گروه سیاسی: در حالی که ناآرامیها در سوریه به مرزهای عراق و لبنان نیز کشیده شده است، یک هیات بلندپایه مصری برای رایزنی درباره تحولات سوریه و پیگیری کمیته معلق چهارجانبه به ایران سفر کرد. كميته چهارجانبه حل بحران سوريه به عقيده بسياري از كارشناسان سياسي و ناظران بيطرف بينالمللي به دليل حضور عربستان و تركيه كه از صادركنندگان تروريسم به سوريه هستند، كميتهاي عبث به نظر ميرسد، با اين حال روز گذشته وزارت امورخارجه با صدور بیانیهای از سفر معاون رئیسجمهور مصر به ایران خبر داد. در بیانیه وزارت امور خارجه آمده است: در چارچوب تلاشهای مشترک جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عربی مصر به منظور اجرا کردن مفاد طرح چهارجانبه مصر درباره بحران سوریه، عصام حداد معاون رئیسجمهوری، محمد رفائه الطهطاوی رئیس دفتر ریاستجمهوری و سعد شیخه نایب رئیسدفتر ریاست جمهوری مصر دیدار 2 روزهای را از تهران به عمل آوردند. هیات عالیرتبه مصری در مدت اقامت خود با محمود احمدینژاد رئیسجمهور، سعید جلیلی دبیر شورایعالی امنیت ملی، علیاکبر صالحی وزیر امور خارجه و علیاکبر ولایتی مشاور امور بینالملل مقام معظم رهبری دیدار و پیرامون مهمترین مسائل مورد علاقه 2 کشور از جمله روابط دوجانبه بحث و تبادل نظر کردند. بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه، در دیدارهای مزبور همچنین بر ضرورت اتخاذ برنامه اجرایی با هدف عملیاتی کردن طرح رئیسجمهوری مصر در بحران سوریه از طریق راهکار سیاسی
قابل قبولی که به رفع خشونتها و آشتی ملی با مشارکت آحاد ملت سوریه کمک کند، توافق شد و در پایان طرفین بر ضرورت گسترش و تعمیق مناسبات دوجانبه در همه ابعاد تاکید ورزیدند.
در همین حال دفتر ریاستجمهوری مصر نیز هدف از سفر هیات مصری را فعالسازی کمیته چهارجانبه برای حل بحران سوریه اعلام کرد.
دفتر ریاستجمهوری مصر با انتشار بیانیهای تصریح کرد که هدف از سفر هیات عالیرتبه مصری به تهران دیدار با مسؤولان ایرانی و بررسی راههای فعالسازی طرح چهارجانبه مصر در کنفرانس سران کشورهای اسلامی در مکه و یافتن راهحلی سیاسی برای بحران سوریه و جلوگیری از کشتار مردم این کشور است. مرسی در کنفرانس اضطراری سران کشورهای اسلامی در مکه که سال گذشته برگزار شد، پیشنهاد تشکیل یک کمیته چهارجانبه با حضور قاهره، تهران، ریاض و آنکارا را برای بررسی راهحلی سیاسی به منظور پایان دادن به بحران سوریه که از مارس 2011 آغاز شد، مطرح کرد. در همین حال، سایت المصریون به نقل از منابع دیپلماتیک مصری نوشت که ازسرگیری روابط تهران – قاهره به شکل رسمی در راس برنامه کاری هیات مصری به تهران قرار داشت.
به گفته این منابع، هیات مصری همچنین به دنبال آن است تا مسائلی که بعد از سفر اولین گروه از گردشگران ایرانی به مصر ایجاد شد را نیز مورد بررسی قرار دهد. در همین راستا دکتر طارق فهمی، کارشناس مرکز ملی مطالعات خاورمیانه مصر گفت: هیات مصری درباره نقش مصر در چارچوب تلاشهای مربوط به ازسرگیری مذاکرات مربوط به برنامه هستهای ایران و 1+5، با توجه به دیدگاه قاهره در نزدیک کردن دیدگاههای 2 طرف و حل بحران ميان 2 طرف بهگونهای که مواجهه نظامی بهوقوع نپیوندد، با مسؤولان ایرانی گفتوگو خواهد کرد. وی ادامه داد: مصر در تلاش است حمایت ایران را در ساخت نخستین رآکتور هستهای صلحآمیزش به دست آورد و به این ترتیب بحران انرژی ایجاد شده در کشورش را حل کند. در همین حال عصام الحداد معاون رئیسجمهور مصر در گفتوگویی تاکید کرد که تلاش قاهره دستیابی به راهحل سیاسی برای توقف خونریزیها در سوریه است. وی در مصاحبه با شبکه سیبیسی گفت که مصر برای دستیابی به راهحل سیاسی جهت توقف خونریزیها در سوریه و حفظ حاکمیت این کشور تلاش میکند. الحداد تاکید کرد که راهحل نظامی برای حل بحران سوریه هرگز سودی ندارد و افزود: مصر پرونده بحران سوریه را با دقت و درایت بالا و همچنین گفتوگو با ایران درباره اوضاع سوریه را مدیریت میکند. معاون مرسی درباره روابط بین مصر و ایران نیز اظهار داشت که روابط بین قاهره و تهران «کاملا حساس» است و باید با حکمت و درایت مدیریت شود و ما در مصر نیز این کار را انجام میدهیم. وی درباره تنش بهوجود آمده بین سلفیها و اخوانالمسلمین به خاطر روابط بین مصر و ایران نیز تصریح کرد: همه کشورها شیعه دارند که از جمله آن عربستان و امارات و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس است در نتیجه نباید ورود به کشورها بر اساس طایفهای باشد. وی تاکید کرد که تصمیم درباره روابط بین مصر و ایران بدون تاثیرپذیری از خارج است و انقلاب مصر نیز برای کرامت و آزادی در اتخاذ تصمیمات صورت گرفت.
