراسکا از الکساندر پین

رؤیای منسوخ لاتاری

مهدی تندرو: «الکساندر پین» 54 ساله آمریکایی‌تبار، امسال با فیلم «نبراسکا» در مراسم اسکار حضور دارد که فیلمش در 6 رشته کاندیدا دارد. او در سال 2012 نیز با فیلم «نوادگان» که در 5 رشته نامزد شده بود موفق شد در نهایت جایزه بهترین فیلمنامه اقتباسی را از آن فیلم خود کند. «الکساندر پین» را سینمادوستان اخیر با فیلم «نوادگان» و کمی قدیمی‌ترها با فیلم‌های «همشهری روث»، «درباره اشمیت»، «انتخاب» و «راه‌های جانبی» می‌شناسند. او یکی از چند فیلمنامه‌نویس فیلم «پارک ژوراسیک 3» است که در طول دوران فیلمسازی‌اش موفق به دریافت جوایز زیادی از جشنواره‌های متعددی شده است. «بروس درن» بازیگر 77 ساله برای نقش «وودی گرانت» در فیلم «نبراسکا»، جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را از جشنواره «کن» 2013 به دست آورد و نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد اسکار امسال هم است. او در سال 1979 نیز برای بار اول، نامزد نقش مکمل مرد اسکار شده بود که شاید این بار، بخت یار او باشد و پس از نیم قرن بازیگری تندیس اسکار را برای خود کند. در سکانس افتتاحیه، «وودی گرانت» با بازی بسیار عالی «بروس درن» از کنار اتوبان به سمت دوربین می‌آید. پلیس او را نگه می‌دارد و از او می‌پرسد، از کجا می‌آید و به کجا می‌رود. این سؤال نشانه ایست برای جست‌وجویی که در فیلم باید منتظر آن بود و با حرکت رو به دوربین که جایگاه بیننده است، مخاطب خود را آماده سفری با وودی گرانت می‌کند و نوع جوابگویی او، شناختی نسبی به دست می‌دهد که او فرد کم‌حرفی است و اهل صحبت کردن نیست و در طول فیلم از نوع روابط او این مطلب به خوبی روشن می‌شود. بعد از تیتراژ ابتدایی، فیلمساز، بیننده را با دیالوگی که بین وودی و پسرش «دیوید» با بازی «ویل فورت» رد و بدل می‌شود، متوجه علت نامگذاری فیلم و مقصد وودی می‌کند. نام فیلم برگرفته از نام ایالت «نبراسکا» محل تولد «الکساندر پین» است که شاید عرض ارادتی به زادگاه خود و مردمانش بوده باشد و ناگفته نماند که این چندمین فیلم پین است که ماجرایش در نبراسکا اتفاق می‌افتد. وودی در اثر اشتباهی که منجر به بنای داستان فیلم شده، قصد سفر به نبراسکا را دارد. او برگه‌ای را دریافت کرده و به اشتباه متوجه شده که یک میلیون دلار برنده شده است در صورتی که اصل داستان به این شکل است که اگر شماره برگه وودی جزو برندگان باشد به او یک میلیون دلار تعلق خواهد گرفت و این ماجرایی برای آغاز سفر در این فیلم است. از خصوصیات اخلاقی وودی علاوه بر سکوت و کم‌حرفی، مستبد و خود رأی بودن او است، چراکه پسرش دیوید بعد از دیدن برگه، پدرش را متوجه اشتباهش می‌کند ولی او نمی‌پذیرد و قصد دارد به نبراسکا برود و جایزه‌اش را بگیرد.
