عليرضا پورصباغ: رنگ قرمز از نظر مردم فرانسه سمبل برادری و دوستی است. در عین حال به لحاظ روانشناسی رنگ، رنگ قرمز سمبل شور و حرارت است. «ولنتین» زن تنهایی است که «میشل»، همسرش فردی شکاک است که با او رابطه گرمی ندارد و صرفا تماس‌هایشان تلفنی است و در آستانه طلاقند. او در خیابان با سگی تصادف می‌کند و به واسطه این سگ با قاضی پیر بازنشسته‌ای آشنا می‌شود که برای دست یافتن به حقیقت و دریافتن شخصیت حقیقی انسان‌ها با یک دستگاه رادیو مشغول شنود همسایه‌هایش است. ولنتین در سه‌گانه کیشلوفسکی نماد انسان عاشق دوستی و برادری است و حتی نامش به لحاظ معنایی با این ویژگی‌اش قرابت دارد (یک دگر دوست). ولنتین درونی افسرده و غمگین دارد و برای اثبات وفاداریش نیازهایش را در خود سرکوب کرده است (نفی اراده شوپنهاوری)، به همین دلیل در تمام طول فیلم رنگ‌های تیره به تن دارد و هرگز قرمز نمی‌پوشد. وی تنها شخصیتی در سه‌گانه کیشلوفسکی است که تلاش مفتضحانه پیری برای انداختن بطری درون سطل آشغال شهر را می‌بیند و به کمک او می‌شتابد. در این داستان قاضی پیر به خواست تقدیر باید حقیقتی هولناک را به ولنتین بنمایاند؛ این حقیقت که دوستی و برادری واقعی در این جهان چیزی جز توهم نیست. پیرمرد حاضر نمی‌شود برای درمان سگش به دامپزشکی بیاید. خانواده خوشبخت مقابل خانه قاضی پیر تنها به این دلیل خوشبختند که از حقیقت پدر خانواده آگاهی ندارند. پسر جوانی که در همسایگی ولنتین زندگی می‌کند (آگوست) و برای آزمون قضاوت امتحان داده به این دلیل عاشق است که از حقیقت معشوقش بی‌خبر است و اتفاقا معشوق او در همسایگی قاضی پیر سکنی دارد و ولنتین زودتر از پسر این موضوع را می‌فهمد. ولنتین با رویارویی با حقیقت در‌می‌یابد که نمی‌تواند حقیقت انسان‌های دیگر را افشا کند زیرا او در 16 سالگی‌اش از فاش شدن حقیقت زندگی‌اش رنج کشیده است. جالب این است که همسایه‌های پیرمرد هم وقتی از حقیقت آگاه می‌شوند دیگر نمی‌توانند رفتاری دوستانه داشته باشند. انگار پیام کل اثر این است که رفتار دوستانه انسان‌ها با هم اغلب تنها در سایه دروغ دوام پیدا می‌کند مگر آنکه آدمی از جنس ولنتین باشد که به‌رغم دانستن حقیقت وجود پیرمرد و حتی زخم خوردن از او از بیان عریان حقیقت، باز هم نمی‌تواند با او رفتاری غیردوستانه اتخاذ کند. چنین مفهومی را به لحاظ بصری در سکانسی می‌بینیم که پیرمرد لامپ آباژور را تعویض می‌کند. ولنتین مقابل نور چراغ ابتدا چشم‌هایش را به زیر می‌اندازد ولی چشم‌هایش را باز نگه می‌دارد و لبخند محوی هم بر لبانش می‌نشیند. در اینجا نور مستقیم چراغ بدون سرپوش نماد حقیقت عریان ذات آدم‌هاست، یعنی کارگردان گریز ولنتین از پیرمرد، بازگشت به او و پذیرش او همینگونه که هست را که در رفتار ولنتین پیش از این دیده‌ایم با یک نماد‌سازی زیبا مورد بازنگری مخاطب قرار می‌دهد. همه اینها به این سبب است که ولنتین با آدم‌های دیگر این قصه با نقاب‌های دروغین دوستی بر صورتشان فرق دارد. همانطور که پیش‌تر گفته شد ولنتین قرمز نمی‌پوشد. او روی سن قرمز سالن شوی لباس با صندلی‌های قرمزش راه می‌رود اما جزو آن نمی‌شود. پس‌زمینه عکس بزرگ ولنتین هم قرمز است اما در کنار همه این حقایق هولناک یک حقیقت دیگر نیز وجود دارد؛ انسان‌ها در جست‌وجوی عشق هستند و حتی اگر در اثر ناامیدی از خیانت‌های همنوعانشان در‌‌صدد نفی آن بربیایند، باز هم زمانی می‌رسد که نمی‌توانند از پذیرش عشق و دوستی سر باز زنند. در فیلم می‌بینیم که قاضی پیر و جوان، هر دو در ناامیدی از قبول سگشان سر باز می‌زنند ولی بعد سگ را می‌پذیرند. ولنتین هم چنین رفتار متناقضی را در قبال قاضی پیر اعمال می‌کند. او اگرچه از پیرمرد به واسطه زبان عریان و حقیقت‌گویش احساس تنفر می‌کند اما وقتی خبر روزنامه را درباره او می‌بیند سراغ او می‌رود تا به او بگوید راز او را فاش نکرده است. خود پیرمرد ناامید از انسان‌ها هم چنان به ولنتین علاقه‌مند می‌شود که به خاطر او به پلیس و همسایه‌ها نامه می‌نویسد و اعمال خود را اعتراف می‌کند. در فیلم «قرمز» باز هم کیشلوفسکی تحت نفوذ فلسفه شوپنهاور قرار دارد چرا که عشق را مولود نیاز دانسته اما بیش از شوپنهاور تحت نفوذ فلسفه تقدیرگرایی الهی قرار گرفته است و در این فلسفه‌پذیری تا حدی مغروق شده که با ساده‌نگری خدا را موجودی فرض کرده که برای انتخاب قضات به صورت مستقیم وارد عمل می‌شود و به آنها تقلب می‌رساند. 2 شخصیت قاضی در این اثر وجود دارند که به فاصله 30 سال در آزمون قضاوت قبول شده‌اند و هر دو قبولی‌شان را مرهون افتادن کتاب روی زمین و باز شدن صفحه‌ای خاص که سوال قضاوت دقیقا از آن صفحه انتخاب شده بود، هستند. به نظر می‌رسد در پذیرش این عقیده توسط کیشلوفسکی و سرایش آن به اثرش مونتسکیو که خودش قاضی‌ای پیرو فلسفه تقدیرگرایی بوده و اعتقاد داشته اراده خداوند بر آن قرار گرفته تا قاضی شود و قوانین را مورد بازنگری قرار دهد هم سهم بسزایی داشته است. اساسا در این اثر آگوست و پیرمرد هم‌تقدیر معرفی می‌شوند، هر دو با تقدیر الهی قاضی شده‌اند.