میثم علومی: در بخش گذشته از شناخت صحبت کردیم. ما اینگونه به ضرورت شناخت رسیدیم و دانستیم که خودسر حرکت کردن گرچه نتایجی را در پیش دارد اما سرعت رسیدن را به تاخیر می‌اندازد و گاهی ممکن است بر اثر شکست‌ها به یأس بینجامد. از روش مهم مربی برای برخورد با افراد صحبت کرده و اشاره کردیم ملاک مربی تنها و تنها این است که خدا را در چشم‌ها بزرگ کند نه خود را. رسیدیم به اینکه مربی برای به جریان انداختن فکر باید سوال‌هایی را مطرح کند؛ این سوال‌ها باید سوال بنیادی و اساسی انسان باشد. کسانی که سوال‌ها را از برگ و رنگ برگ شروع می‌کنند به نتیجه نمی‌رسند چرا که اینها نتیجه عواملی است که در ساقه‌ها و ریشه‌ها رشد کرده‌اند. ما با تفکر در استعدادها و مقدار استعدادها و خلقت انسان می‌توانیم هر کسی را به شناخت‌هایی برسانیم. البته مربی نمی‌تواند شتابزده منتظر نتایج فوری باشد چرا‌که یک دانه ماه‌ها طول می‌کشد تا جوانه بزند و بروید. مربی باید با زیرکی سوال‌ها را درون افراد بکارد و طلب‌ها را سبز کند. مربی باید به افراد روش برداشت از تدبر و تفکر را آموزش دهد. این تفکرات وسیع باید برای انسان مهیا باشد و از محدوده دفتر و کاغذ جدا شود تا به هستی راه پیدا کند. در این تفکرات مربی باید چند اصل را یادآور شود؛ انسان از هر حادثه‌ای نباید به‌راحتی بگذرد و باید بداند در هر اتفاقی و هر دیداری و هر برخوردی درسی نهفته است. آنجا که تو افتادن گیلاس را می‌بینی باید به خیلی قبل‌تر از آن رسیده باشی؛ هسته‌ای که باغبان کاشت، زمینی که رویاند و شاخ و برگ و میوه‌ای که درآمدند و دستی که او را برداشت یا چید. در گام بعدی تو باید ملاک اهمیت را در نظر بگیری. ذهن هنگامی که در موضوع با اهمیت و مورد علاقه‌اش جریان می‌گیرد نفوذ بیشتری دارد و خسته و بی‌حاصل نمی‌شود. آنها که به نظم هستی و نظام علیتی آن پی برده‌اند و هماهنگی و ارتباط آن را یافته‌اند، از هیچ حادثه‌ای و از هیچ تصادفی سطحی نمی‌گذرند. بگذر از آنکه تذکرها و یادآوری‌ها، حادثه‌های از دست رفته و درس‌های فراموش شده را به یاد می‌آورند.
تذکر و یادآوری
انسان درون و بیرون خود حریف‌ها و دشمن‌هایی دارد. این حریف‌های درونی و بیرونی و این تضاد‌های آشکار و پنهان درگیری‌هایی را به وجود می‌آورد كه برای انسان آمادگی و ورزیدگی را به ارمغان می‌آورند و او را به جریان می‌اندازند. یک انسان آنجا که تمرینی داشته باشد و ورزیده شود، می‌‌تواند در درگیری‌ها تحمل و استقامت خوبی نشان دهد. آنجا که دشمن‌های تو می‌خواهند استعداد‌های عظیم تو را در راه خود به جریان بیندازند. تو می‌توانی به شناخت آنها برسی و دوست و دشمن را تشخیص دهی. «دشمن کسی است که مرا برای خودش می‌خواهد و از من برداشت می‌کند، و دوست آن است که مرا برای خودم می‌خواهد و بر من می‌افزاید»(1). با همین برداشت و افزایش است که تو آنها را شناسایی می‌کنی و همین است که نفس و خلق(2) و شیطان، دشمن ما معرفی شده‌اند. این نفس است که خواستار بازی و سرگرمی است و به غفلت‌ها پیوند می‌خورد، این خلق است که نیازمند و آرزومند است. این هم شیطان است که نقطه ضعف‌های تو را نشانه می‌گیرد و دنیا را در چشم‌ها جلوه می‌‌دهد. در برابر اینها مربی باید سرمایه‌های انسان را بشمارد و بازارهای گرم‌تری را در نظر بیاورد و از راهزن‌ها و دشمن‌ها بگوید.
پی‌نوشت‌ها:
1- استاد صفایی‌حائری
2- در سوره تغابن آیه 14