ارتباط وودی با خانواده‌اش سرد و عاری از محبت است.«کتی» (همسرش) با بازی خوب «جون اسکوئیب» از او گله‌مند است، «راس» (پسر بزرگ) با بازی «باب اودنکریک» از بی‌توجهی او نسبت به خانواده و مشروب خوردنش شکایت دارد و با مادرش هم‌عقیده است که وودی را به خانه سالمندان ببرند. فقط دیوید است که با تمام لجبازی‌ها و بی‌توجهی‌های پدرش او را همراهی می‌کند و تصمیم می‌گیرد پدرش را برای گرفتن یک میلیون دلار خیالی به نبرسکا ببرد هرچند که او می‌داند پولی در کار نیست ولی شاد بودن پدرش برای او کفایت می‌کند. دنیای وودی هنوز آلوده به دغل‌بازی‌های انسان‌های اطرافش نشده و دنیای کودکانه‌ای دارد، آنقدر وسعت ندارد که بداند با یک میلیون دلار چه کار می‌خواهد انجام دهد. او در جواب پسرش که می‌پرسد با این پول می‌خواهی چه کاری انجام دهی؟ می‌گوید: «یک وانت می‌خرم و یک کمپرسور هوا هم لازم دارم». الکساندر پین در این فیلم با نماهای معرف، بیننده را آماده می‌کند تا به درون ماجرا وارد شود و در طول فیلم همین شیوه کل به جز را ادامه می‌دهد، هرچند که او در سال 2013 فیلم را ساخته اما درگیر پرداخت‌های مرسوم این سال‌های همکارانش نشده است. داستانی خطی را روایت می‌کند و برای مخاطبش قصه می‌گوید و آنها را به کاراکترها نزدیک و احساساتشان را درگیر  می‌کند. طنز کلامی شیرینی در طول فیلم جریان دارد که با بازی خوب بازیگران نتیجه‌بخش بوده است و بازی درونی «بروس درن» به ایجاد فضای مورد نظر پین کمک زیادی کرده است. دیوید مرخصی می‌گیرد و به همراه پدرش به سمت نبراسکا حرکت می‌کنند. جاده‌های لخت و حوادث گوناگونی که در طول مسیر اتفاق می‌افتد، فیلم را از جاده‌ای محض بیرون می‌آورد که هرازگاهی بیننده سرکی به گوشه‌های آشکار و پنهانی چون بار گرفته تا بیمارستان و خانه «عمو ری» بکشد و زوایای دیگری را از شخصیت وودی و اطرافیانش که چشم به یک میلیون دلار او دوخته‌اند، دریابد. در شهر «هاوثورن» ابتدا سری به خانه عمو ری می‌زنند و دیوید با 2 پسرعمویش آشنا می‌شود و با دیالوگ این سکانس مشخص می‌شود، آنها سالیان دور همدیگر را دیده‌اند و با هم ارتباط چندانی ندارند و برای چند روز آینده برادرهای وودی در این خانه قرار است با خانواده‌هایشان جمع شوند و میهمانی ترتیب دهند. جای دیگری که بعد از خانه عمو ری می‌روند یک بار است. وودی آنجا شریک و دوست گذشته‌های خود «اد پیگرام» را می‌بیند که چندین سال قبل کمپرسور هوای خود را که نسبت به آن علاقه داشته - و با به دست آوردن یک میلیون دلار می‌خواهد مدل جدید و نو آن را بخرد - به او قرض داده و اد پیگرام آن را دیگر برنگردانده است. با وجود توصیه‌هایی که دیوید به پدرش می‌کند که درباره یک میلیون دلار جایزه خیالی چیزی نگوید ولی در زمانی که دیوید به دستشویی می‌رود پدرش همه چیز را بیان می‌کند. کتی گرانت، مادر دیوید هم روز بعد برای میهمانی خود را می‌رساند و در این جمع خانوادگی حرف‌هایی از خواستگارها و افرادی که دوست داشتند با او (مادر) ارتباط داشته باشند به میان می‌آید که دیوید حرف مادرش را قطع می‌کند. مادر شخصیتی حراف دارد و درباره همه حرف می‌زند و اظهار نظر می‌کند و شاید یکی از دلایلی که وودی در «بار» به پسرش عنوان