در مقدمه کتاب آورده‌اید تا پیش از این هیچ اطمینان و اعتمادی برای تعریف خاطرات خود و مکتوب کردن آن نداشته‌اید، چرا این اطمینان در شما وجود نداشت؟
یک دلیل این بود که در برهه‌ای از زمان بچه‌های جنگ زیر سوال رفته و به شکلی ضدجنگ شده بودند. از سوی دیگر بر این اعتقاد بودم که این کار برای رضای خدا بوده و اگر قرار است اجری داده شود، نیازی به تعریف ندارد اما زمانی که دیدم همه چیز زیر سوال می‌رود و کسانی که در جنگ نبوده‌اند خاطرات بچه‌های جنگ را می‌گیرند و به نام خود تعریف کرده و از آن سوءاستفاده می‌کنند، احساس کردم این خاطرات باید بیان شود.
فکر می‌کنید دلیل اینکه این اتفاق می‌افتد چیست؟ چرا افرادی به خود اجازه داده‌اند که تاریخ جنگ را به نام خود ثبت کنند و به قول شما حق بچه‌های جنگ ضایع شود؟
من فکر می‌کنم ما خودمان پیگیر قضایا نشده‌ایم. همسر خود من از افرادی بوده که در جنگ کارهای زیادی انجام داده اما حاضر نیست بیاید و تعریف کند. همان کسانی که کنار همسرم نشسته و خاطراتش را شنیده‌اند، ادعا کرده‌اند خاطرات از خودشان است و همه جریان‌‌های جنگ در دست آنها بوده است.
نظرتان در این‌باره که خاطرات زنان در جنگ جدا شود و زنانی همچون شما بیایند و خاطرات خود را بازگو کنند، چیست؟
تاکنون و تا همین چند سال پیش نیز همیشه همه از مردان صحبت کرده‌اند. خیلی کم از زن‌ها گفته شده است. همیشه متاسفانه مظلومیت شامل حال زنان بوده است. خودمان مقصریم. آنجایی که باید حرف بزنیم و دفاع کنیم، سکوت کرده‌ایم. اگر زن‌ها نبودند جنگ آنطور که باید پیش نمی‌رفت. زن‌ها عامل مهمی در جنگ بودند که حقشان ضایع شد. اگر یک زن اجازه نمی‌داد همسرش به جنگ برود یا مادری پسرش را راهی جبهه نمی‌کرد چه اتفاقی می‌افتاد. به همین دلیل است که خاطرات خانم‌ها از جنگ خیلی تاثیرگذار است.
فکر می‌کنید برای زنانی که می‌خواهند خاطرات خود را تعریف کنند، چه شرایطی باید مهیا شود که به میدان بیایند و مانند شما سختی کار را پذیرفته و برای این کار زمان بگذارند؟
الان برای کسانی که بخواهند خاطرات را تعریف کنند شرایط خیلی سخت است. هر کسی طاقت شنیدن این خاطرات را ندارد. مساله اول این است که نگارنده خاطرات با شنیدن این جریان‌ها از درون داغون می‌شود. این خاطرات تلخ است و باید کسانی بیایند که طاقت شنیدن داشته باشند و شرایط برایشان مهیا شود که متاسفانه این شرایط اکنون فراهم نیست. اگر قرار است فرهنگ جنگ و جبهه را گسترش دهیم باید برای هموار کردن راه، همه همکاری کنند. از بالاترین تا پایین‌ترین مسؤول باید امکانات را فراهم آوردند و بودجه لازم را در اختیار قرار دهند. این نگارندگان الان تنها با عشق کار می‌کنند.
اما باید توجه داشت کسی که مصاحبه می‌کند هم باید در کار خود خبره باشد. باید یک روانشناس باشد. بارها در کار به من فشار می‌آمد و دیگر رغبتی به ادامه کار نداشتم اما خانم اعظم حسینی (نویسنده کتاب) با آرامش دوباره به سراغ من می‌آمد و راضیم می‌کرد.
