سیروس محمودیان یکی از ایرادات اساسی که در بخش نقد و بررسی عملکرد دولت سازندگی هاشمی رفسنجانی درباره توسعه و سازندگی مستندا به آن دولت وارد است اقدام شتابزده رفسنجانی در امر افتتاح پروژههای نیمهتمام ملی و استانی در اواخر دولت 8 ساله آن دوران است. شواهد و قرائن متعددی از شکلگیری چنین رویکرد انتخاباتی در 3 ماه پایانی دولت دهم حکایت دارد.
1- در ابتدا لازم به یادآوری است که به شکل طبیعی تلاش برای تعیین ترکیب و چینش دولت بعدی یکی از دغدغههای اصلی دولت کنونی است اما پایبندی به اصل صداقت و مهرورزی عینی با مردم حکم میکند دولتمردان ضمن احترام گذاشتن حقیقی به حق انتخاب مردم بپذیرند چرخش قدرت یکی از الزامات ساختاری حاکمیت مردمسالاری دینی در ایران است. هر رئیس جمهوری ولو مردمدار و انقلابی در عرصه خدمترسانی بیمنت به انقلاب اسلامی و عامه مردم دارای ظرفیتهای معینی است که در مدت 8 ساله، تکلیف دینی استفاده بهینه از این فرصت معین را دارد و پس از پایان مدت یادشده بهطور مشخص هیچ وظیفه قانونی اجرایی حتی در بخش پروژههای ناتمام متوجه دولت مذکور نیست. در حقیقت با تشکیل دولت جدید دولت قبلی ماهیتا وجود خارجی نداشته و لذا وظیفهتراشی برای پس از دوران مسؤولیت ریاست دولت اقدامی غیرمعقول مینماید.
2- شکی وجود ندارد که سوءاستفاده از امکانات پیدا و پنهان دولت و تلاش برای تصاحب نامشروع دولت بعدی به هر نحو ممکن دارای اشکال شرعی بوده و از منظر حقوقی نیز بر خلاف قانون اساسی کشور و به نوعی تلاش غیرقانونی برای تصاحب قدرت نامشروع است. به هر حال فرصت 8 ساله، زمانی ایدهآل در جهت به منصه ظهور رسانیدن ایدهها و برنامههای کلان یک رئیسجمهور است. قطعا کسی توقع ندارد که یک رئیسجمهور به تنهایی و در یک دوره 8 ساله همه مشکلات زیربنایی کشور را حل و فصل کند. گاه علایق شخصی، اطمینان به خویش یا توقع بیش از اندازه از توانمندیهای فردی یا تملق اطرافیان انتظارات نابجایی نزد آن رئیسجمهور پدیدار میسازد که دولت بعدی باید دقیقا مسیر همان دولت را طی کند و در غیر اینصورت کشور آسیب جدی خواهد دید و در چنین فضایی برای جلب آرای عمومی و دسترسی به دولت آتی دست به اقدامات نمایشی از قبیل افتتاح ضربالاجلي پروژههای نیمهتمام میزنند که در حقیقت خیانتی آشکار به ملت و کشور است. طبعا هر رئیس دولتی پس از پایان دو دوره 4 ساله باید سکان امور اجرایی کشور را با مجموع پروژههای در دست اقدام به منتخب جدید مردم بسپارد و اطمینان داشته باشد مردم، قدرشناس زحمات ماندگار آنها هستند و دولت منتخب بعدی نیز در حد توان برای کشور خدمت خواهد کرد بنابراین ضرورت دارد دولت فعلی به خواست و رای مردم - هر چه باشد – گردن نهد و از انجام رفتارهای نامعقولی که شائبه رفتار انتخاباتی را در اذهان و افکار عمومی تداعی میکند به جد بپرهیزد.
3- افتتاح خارج از قاعده پروژههای نیمه تمام خیانت غیرقابل بخششی است که قطعا تبعات دامنهدار چنین اقدام نمایشی - تبلیغاتی علاوه بر وارد ساختن آسیبهای جدی بر ارکان اقتصاد کشور میتواند تا مدتهای مدیدی نیز به عنوان میراثی نامطلوب آثار مختلف تورمی برای مردم در پی داشته باشد. در هر حال نواقص و کمبودهای نهفته در بطن چنین پروژههای هزینهسازی طعم شیرین برخورداری از مواهب طرحهای تازه افتتاحشده را در کام مردم تلخ میکند و از سوی دیگر چنین افتتاحهایی خسارات و هزینههای سنگینی نیز بر بیتالمال و مردم تحمیل میکند. در واقع افتتاح پروژههای نیمهتمام در بلندمدت موجبات نارضایتی مردم از دولت گذشته را فراهم کرده و بهرهبرداران و بهرهمندان از این طرحها را با مشکلات عدیدهای مواجه میکند. بخشی از عوامل اصلی و پایدار در امر ایجاد نارضایتی عمومی از عملکرد دولت تکنوکرات هاشمی رفسنجانی را میتوان در چنین رفتارهای نمایشی - تبلیغی خلاصه کرد. در شرایط فعلی قرائن متعددی حکایت از آن دارد که با نزدیک شدن به پایان دولت دهم چنین تفکر مخرب تکنوکراتی نزد برخی دولتمردان در حال شکلگیری است.