می‌کند «اگر تو هم با مامانت ازدواج کرده بودی الکلی شده بودی.» همین رفتارهای کتی باشد. روز که میهمانی برقرار است همه حضور دارند و برادرهای وودی گرانت رابطه‌ای سرد با یکدیگر دارند و به جای نشستن دور هم در حال تماشای تلویزیون هستند و تنها صحبتی که در این میان بیان می‌شود سؤال پرسیدن یکی از برادران گرانت درباره نوع و مدل ماشین سال‌های قبل برادر دیگرش است که مشخص می‌شود خانواده گرانت‌ها همه رابطه‌ای نه چندان خوب با هم دارند و رفتار آنها یادآور برادران دالتون است. همه شهر هاوثورن از یک میلیون دلار وودی گرانت باخبر می‌شوند. از او عکس می‌اندازند و اطرافیان از پسرعموها و برادرها تا دوستش اد پیگرام ادعا می‌کنند، به نوعی از وودی طلبکار هستند و زمانی به او پول قرض داده‌اند و حالا موقع پس گرفتن قرض‌شان است. در این میان یک بار هم برگه یک میلیون دلاری توسط پسرعموها دزدیده می‌شود و با دیدن قلابی بودن جایزه، برگه را دور می‌اندازند که به دست اد پیگرام می‌افتد و او هم مشغول تمسخر وودی می‌شود. همه از جریان با خبر می‌شوند که پولی در کار نیست. وودی همچنان مصر است که یک میلیون دلار برنده شده است و به نبراسکا می‌روند. متصدی شرکت با زدن شماره برگه عنوان می‌کند که شماره آنها جزو برنده‌ها نیست. وودی ناراحت می‌شود. دیوید ماشینش را می‌فروشد و برای پدرش یک وانت و یک کمپرسور می‌خرد. هنگام بازگشت افرادی که متوجه خیالی بودن جایزه شده بودند وقتی او را پشت رل وانت می‌بینند، متعجب می‌شوند و تصور می‌کنند او جایزه‌اش را دریافت کرده است. در سکانس آخر برخلاف سکانس افتتاحیه که وودی به سمت دوربین و بیننده می‌آمد، حال از دوربین و مخاطبانش که او را در این سفر همراهی کردند دور می‌شود. فضای سیاه و سفید فیلم لطافت و جذابیت خاصی به فیلم داده است و حسی نوستالوژیک نسبت به فیلم‌های کلاسیک را در بیننده ایجاد می‌کند و شاید این گفته برای افرادی که از فیلم‌های کلاسیک فاصله گرفته‌اند بی‌معنی جلوه کند. اما باید دقت کرد که سیاه و سفید بدون فیلم فقط جذابیت بصری داشته است یا دلایل دیگری می‌توان برای آن برشمرد؟ «وودی گرانت» پس از چندین سال زندگی، اموال قابل توجهی ندارد که برای وراث خود باقی بگذارد و یکی دیگر از دلایلی که او دنبال یک میلیون دلار می‌رود و در انتهای فیلم به دیوید بیان می‌کند، گذاشتن پول برای خانواده‌اش است. در زندگی خانوادگی مشکلات عدیده‌ای با همسرش «کتی» و 2 پسرش «دیوید» و «راس» دارد. او الکل مصرف می‌کند و آلزایمر دارد و در سفری که برای گرفتن یک میلیون دلاری که به واسطه یک اشتباه مثل خوره در وجود او نشسته، دارد، دوستان و آشنایان گذشته خود را می‌بیند که همگی به واسطه پولدار شدن او سهم‌خواهی می‌کنند، حتی دوست و شریک کاری گذشته‌اش که کمپرسور مورد علاقه خود را به او امانت داده و او برنگردانده هم از او طلب پول می‌کند. از زندگی وودی گرانت زیبایی و صمیمیت رخت بربسته و جایش را به یک زندگی تکراری و بی‌انگیزه داده و حتی جایزه‌ای هم نصیب او نشده است. سیاه و سفید بودن فیلم یعنی فقدان تمام چیزهایی که وودی گرانت می‌توانست برای یک زندگی خوب داشته باشد و ندارد، یعنی فقدان رنگ.
 

ارسال نظر
captcha
پربیننده