گروه فرهنگ و هنر: امروز بیست و ششمین دوره از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در حالی افتتاح شد که همچنان وعده‌هایی مبنی بر برگزاری این نمایشگاه در باغ کتاب یا شهر آفتاب به دلیل مشکلات مختلف هنوز محقق نشده است. با این حال نمایشگاه کتاب امسال نیز به تبع سال‌های گذشته میزبان طیف گسترده‌ای از دوستداران کتاب و فرهنگ است؛ طیفی که با شروع هر دوره از نمایشگاه به دیدار این یار مهربان می‌آیند و به‌رغم معضلاتی که در حال حاضر در حوزه نشر وجود دارد همچنان پای این رفاقت دیرینه ایستاده‌اند تا وفاداری خود را نسبت به کتاب نشان دهند. استقبال خوب ناشران
2 روز مانده به افتتاح نمایشگاه کتاب، نشست رسانه‌ای درباره جزئیات نمایشگاه بیست و ششم با حضور سیدمحمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و علی اسماعیلی رئیس نمایشگاه کتاب در طبقه فوقانی شبستان مصلا برگزار شد. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این نشست از برگزاری 150 نشست تخصصی خبر داد و گفت: برای بیست و ششمین نمایشگاه کتاب تهران 150 نشست تخصصی، نقد و بررسی کتاب، کارگاه آموزشی و برنامه‌های مناسبتی در نظر گرفته شده و کمک می‌کنیم تا برنامه‌های جنبی نمایشگاه را غنای بیشتری ببخشیم. در این راستا غرفه‌ای با نام «بانوی نور» ویژه حضرت زهرا(س)، غرفه‌ای با عنوان «خلیج‌فارس» و برنامه‌هایی به مناسبت پنجاهمین سالگرد قیام 15 خرداد 42 و آغاز نهضت حضرت امام خمینی(ره) خواهیم داشت. در نمایشگاه بیست و ششم کتاب تهران بخش کتب خارجی هم همانند سال‌های گذشته فعال خواهد بود، اگرچه برخی تلاش می‌کردند در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و هنری جمهوری اسلامی را در انزوا ببرند اما استقبال خوب ناشران خارجی عکس این ادعا را ثابت کرد، از این رو حضور بیشتر این ناشران را در نمایشگاه سال جاری خواهیم داشت و برای استفاده مناسب از این فضا بخش بین‌الملل را به ضلع جنوبی خیابان شهید بهشتی منتقل کردیم.
افزایش فضای 35000 متری
نمایشگاه کتاب، امسال در حالی برگزار می‌شود که 35 هزار متر به فضای نمایشگاه در مقایسه با سال‌های پیشین اضافه شده است. سیاستگذاران فرهنگی و مسؤولان برگزاری نمایشگاه، افزایش این میزان از فضا را به دلیل تغییرات عمده در بخش ناشران خارجی و همینطور سالن «یاس» عنوان کرده‌اند. علی اسماعیلی، رئیس بیست و ششمین نمایشگاه کتاب در عین اینکه نسبت به حضور چشمگیر ناشران چه در بخش داخلی و چه در بخش خارجی ابراز امیدواری کرده به این نکته نیز اشاره کرده است که با وجود این تعداد شرکت کننده در نمایشگاه امسال، افزایش فضای نمایشگاهی امری اجتناب ناپذیر بوده است.
45000 کتاب داخلی و خارجی
در نمایشگاه بیست و ششم نزدیک به 2545 ناشر داخلی اعلام حضور و ثبت‌نام کرده‌اند و موج گسترده ناشران داخلی در این دوره باعث شده تا 50 درصد از فضای سالن «یاس» به آنها و آثارشان اختصاص یابد. افزایش فضای نمایشگاهی از جهتی باعث شده تا امسال آن دست از ناشرانی که سال گذشته از این امکان بی‌بهره بوده‌اند و نتوانستند به دلیل فقدان فضای مناسب به عرضه کتاب‌هایشان بپردازند از این موهبت برخوردار شوند. ناشران داخلی امسال 200 هزار کتاب با خود به نمایشگاه آورده‌اند؛ البته کتاب‌هایی که بر اساس ضوابط و قوانین نمایشگاه مربوط به چاپ‌های 3 سال قبل تا امروز بوده‌اند. 245 هزار کتاب نیز متعلق به ناشران بخش بین‌الملل است که با نگاهی اجمالی به این آمار می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که امسال 450 هزار عنوان کتاب در معرض دید علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.