4- وجود بیش از 900 پروژه بزرگ نیمه تمام عمرانی – استخدامی در حوزههای متنوعی مانند مسکن مهر، ساخت آزادراه، ساخت نیروگاه، فازهای در حال احداث حوزه نفت و گاز و پتروشیمی، فرودگاهها و جذب نیرو و ... و متقابلا تلاش برخی دولتمردان برای افتتاح زودهنگام پروژههای نیمه تمام یادشده موید آن است که برخی به باطل تصور میکنند افتتاح چنین پروژههایی در 3 ماه پایانی دولت دهم جابهجاییهای معنادار مثبتی در سبد آرای مردم خواهد داشت و اقبال عمومی به کاندیدای مد نظر دولت با افتتاح زیانبار این پروژهها دوچندان خواهد شد. این تصور باطل در حالی است که عواقب سوء چنین اقداماتی برای همگان کاملا ملموس و مشهود است.
5- برای نمونه پروژه بزرگ مسکن مهر کشور با وجود انتقادات وارده بر آن تا حدودي توانسته است بخشی از مشکلات اقشار آسیبپذیر را در حوزه تهیه و خرید مسکن ارزانقیمت رفع و رجوع کند اما در شرایط کنونی براساس گزارشات واصله و مشاهدات عینی در برخی مراکز استانی و شهرستانها، از سوی تعاونیهای مسکن مهر و با استناد به بخشنامههای صادره از سوی مراکز استانها و صرفا به بهانه تسریع در پایان پروژه و تحویل مسکن مهر در زمان باقیمانده دولت کنونی، برای دریافت سهم کامل خریداران مسکن مهر فشارهای مضاعفی وارد میشود. در این بین اغلب خریداران که عموما از اقشار مستضعف جامعه هستند و با خون دل در طول چند سال گذشته مبالغی را تهیه و در اختیار تعاونیها قرار دادند به دلیل ناتوانی از تامین مبلغ یادشده در ضربالاجل تعیین شده ناچار به فروش مسکن پیش خریداری شده خویش – شما بخوانید حراج مفت - به بهای اندکی میشوند تا لااقل اصل پولشان از دست نرود. طبعا نفرین این قشر مسکن از دست داده دامن مسببان آن را خواهد گرفت و شیرینی چنین طرحی را در کام مردم عدالتطلب ایران تلخ خواهد کرد.
6- بر اساس گزارشات رسمی مسؤولان نیروی انتظامی يكي از بیشترین تصادفات رخداده در تعطیلات سال جدید مربوط به بزرگراه ساوه - همدان بوده است که در افتتاحی زودهنگام و با نواقصی خطرآفرین و در شرایطی غیر ایمن به بهرهبرداری رسیده است. طبعا عاملان چنین افتتاحی در هر پست و مقامی که باشند در پیشگاه خدا و ملت جوابگوی اقدامات نسنجیده خویش و مصدومان و کشتههای آن جاده هستند.
7- برخورد تبلیغی با ماجرای استخدام نیروهای جدید نیز از این دست مسائل میتواند باشد. این استخدامهای خارج از قاعده و مقررات اداری میتواند مانند نمونههای افتتاح پروژههای نیمه تمام باشد. این نوع استخدامها در اساس معضل جدی است که در صورت اصرار دولت بر روند کنونی، مستخدمان و دولت آتی را با مشکلات عدیده استخدامی - حقوقی مواجه خواهد ساخت. به هر شکل ریلگذاری ضربالاجلی مسیر استخدام نیروهای جدید اقدام ناصوابی است که میتواند بارهای سنگینی را بر دولت آتی تحمیل کند. به نظر میرسد رئیس دولت دهم در راستای دفاع از عدالت اجتماعی و پاسداشت حقوق اقشار آسیبپذیر نباید اجازه دهد نعمت خدمت به نقمت دولت مبدل شود. البته موارد و مصادیق از این دست زیاد است که در این مجال نمیگنجد.
8- در خاتمه لازم به اشاره است که سرنوشت تلخ دولت هاشمی عاقبت کسانی خواهد بود که به جای داشتن چشم امید از بارگاه الهی و دریافت اجر خدمترسانی از ایزد منان در پی جذب آرای مردم با افتتاح پروژههای نیمهتمام هستند. مردم فهیم ایران از توان مناسبی برای درک شرایط اقتصادی و سیاسی ایران و آثار تخریبی تحریمهای بینالمللی در بخش طرحهای عمرانی کشور برخوردارند و اصلا نیازی نیست دولتمردان برای اثبات توانمندیها و خدمات خویش اقدام ناصواب در راستای افتتاح پروژههای نیمهتمام به عمل آورند. از سوی دیگر شعور سیاسی – اجتماعی مردم ایران در چنان سطح والایی قرار دارد که چنین اقدامات تبلیغی هیچ تاثیری بر تصمیمگیری آنها برای انتخاب رئیسجمهور بعدی ندارد. لذا عقل حکم میکند رئیس دولت دهم در اقدامی معقول و شجاعانه از افتتاح چنین پروژههای خسارتباری پیشگیری و از هدر رفتن زحمات طاقتفرسای هزاران هزار نفر از کارکنان صدیق دولتي شاغل در این پروژهها جلوگیری کند و به واسطه زیادهخواهی عدهای زمینه بدنامی دولت را فراهم نکند.