ما هم بچه و زندگی داریم وقتی زمان برای مصاحبه می‌گذاریم باید مصاحبه‌گر آنقدر متبحر باشد که زمان هرز نرود. محیط طوری باشد که آدم در آن احساس آرامش کند تا کار همانطور که می‌خواهیم ادامه پیدا کند. باید از خودگذشتگی وجود داشته باشد. مساله این است که خیلی از بچه‌های جنگ بی‌اعتماد شده‌اند. مصاحبه‌های زیادی شده که یا سوژه‌هایش تکراری و کلیشه‌ای بوده یا عینا چاپ نشده و همین امر موجب بی‌اعتمادی شده است.
متاسفانه بعضی وقت‌ها منطقی عمل نمی‌کنیم. فقط هفته دفاع مقدس سراغ بچه‌های جنگ می‌رویم و سوژه‌های تکراری را دنبال می‌کنیم. خیلی‌‌ها که قبلا با جان و دل می‌آمدند، اکنون دیگر حاضر نیستند در برنامه‌ها شرکت کنند.
فکر می‌کنید این کتاب چقدر از اتفاقاتی را که در خرمشهر افتاده شامل می‌شود؟
این کتاب مستند شده و نخستین کتابی است که جزئیات روند خاص خود را داشته است. همه چیز سر جای خودش طبق اتفاقاتی که افتاده، در کتاب آمده است. جایی که خودم روزش را نمی‌دانستم براساس شواهد، خانم حسینی تاریخ را پیدا کرد. گره‌های سردرگم، باز شده و کنار هم چیده شدند.
در کتاب به جزئیات بسیاری اشاره شده است. آیا این جزئیات را حتی از دوران 5 سالگی خود عینا به خاطر داشته‌اید؟
الان تمام صحنه‌ها مثل اینکه دیروز اتفاق افتاده باشد، پیش رویم است و به همین دلیل از خدا سپاسگزارم. شاید درباره بعضی از اتفاقات کمتر گفته باشم اما هیچ چیز از خودم و تخیلم نگفته‌ام. هر کسی دیده‌های خود را از هر واقعه‌ای می‌تواند بیان کند و «دا» عین آن چیزی است که من در آن سال‌ها به چشم دیده‌ام. شاید دیگران چیزهای دیگری گفته باشند اما آنچه من دیدم همین است. من فکر می‌کنم این کتاب خیلی خوب می‌تواند آدم‌ها را به آن زمان ببرد و وضعیت را تشریح کند. هر کسی می‌تواند خود را در آن صحنه‌ها قرار دهد.
اگر بخواهید درددلی کنید، به‌عنوان زنی که در سال‌های دفاع مقدس پا به پای مردان جنگیده، یا از مسؤولان چیزی بخواهید یا مشکلی را عنوان کنید، چه می‌گویید؟
تنها خواسته، مشکل و درددل من، مردم خرمشهر هستند. وضعیت واقعا در خرمشهر دردناک است. در آن سال‌ها خیلی از جوان‌های خرمشهر فدا شدند و خون دادند. مسؤولان باید اصل درد مردم را بفهمند. اینکه سوم خرداد هر سال خبرنگاران را به خرمشهر می‌آورند و چند خیابان اصلی را نشان می‌دهند، دردی از مردم دوا نمی‌کند. خرمشهر عامل سودرسانی شده است برای عده‌ای. هزینه‌های میلیونی و دعوت از این و آن در حالی که هنوز خانه‌ها آباد نشده‌اند چه سودی دارد؟ هنوز بچه‌های جنگ در خرمشهر ازدواج نکرده‌اند. آنها الان هرکدام حدود 35 سال دارند اما بیکارند و نمی‌توانند ازدواج کنند. اگر دوباره دشمن حمله کند همین مردم باز هم باید از کشور دفاع کنند اما می‌خواهم بدانم مسؤولان، آن روز می‌توانند به این مردم بگویند باز هم بجنگید. هنوز شرایط برای نگارش و روایت خاطرات جنگ فراهم نیست
در مقدمه کتاب آورده‌اید تا پیش از این هیچ اطمینان و اعتمادی برای تعریف خاطرات خود و مکتوب کردن آن نداشته‌اید، چرا این اطمینان در شما وجود نداشت؟
یک دلیل این بود که در برهه‌ای از زمان بچه‌های جنگ زیر سوال رفته و به شکلی ضدجنگ شده بودند. از سوی دیگر بر این اعتقاد بودم که این کار برای رضای خدا بوده و اگر قرار است اجری داده شود، نیازی به تعریف ندارد اما زمانی که دیدم همه چیز زیر سوال می‌رود و کسانی که در جنگ نبوده‌اند خاطرات بچه‌های جنگ را می‌گیرند و به نام خود تعریف کرده و از آن سوءاستفاده می‌کنند، احساس کردم این خاطرات باید بیان شود.