بدهی‌هایی که صاف می‌شوند
سال گذشته مساله بدهی ناشران در بخش بین‌الملل در ردیف اخبار پرحاشیه نمایشگاه بیست و چهارم بود. امسال اسماعیلی که علاوه بر ریاست نمایشگاه کتاب، سرپرست معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز هست خبر از مرتفع کردن این معضل داده و اعلام کرده بدهی ناشران خارجی از روز 9 اردیبهشت‌ماه به حساب آنها واریز شده و بدهی ناشران خارجی سال گذشته نمایشگاه نیز بزودی پرداخت می‌شود که سرجمع میزان این بدهی‌ها به 7/3 میلیون دلار می‌رسد.
تخصیص 4000 کارت الکترونیک
نکته حائز اهمیت دیگر درباره نمایشگاه کتاب امسال تخصیص 4 هزار کارت الکترونیکی است که مبلغ آنها 80 و 120 هزار تومان است. این کارت‌ها همچون سال گذشته به نویسندگان، دانشجویان و استادان دانشگاه‌ها تعلق می‌گیرد.
فعالیت انتشارات سوره مهر و سروش
مثل سال‌های گذشته ناشرانی چون سوره مهر و سروش در نمایشگاه کتاب فعالیت زیادی خواهند داشت. این 2 نشر در کنار دیگر ناشران عملکردهای یک ساله و به بیان ساده‌تر چند سال اخیر خود را در این نمایشگاه به معرض دید مخاطبان می‌گذارند. آثاری از نویسندگانی چون احمد دهقان، هدایت‌الله بهبودی، مرتضی سرهنگی، سید‌یاسر هشترودی، سید‌ابوالفضل کاظمی، احد ده‌بزرگی، عبدالعلی دستغیب، محمد قبادی، کمال شفیعی و... در غرفه سوره مهر در نمایشگاه کتاب امسال عرضه شده‌اند. انتشارات سروش نیز 600 عنوان از کتاب‌های خود را که 50 عنوان آن چاپ اولی است در نمایشگاه به معرض نمایش می‌گذارد. این کتاب‌ها حوزه‌های مختلف دین، ادبیات کودک و نوجوان و... را در بر گرفته‌اند. انتشارات سروش امسال برای نخستین‌بار مجموعه‌هایی از کتاب‌های منتشر نشده خود را به تناسب موضوعی گردآوری کرده که با تخفیف 10 درصدی به فروش می‌رساند.
تأیید محتوایی 4000 عنوان کتاب خارجی
نکته قابل بیان دیگر درباره نمایشگاه امسال، تایید 40 هزار کتاب ناشران خارجی به لحاظ محتوایی بوده است. از بین این تعداد تنها 20 کتاب از منظر محتوا و مفهومی دچار مشکل بوده‌اند که نهایتا از عرضه شدن در نمایشگاه باز‌مانده‌اند. ناشران خارجی متقاضی در این دوره از نمایشگاه تماما موفق به اخذ روادیدهای خود شده اند و از طریق هماهنگی‌هایی که سرکنسولگری و رایزنی‌های فرهنگی ایران در کشورهای مختلف انجام داده حضور ناشران خارجی در این دوره رضایتبخش و مطلوب است. حتی با وجود اینکه همزمان با افتتاح نمایشگاه کتاب تهران، نمایشگاه‌هایی در دوبی و عراق نیز برپا شده، 40 درصد ناشران بین‌الملل را ناشران عرب‌زبان تشکیل داده‌اند.
بازدید وزرای فرهنگ کشورها از نمایشگاه
وزرای فرهنگ کشورهای آسیایی نیز از نمایشگاه بازدید می‌کنند. این اقدامی است که برای نخستین‌بار امسال در دوره بیست و ششم نمایشگاه صورت گرفته است. مسؤولین برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران هدف از این کار را تعامل با دیگر کشورها در عرصه فرهنگ قلمداد کرده‌اند و معتقدند این تعامل موجب می‌شود تا علاوه بر اینکه وزرای فرهنگ دیگر کشورها از زوایای فرهنگی ایران مطلع شوند نسبت به ظرفیت‌های ایران در حوزه چاپ و نشر اطلاعاتی به دست آورند.
