۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۳۲
تربيت، اصلي ترين نياز جامعه-4

آموزش؛ دومین روش مربی

میثم علومی: در قسمت قبل گفتیم مربی برای اینکه عشق را در دل‌ها جاری کند باید آن را به طلبه‌های راه بشناساند که شناخت تنها راه رسیدن به عشق است. گفتیم این شناخت به وسیله تفکر و تجربه به دست می‌آید و توضیح دادیم که تفکر احتیاج به مواد خامی دارد که تدبر نام دارد و در مرحله آخر نوبت به سنجش می‌رسد که این راه‌ها را که به وسیله تفکر به دست آمده، بسنجد و نظاره کند و با هدف‌های دیگر و قبلی بسنجد و بهترین را انتخاب کند و این کار به عهده عقل انسان است. ما دیدیم و توضیح دادیم تفکر به تنهایی کارگشا نبود که این تفکر باید آزاد می‌شد تا تحت‌تاثیر عوامل داخلی و بیرونی قرار نگیرد و آزادانه بتواند نتیجه‌گیری کند و این مربی بود که با قوه کنجکاوی و حق‌طلبی فکر را راه می‌انداخت و هدایت می‌کرد تا منحرف نشود.
دومین روش مربی آموزش است. آموزش برای آدمی آنجا مطرح می‌شود که تو می‌بینی خود‌سري گاهی شکست‌ها دارد که یأس و ناامیدی را به‌بار می‌آورد و دانسته‌ای که با آموزش زود‌تر به مقصد رسیده‌ای. کسانی هستند که می‌توانند خودسري کار را شروع کنند و به نتیجه‌‌های عالی هم برسند اما همین‌ها مجبورند یک قسمت از استعداد‌های وسیع خود را در راه‌ها و بیراهه‌ها مصرف کنند تا راه بیابند و سرنخی بگیرند. اگر اینها از استادی بهره می‌بردند مسلما به پیشرفت‌های زیادی می‌رسیدند و زود‌تر به مقصد می‌‌رسیدند. برای آموزش رانندگی می‌توان خودسرانه ماشین‌هایی را سوار شد و پس از زحمت‌های زیاد به نتیجه‌ای رسید اما تا این مساله روشن شود که هنگام دنده عوض کردن باید کلاج گرفت چه‌بسا ماشین‌هایی خراب شود تا تو یاد بگیری و چه وقت‌هایی که باید صرف شود تا تو حرکت کنی. این تک‌روی‌ها گاهی علت‌هایی دارد که مربی باید بداند و در برابر آنها درست موضع‌گیری کند. این علت‌ها می‌تواند ناامیدی از یافتن مربی باشد، یا برخورد با روحیه‌های فاسد یا سرخوردگی از مربی‌نماهای سرد و بی‌حال و عوامل دیگر مانند غرور، خودخواهی، تکبر و... آنجا که مربی ناامیدی و غرورها را عامل جدایی می‌بیند موضع‌گیری او به گونه‌ای خواهد بود که امید را زنده کند و غرورها را نشکند و باید با لباس دوستی وارد شود. او باید یادآور شود که مربی بزرگ هستی خداست و او کسانی را که می‌خواهند حرکت کنند را تنها نمی‌گذارد و رهبری می‌کند. او خود عهده‌دار تربیت مشتاقان خواهد بود و مربی را در دسترس قرار خواهد داد. آن دیدارهایی که ما تصادف می‌پنداریم و یک برخورد سطحی حساب می‌کنیم چه‌بسا با نقشه دقیق او همراه هستند. مربی باید با لطافت خاص و با بینش وسیع خدا را در دل مشتاقان زنده کند نه خود را. بسیار شنیده‌ام که گفته‌اند فلانی چشم‌بندی می‌کند و از ضمیر دل‌ها خبر می‌دهد و خوراک کم دارد و لباس ناچیز اما آنها ملاک مربی را فراموش کرده‌اند و فرع را جای اصل دیده‌اند و بد تشخیص داده‌اند. آن رسول بود که نگاهش، صدایش، حرکتش، خوردنش، خندیدن و غضبش و حتی خوابش همه یاد خدا بود و همه اینها از رضایت حضرت دوست متاثر بودند. مربی آن است که تنها یاد خدا را در دل‌ها بنشاند نه خود را و این مربیان خدا برای عشاق هستند و دل‌های مشتاق را عاشقانه به او پیوند می‌زنند و به مشتاقان می‌آموزند که درس عشق‌بازی گذشتن از جان است، حتی اگر تو همراه 72 نفر باشی و حتی اگر تو تنهای تنها باشی آن هم بعد از افتادن عزیزانت در خاک و خون.راستی این نورها در راه هستند. کسی که بخواهد و طلب کند در راه با اینها برخورد می‌کند و از نور آنها بهره‌مند می‌شود. هیچگاه خود‌سر نمی‌توان به راه رسید که باید طلب کرد و پرسید و در راه نمی‌توان بدون امام و بدون راهنما بود که شیاطین در کمین‌اند. البته مربی شکل و رنگ مخصوصی ندارد که هرکسی ما را به او برساند و او را در دل‌ها زنده کند مربی است. مربی نباید برای به جریان انداختن فکر از استدلال شروع کند چرا که سنگینی استدلال برای فکر رکود می‌آورد و اگر هم حرکتی باشد آن حرکت فکر نیست که این حرکت خود استدلال است. برای به کار انداختن فکر بهترین کار طرح سوال‌های حساب شده است. مربی می‌‌تواند به‌جای استدلال سوال‌های اساسی مطرح کند تا فکر آماده شود و به مقصد برسد. مربی نباید به جای افراد فکر و استدلال کند. این سوال‌ها باید سوال‌های بنیادی و اساسی تو باشند. کسانی که سوال‌‌ها را از بالا شروع می‌کنند به نتیجه نمی‌رسند چون این سوال‌ها نتیجه عواملی است که در ساقه‌ها و ریشه رشد‌ کرده‌اند. این سوال‌ها که از اسلام، خدا و هستی می‌شود سوال دست‌دوم هستند چون تا انسان مجهول است اسلام معلوم نخواهد شد و هستی و الله شناخته نمی‌شود. «مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ» آنجا که تو دهان هستی و با یک مشت روده همراهی، دیگر اینها نه اسلام و دین می‌خواهد و نه عقل و تفکر که غریزه برای خوردن کافی است و زیبا. این است که سوال اساسی تو از خودت شروع می‌شود؛ آیا هستم، چرا به هستی خاتمه نمی‌دهم و چه لذتی در این تلاوت‌های تکرار وجود دارد، چه ترسی در رفتن است و چه شوقی در ماندن، اگر بودن بهتر است و اگر زندگی ترجیح دارد در این زندگی چه می‌خواهم، هدف و خواستن من با چه مسائلی مرتبط است، آیا این هدف‌ها به استعداد‌ها و نیازهای من مربوط می‌شود، استعدادهای من چقدر است و من چقدر هستم و چه ارزشی دارم و چه نیازهایی برای من است؟...
ارسال نظر
captcha
پربیننده