فکر می‌کنید دلیل اینکه این اتفاق می‌افتد چیست؟ چرا افرادی به خود اجازه داده‌اند که تاریخ جنگ را به نام خود ثبت کنند و به قول شما حق بچه‌های جنگ ضایع شود؟
من فکر می‌کنم ما خودمان پیگیر قضایا نشده‌ایم. همسر خود من از افرادی بوده که در جنگ کارهای زیادی انجام داده اما حاضر نیست بیاید و تعریف کند. همان کسانی که کنار همسرم نشسته و خاطراتش را شنیده‌اند، ادعا کرده‌اند خاطرات از خودشان است و همه جریان‌‌های جنگ در دست آنها بوده است.
نظرتان در این‌باره که خاطرات زنان در جنگ جدا شود و زنانی همچون شما بیایند و خاطرات خود را بازگو کنند، چیست؟
تاکنون و تا همین چند سال پیش نیز همیشه همه از مردان صحبت کرده‌اند. خیلی کم از زن‌ها گفته شده است. همیشه متاسفانه مظلومیت شامل حال زنان بوده است. خودمان مقصریم. آنجایی که باید حرف بزنیم و دفاع کنیم، سکوت کرده‌ایم. اگر زن‌ها نبودند جنگ آنطور که باید پیش نمی‌رفت. زن‌ها عامل مهمی در جنگ بودند که حقشان ضایع شد. اگر یک زن اجازه نمی‌داد همسرش به جنگ برود یا مادری پسرش را راهی جبهه نمی‌کرد چه اتفاقی می‌افتاد. به همین دلیل است که خاطرات خانم‌ها از جنگ خیلی تاثیرگذار است.
فکر می‌کنید برای زنانی که می‌خواهند خاطرات خود را تعریف کنند، چه شرایطی باید مهیا شود که به میدان بیایند و مانند شما سختی کار را پذیرفته و برای این کار زمان بگذارند؟
الان برای کسانی که بخواهند خاطرات را تعریف کنند شرایط خیلی سخت است. هر کسی طاقت شنیدن این خاطرات را ندارد. مساله اول این است که نگارنده خاطرات با شنیدن این جریان‌ها از درون داغون می‌شود. این خاطرات تلخ است و باید کسانی بیایند که طاقت شنیدن داشته باشند و شرایط برایشان مهیا شود که متاسفانه این شرایط اکنون فراهم نیست. اگر قرار است فرهنگ جنگ و جبهه را گسترش دهیم باید برای هموار کردن راه، همه همکاری کنند. از بالاترین تا پایین‌ترین مسؤول باید امکانات را فراهم آوردند و بودجه لازم را در اختیار قرار دهند. این نگارندگان الان تنها با عشق کار می‌کنند.
اما باید توجه داشت کسی که مصاحبه می‌کند هم باید در کار خود خبره باشد. باید یک روانشناس باشد. بارها در کار به من فشار می‌آمد و دیگر رغبتی به ادامه کار نداشتم اما خانم اعظم حسینی (نویسنده کتاب) با آرامش دوباره به سراغ من می‌آمد و راضیم می‌کرد.