ديدار احمدينژاد و معاون مرسي
محمود احمدینژاد در دیدار معاون رئیسجمهور مصر بر حل بحران سوریه توسط کشورهای منطقه تاکید کرد.
رئیسجمهور پیش از عزیمت به استان آذربایجان شرقی در دیدار عصامحداد، معاون بینالملل و همکاریهای خارجی رئیسجمهور مصر، با بیان اینکه سفر به مصر پرثمر و گفتوگوهای صورت گرفته در این سفر راهبردی و پایهای بود، گفت: ایران و مصر از مهمترین کشورهای منطقه هستند که اگر باهم باشند، همه مسائل منطقه حل و فصل خواهد شد. وی با اشاره به اینکه ایران و مصر دشمنان مشترکی دارند که موافق پیشرفت و مقتدر شدن 2 ملت نیستند، افزود: دشمنان و بدخواهان 2 ملت همان استعمارگران تاریخی هستند که در خارج از منطقه بوده و مخالف در کنار هم بودن ایران و مصر هستند اما تهران و قاهره باید در کنار هم باشند. احمدینژاد در ادامه با اشاره به مسائل منطقه و موضوع سوریه گفت: دیدگاههای ایران و مصر درباره مسائل سوریه در یک راستا قرار دارد، در نشست قاهره توافقات بسیار خوبی درباره حل و فصل مسائل سوریه صورت گرفت و معتقدیم راهی جز حرکت در این مسیر وجود ندارد. رئیسجمهور خاطرنشان کرد: هر گروهی که با جنگ و درگیری در سوریه سر کار بیاید، به معنای تداوم جنگ و ناامنی برای مدت طولانی خواهد بود و اگر سوریه ناامن شود، امنیت سایر کشورهای منطقه نیز به مخاطره خواهد افتاد و این مساله کل منطقه را تهدید میکند.
احمدینژاد افزود: باید اقدامات خود را برای
حل و فصل مسائل سوریه بر اساس تفاهم و گفتوگو تسریع کنیم و شتاب دهیم. امیدوارم در این مسیر از همه توان خود استفاده کنیم و معتقدم به فضل الهی پیروزی از آن ملتها خواهد بود.
عصام حداد، معاون بینالملل و همکاریهای خارجی رئیسجمهور مصر نیز با اشاره به علاقه و دیدگاه سازنده و مثبت جمهوری اسلامی ایران برای تحکیم و تعمیق روابط با مصر و با بیان اینکه همکاریهای ایران و مصر میتواند تاریخ را دوباره بنویسد، گفت: تداوم شرایط کنونی به صلاح نیست و زمان آن رسیده که گامهایی اساسی برای برونرفت از این شرایط برداشته شود و این مسؤولیت سنگین بیش از همه برعهده ایران و مصر است که یقینا بدون همکاری 2 کشور ایفای این مسؤولیت و بهبود شرایط مقدور نیست. معاون بینالملل و همکاریهای خارجی رئیسجمهور مصر ادامه داد: مصر به دنبال آن است که هر چه سریعتر برای توقف درگیری و خونریزی در سوریه اقدامات اساسی صورت گیرد و معتقدیم مسؤولیت حل این بحران برعهده کشورهایی مثل مصر و ایران است. باید با در دست گرفتن ابتکار عمل در این زمینه مانع دخالت کشورهای خارجی در سوریه شویم. عصام حداد با اشاره به اینکه مصر در مرحلهای حساس و رودررو با چالشهای متعدد داخلی و خارجی قرار دارد، اظهار داشت: در چنین شرایطی به دنبال برقراری همکاریهای مثبت و سازنده با ملتهایی چون جمهوری اسلامی ایران هستیم و به همکاریهای صمیمی و سازنده با ملت ایران ایمان داریم. معاون بینالملل و همکاریهای خارجی رئیسجمهور مصر تصریح کرد: با روند فعلی گسترش و تعمیق روابط ایران و مصر معتقدم میتوان سنگبنای مستحکمی برای مناسبات دوستانه بین 2 کشور پایهریزی کرد و مناسبات را به سرعت گسترش داد. افقهای همکاری بین 2 کشور باز بوده و هیچ مانعی بر سر راه ارتقاء سطح روابط وجود ندارد.