505 غرفه برای 652 ناشر دانشگاهی
امسال 652 ناشر دانشگاهی 505 غرفه از نمایشگاه را در اختیار دارند. آمار نشان می‌دهد تعداد ناشران دانشگاهی در مقایسه با سال‌های گذشته افزایش داشته است. از بین ناشران دانشگاهی که در نمایشگاه امسال حضور دارند 380 ناشر از شهرهای اقصی‌نقاط کشور و 70 ناشر دیگر متعلق به تهران هستند. علاوه بر این 131 ناشر به صورت همراه (نمایندگی) نسبت به دریافت غرفه اقدام کرده‌اند. آنچه می‌توان درباره حضور ناشران دانشگاهی گفت این است که آنها امسال 35 هزار کتاب چاپ اولی خود را در سطح نمایشگاه و در فضایی بالغ بر 7300 مترمربع عرضه می‌کنند.
آشنایی با فرآیند چاپ
یکی از بخش‌های دیگر نمایشگاه، برگزاری نشست‌های تخصصی و عمومی در غرفه صنعت چاپ است. این نشست‌ها به نوعی مخاطبان را با فرآیند تولید کتاب از مرحله طراحی تا صحافی آشنا می‌کند طوری که امسال در بخش جنبی نمایشگاه، سالن معرفی صنعت چاپ با 3 محور مختلف برگزار می‌شود. معرفی تولید کتاب، از طراحی تا صحافی، چاپ کتاب با دستگاه‌های مختلف در
2 نوع افست و دیجیتال، نمایش تصویری سیر تکاملی صنعت چاپ و معرفی آثار فاخر و مجموعه‌های چاپی منتخب سال گذشته نیز از دیگر برنامه‌های غرفه صنعت چاپ در ایام برگزاری نمایشگاه کتاب هستند.
برپایی غرفه خلیج‌فارس
مخاطبان می‌توانند امسال در بخش ناشران بین‌الملل، میهمان غرفه ویژه «خلیج‌فارس» نیز باشند. در این غرفه آثاری چون نقشه‌های تاریخی خلیج‌فارس از آثار نقشه‌نگاران دوره‌های مختلف، 8500 نقشه و سند معتبر تاریخی با تم خلیج‌فارس و خاورمیانه و تعداد زیادی اسناد و مدارک تاریخی با این محور به معرض نمایش گذاشته می‌شوند. این غرفه علاوه بر اطلاع‌رسانی گسترده درباره خیلج فارس به توریست‌های خارجی که در نمایشگاه کتاب امسال نیز حضور خواهند داشت این فرصت را می‌دهد تا با اصالت و پیشینه خلیج‌فارس بیشتر آشنا شوند.
شب‌های شعر در نمایشگاه
بعد ادبی در نمایشگاه کتاب امسال مانند دیگر سال‌ها همچنان پررنگ و حائز اهمیت است چندان که امسال نیز شاهد برپایی شب‌های شعر با عنوان «ترنم کلمات» خواهیم بود طوری که شاعران جوان و پیشکسوت در کنار یکدیگر در غرفه «ترنم کلمات» حضور می‌یابند و درباره موضوعات شعر و نقدهای ادبی به گفت‌وگو می‌نشینند. قرار است هر روز در ایام نمایشگاه، یک شاعر پیشکسوت در این غرفه حضور داشته باشد و از تجربیات شاعری خود برای علاقه‌مندان به این حیطه سخن بگوید. 4 شب شعر در سرای اهل قلم، رونمایی از کتاب شاعران جوان و برپایی جلسات نقد شعر با حضور شاعران و سخنرانان زبده از دیگر برنامه‌های در نظر گرفته در ایام نمایشگاه است. بيست و ششمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تا روز 21 ارديبهشت ميزبان علاقه مندان خواهد بود.
ارائه «کارنامه واقعی نشر» در سالن یاس
در آستانه افتتاح بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، همایون امیر‌زاده، معاون علمی و فرهنگی نمایشگاه از طراحی سالن یاس با هدف تقویت و غلبه بخش نمایشگاهی بر بخش فروشگاهی خبر داد. از آنجایی که سالن یاس در سال‌های گذشته تنها در قالب یک مجموعه خلاصه می‌شد امسال از همکاری ناشران عمومی، آموزشی، کودک و نوجوان و اتحادیه ناشران دانشگاهی برخوردار شده است. سالن یاس در نیم‌طبقه دوم شبستان مصلا واقع شده است، ضمن اینکه مسؤولان نمایشگاهی کوشیده‌اند امسال به فضای بصری این سالن توجه بیشتری نشان دهند.