حسين توفيقي: کتاب «آشنایی با مبانی و اصول الگوها و استانداردهای مصرف» نوشته عیسی سینایی‌پارسا برای بیست و چهارمین‌بار از سوی انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی تجدید چاپ و روانه بازار نشر شد. این اثر دربردارنده 5 فصل با عناوینی نظیر «مفهوم‌شناسی مصرف و بهره‌وری از ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی»، «تبیین استانداردهای مصرف و توسعه پایدار»، «تعیین اهداف اثربخش و نهادینه کردن استانداردهای مصرف»، «تکنیک‌ها و راهکارهای افزایش کارایی و کاهش هزینه‌ها» و «روش‌های محاسبه و کنترل میزان مصرف انرژی در ساختمان» است. ***
چه شد که سراغ استانداردهای مصرف رفتید؟
مطابق یافته‌های پژوهشی، کشور عزیزمان به‌رغم سطح سرانه‌های مصرفی بسیار بالا، از سطح رفاهی مناسبی برخوردار نیست و یکی از مشکلات در این باره مباحث عدم مصرف بهینه است که در چند سال اخیر در گستره ملی به اشکال مختلف علمی، اقتصادی و حاکمیتی به این هم پرداخته می‌شود، شعاری‌های سال‌های اخیر و اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها نمونه‌هایی از این دست هستند. با توجه به اینکه اینجانب زمینه فعالیت‌های علمی و پژوهشی درباره مباحث مهندسی سیستم و بهره‌وری داشتم، تصمیم به تدوین کتاب استانداردهای مصرف گرفتم.
کتاب موضوعات گسترده و متنوعی درباره استانداردهای مصرف را پوشش می‌دهد؛ از تاسیسات سرمایشی و گرمایشی گرفته تا سبک زندگی و مباحث اقتصادی، چگونه اطلاعات مربوط به این رشته‌ها جمع‌آوری و تنظیم شده است؟
کتاب از یک مدل مفهومی قوی علمی برخوردار است که در بین محافل علمی به عنوان «توسعه پایدار» مطرح است. همه استانداردهای بین‌المللی ریشه در این مدل مفهومی دارند. در این کتاب سعی شده ابعاد 30گانه این مدل مفهومی به‌صورت متوازن، ساده و کاربردی بیان شود. به همین منظور هزاران مطالب مرتبط آنالیز، خلاصه‌سازی و بومی شده است.
در این دوره زمانی که مردم دوران سخت اقتصادی را تجربه می‌کنند این کتاب تا چه میزان می‌تواند بر کاهش هزینه خانوارها، موسسات و شرکت‌ها تاثیرگذار باشد؟
در واقع هدف اصلی کتاب کاهش هزینه‌ها در محیط‌های مسکونی و فضا‌های کسب و کار است و مطابق نظرات مخاطبان تا چاپ نوبت بیست و سوم و مطابق چک‌لیست‌های درج شده در فصل پنجم کتاب، میانگین 600 درصد کاهش هزینه امکانپذیر است.
کتاب شما به چاپ بیست و چهارم رسیده، علل این استقبال چیست؟
به نظرم چند عامل می‌تواند موثر باشد: وضع اقتصادی موجود و نیاز مخاطبان به دانستن اصول استانداردهای مصرف، هدفمند کردن یارانه‌ها، نحوه تدوین و شیوه خاص در نگارش کتاب، آیکونی و شماتیک بودن کتاب، مدل مفهومی علمی و به‌روز بودن کتاب از عوامل مهم استقبال از کتاب استانداردهای مصرف هستند .
چه تدابیری را در نظر گرفته‌اید تا کتاب مخاطبان فراگیری داشته باشد؟
در تدوین فصل‌های کتاب به مخاطب‌شناسی توجه خاصی شده است. فصل اول و دوم رویکردی نگرشی و بینشی دارد. در فصل سوم تکنیک‌های پیاده‌سازی استاندارد‌ها در محیط‌های کسب و کار مد‌نظر است و در فصل چهارم مهارت‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد و یکهزار تکنیک کاهش هزینه به صورت مصداقی و به شکل طبقه‌بندی شده ارائه شده است و در نهایت در فصل پنجم به زبان بسیار ساده، ممیزی و ارزیابی کاهش هزینه‌ها و مصرف انرژی به همراه چک‌لیست‌ها ارائه شده‌اند.
درباره سبک آیکون که ابداع خودتان است هم توضیح بدهید.
با توجه به گستردگی و تنوع مباحث استانداردهای مصرف، احساس می‌کردم لازم است انتقال دانش به روشی جذاب‌تر و سریع‌تر به مخاطبان صورت پذیرد. به همین منظور به سراغ آیکون‌سازی رفتم، در کتاب 200 عدد آیکون اختصاصی طراحی و مفهوم‌سازی شده است. این آیکون‌ها و شماتیک‌ها نقش علائم راهنمایی و رانندگی در مباحث استانداردهای مصرف را دارند، آیکون‌های طراحی شده در فهرست‌بندی و صفحه‌آرایی استفاده شده است، بدین معنی که به‌جای جست‌وجوی مطالب بر‌حسب حروف الفبایی (مثل فرهنگ لغات) در این سبک از آیکون‌ها برای جست‌وجوی سریع‌تر و جذاب‌تر مطالب استفاده می‌شود .
کمی درباره مدل مفهومی کتاب توضیح دهید، ظاهرا از جامعیت خاصی برخوردار است؟
مدل مفهومی کتاب برگرفته از مفهوم توسعه پایدار است و از 3 بعد اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی به مباحث استانداردهای مصرف می‌پردازد. هر بعدی از رنگ اختصاصی برخوردار است. طول کتاب این رنگ‌ها برگرفته از مدل مفهومی کتاب است، بدین معنی که مباحث اقتصادی به رنگ آبی، مباحث زیست‌محیطی، بهداشتی و تکنیکی به رنگ سبز و مباحث عدالت و رفاه اجتماعی به رنگ نارنجی هستند.