دخالت تهران و حزبالله معادله را بر هم خواهد زد
در همین حال روزنامه الاخبار چاپ لبنان با اشاره به طراحی سناریویی از سوی اسرائیل برای حمله نظامی غرب به سوریه نوشته است که در صورت بروز چنین درگیریاي، موشکهای حزبالله لبنان و ایران معادلات جنگ را تغییر میدهند.
در این گزارش آمده است: به نظر میرسد تلآویو در حال حاضر یک گام در پیشبرد فضای جنگ در منطقه پیش افتاده است. اگر تا دیروز اسرائیل دائما بهانه پرونده هستهای ایران را برای آغاز یک جنگ میآورد، امروز بهانه تازهای برای جنگافروزی در خاورمیانه به دست آورده است، بهانهای که میتواند غرب را به انجام یک عملیات نظامی تمامعیار در منطقه تحریک کند. اسم این پرونده جدید «سلاح شیمیایی سوریه» است که دیگر برای همگان روشن شده که تلآویو تلاش بسیاری را برای تحریک رسانهها با هدف تحریک جامعه غربی و در راس آنها ایالات متحده، آغاز کرده با این شایعه که سوریه از خط قرمز گذشته است و به این ترتیب دمشق میتواند از سلاحهای شیمیایی علیه آن نیز استفاده کند.
در ادامه این گزارش آمده است: ایتی بارون، فرمانده واحد مطالعات در شاخه امنیت نظامی اسرائیل در این باره مدعی میشود: «استفاده نظام سوریه از سلاح شیمیایی دستوری نبوده است بلکه هدف از آن در تنگنا قرار دادن کاخ سفید است البته تا آخر نمیتوانیم سندی را که ثابت کند دولت سوریه با قصد و غرض اقدام به استفاده از سلاح شیمیایی کرده است، بیابیم.» وی در ادامه میافزاید: «البته هدف اصلی سوریه نیست، ایران است. ما اگر بتوانیم در برابر خط قرمز استفاده از سلاح شیمیایی در سوریه با جدیت تعامل کنیم آنگاه بر سر خط قرمزی که بر سر پرونده هستهای ایران گفته شده نیز میتوانیم با جدیت برخورد کنیم.»
البته سوریه ادعاهای سازمان امنیت آمریکا مبنی بر احتمال استفاده از سلاح شیمیایی در مبارزه با مخالفان مسلح را رد و تاکید کرده که این سلاحها از سوی مخالفان استفاده شده و به احتمال قوی توسط ترکیه به دست آنها رسیده است.
با این حال بسیاری میپرسند که واکنش سوریه در صورت آغاز جنگی احتمالی علیه آن چه خواهد بود؟ ناظران معتقدند که حکومت اسد و ارتش سوریه خود را برای همه سناریوها آماده کردهاند. اگر چه این اعتقاد را نیز دارند که احتمال حمله به سوریه بسیار ضعیف است و احتمال وقوع جنگ را بسیار کم میدانند. یک منبع نزدیک به قدرت در دوحه، پایتخت قطر نیز میگوید: «هرگونه حمله نظامی به سوریه تنها تحت عنوان استفاده این کشور از سلاحهای شیمیایی امکانپذیر است. در این صورت پیشبینی میشود حداقل بین 900 تا 1200 موشک از سوی سوریه به سمت منافع کشورهای غربی در منطقه شلیک شود.» آنچه از احتمال وقوع چنین جنگی پیشبینی میشود، ورود مستقیم ایران و حزبالله در چنین جنگی است. هم ایران و هم حزبالله میتوانند در صورت ورود به جنگ سوریه توسط موشکهای کوتاهبرد، میانبرد و دوربرد خود اهداف آمریکا و غرب را در کشورهای عربی و خلیج فارس هدف قرار دهند. آنگاه دیگر جنگ با سوریه تعریف دیگری به خود خواهد گرفت و معادله جدیدی را رقم خواهد زد که پیشبینی آینده آن برای هیچکسی قابل تصور نیست.