ما هم بچه و زندگی داریم وقتی زمان برای مصاحبه می‌گذاریم باید مصاحبه‌گر آنقدر متبحر باشد که زمان هرز نرود. محیط طوری باشد که آدم در آن احساس آرامش کند تا کار همانطور که می‌خواهیم ادامه پیدا کند. باید از خودگذشتگی وجود داشته باشد. مساله این است که خیلی از بچه‌های جنگ بی‌اعتماد شده‌اند. مصاحبه‌های زیادی شده که یا سوژه‌هایش تکراری و کلیشه‌ای بوده یا عینا چاپ نشده و همین امر موجب بی‌اعتمادی شده است.
متاسفانه بعضی وقت‌ها منطقی عمل نمی‌کنیم. فقط هفته دفاع مقدس سراغ بچه‌های جنگ می‌رویم و سوژه‌های تکراری را دنبال می‌کنیم. خیلی‌‌ها که قبلا با جان و دل می‌آمدند، اکنون دیگر حاضر نیستند در برنامه‌ها شرکت کنند.
فکر می‌کنید این کتاب چقدر از اتفاقاتی را که در خرمشهر افتاده شامل می‌شود؟
این کتاب مستند شده و نخستین کتابی است که جزئیات روند خاص خود را داشته است. همه چیز سر جای خودش طبق اتفاقاتی که افتاده، در کتاب آمده است. جایی که خودم روزش را نمی‌دانستم براساس شواهد، خانم حسینی تاریخ را پیدا کرد. گره‌های سردرگم، باز شده و کنار هم چیده شدند.
در کتاب به جزئیات بسیاری اشاره شده است. آیا این جزئیات را حتی از دوران 5 سالگی خود عینا به خاطر داشته‌اید؟
الان تمام صحنه‌ها مثل اینکه دیروز اتفاق افتاده باشد، پیش رویم است و به همین دلیل از خدا سپاسگزارم. شاید درباره بعضی از اتفاقات کمتر گفته باشم اما هیچ چیز از خودم و تخیلم نگفته‌ام. هر کسی دیده‌های خود را از هر واقعه‌ای می‌تواند بیان کند و «دا» عین آن چیزی است که من در آن سال‌ها به چشم دیده‌ام. شاید دیگران چیزهای دیگری گفته باشند اما آنچه من دیدم همین است. من فکر می‌کنم این کتاب خیلی خوب می‌تواند آدم‌ها را به آن زمان ببرد و وضعیت را تشریح کند. هر کسی می‌تواند خود را در آن صحنه‌ها قرار دهد.
اگر بخواهید درددلی کنید، به‌عنوان زنی که در سال‌های دفاع مقدس پا به پای مردان جنگیده، یا از مسؤولان چیزی بخواهید یا مشکلی را عنوان کنید، چه می‌گویید؟
تنها خواسته، مشکل و درددل من، مردم خرمشهر هستند. وضعیت واقعا در خرمشهر دردناک است. در آن سال‌ها خیلی از جوان‌های خرمشهر فدا شدند و خون دادند. مسؤولان باید اصل درد مردم را بفهمند. اینکه سوم خرداد هر سال خبرنگاران را به خرمشهر می‌آورند و چند خیابان اصلی را نشان می‌دهند، دردی از مردم دوا نمی‌کند. خرمشهر عامل سودرسانی شده است برای عده‌ای. هزینه‌های میلیونی و دعوت از این و آن در حالی که هنوز خانه‌ها آباد نشده‌اند چه سودی دارد؟ هنوز بچه‌های جنگ در خرمشهر ازدواج نکرده‌اند. آنها الان هرکدام حدود 35 سال دارند اما بیکارند و نمی‌توانند ازدواج کنند. اگر دوباره دشمن حمله کند همین مردم باز هم باید از کشور دفاع کنند اما می‌خواهم بدانم مسؤولان، آن روز می‌توانند به این مردم بگویند باز هم بجنگید. ارسال نظر
پربیننده