رژیم صهیونیستی
و تشدید بحران رهبری
یكی از كاركردهای انتخابات در دنیای سیاست مدرن این است كه به كشمكش‌های گروهی و حزبی بر سر تقسیم قدرت فیصله می‌دهد. صندوق‌های رای در جوامعی كه از معضل «خلأ قدرت یا بحران رهبری» رنج می‌برند تنها فرمول راهگشا است. شهروندان رژیم‌صهیونیستی، دهم فوریه با این امید پای صندوق‌های رای رفتند كه نزاع طولانی جناح‌های قدرت در این رژیم بر سر اینكه چه كسی باید زمام دولت و نخست وزیری را به‌دست بگیرد پایان یابد. اما همه شواهد از جمله اظهارات دو رهبر مدعی پیروزی در انتخابات (بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیكود و زیپی لیونی، رهبر حزب کادیما) نشان از این دارد كه كلید انتخابات نه تنها گره جنگ قدرت احزاب مدعی رهبری در تل آویو را نگشوده بلكه خود سرچشمه اختلافات تازه شده است.
نزاع حزبی در درون ساختار سیاسی اسرائیل اگرچه پدیده تازه‌‌ای نیست اما چند عامل موجب شده كه این جنگ جدید قدرت احزاب صهیونیستی ابعادی فراتر از رقابت‌های مرسوم در دیگر كشورها پیدا كند. این معضل به طور مشخص پس از به اغما رفتن آریل شارون پدیدار شد. پس از او نظام سیاسی اسرائیل در مناسبات سیاسی و امنیتی درون خود دچار آشفتگی فزاینده شد. این ناهماهنگی از یك سو میان بخش سیاسی و هسته نظامی یعنی سیاستمداران و ژنرال‌ها و از سوی دیگر میان سران احزاب این رژیم بروز كرد. مصداق‌های این تضاد چند بعدی در دو جنگ لبنان (2006) و غزه (2009) و سپس بعد از استعفای اجباری ایهود اولمرت بروز كرد. در واقعه اول یعنی در جنگ‌های لبنان و غزه، ناهماهنگی و تشتت میان ستاد سیاستمداران و صف ژنرال‌ها منجر به اشتباهات فاحش و خسارت‌باری شد كه حداقل آن، شكست تاریخی ارتش به‌اصطلاح افسانه‌ای اسرائیل بود و واقعه بعدی یعنی قصه استعفای اولمرت موجب شد كه دولت و كابینه این كشور برای چند ماه بدون رئیس و تیم رهبری منسجم بماند.
نكته مهم این است كه بعد از رفتن نسل كهنه‌كار رهبران سیاسی اسرائیل كه اغلب از تبار ژنرال‌ها بودند اكنون نظام سیاسی این رژیم هیچ نهاد و مرجعی برای «حل منازعه» ندارد به همین دلیل هر اختلافی به یك بحران منجر می‌شود. به ظاهر شیمون پرز در جایگاه ریاست رژیم نشسته است اما او به دلیل تبار حزبی‌اش یعنی تعلق داشتن به كار از یك سو متهم به جانبداری است و از طرف دیگر اندیشه‌های او بویژه درباره سازش خاورمیانه مورد قبول طیف وسیعی از احزاب این رژیم مانند لیكود، شاس و حزب اسرائیل خانه مای لیبرمن نیست.
بنابراین چنانكه انتظار می‌رفت انتخابات دهم فوریه نه تنها از دامنه این تضادها نكاست بلكه آن را وسعت بخشید. اگر تا قبل از انتخابات فقط دو حزب لیكود و كادیما یا لیونی و نتانیاهو بر سر جانشینی اولمرت دچار اختلاف بودند اكنون یك مدعی جدید به نام آیگدور لیبرمن و حزب اسرائیل خانه ما نیز به این جرگه پیوسته است. اگر دو طیف به اصطلاح راستگرایان و چپگرایان بر سر تاكتیك‌ها و راهكارهای سازش با اعراب اختلاف داشتند اكنون حریفان تازه نفس آنها (جبهه یهودیان شرق تبار) هیچ یك از سیاست‌های جاری تل آویو را قبول ندارد.
با تامل در آرایی كه در صندوق انتخابات كنیست ریخته شد می‌توان دریافت كه مشكل اصلی نظام سیاسی اسرائیل در مرحله كنونی فقط این نیست كه احزاب آن قدرت سازگاری و اجماع ندارند بلكه ریشه اصلی مشكلات آنجاست كه اعتماد عمومی به رهبران سیاسی از دست رفته و نسل جدید سیاستمداران این رژیم همگی فاقد هژمونی لازم برای مدیریت كلان سیاسی هستند.
اما واقعیتی كه در این میان نادیده گرفته می‌شود این است كه شكاف اصلی در درون نظام صهیونیستی است نه در میدان سیاست كه در عرصه نظامی و مدیریت جنگ با مقاومت بروز كرد. صلاحیت نسل تازه رهبران سیاسی اسرائیل از زمانی زیر سوال رفت كه آنها ابتدا جنگ 33 روزه لبنان و سپس جنگ 22روزه غزه را نتوانستند مدیریت كنند. این بی‌اعتمادی به توانایی رهبران سیاسی در نبرد غزه به اوج رسید. از آنجا كه جنگ غزه ریشه در اهداف و موقعیت سیاسی این سه مقام صهیونیستی داشت از میانه جنگ درگیری‌های احزاب متبوع آنها شروع شد به گونه‌ای كه گابریل شفر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه عبری می‌گوید، جریانات سیاسی زنگ خطر را برای باراك و لیونی به صدا در آوردند.
از نگاه آگاهان سیاسی واضح بود كه جنگ غزه یك تصمیم و طراحی مشترك سه چهره سیاسی و حزبی یعنی باراك، اولمرت و لیونی بود كه در ساختار حكومتی امروز این رژیم نمایندگی سه جریان سیاسی را بر عهده دارند. وقتی جنگ به بن‌بست رسید اختلاف‌ها بروز كرد و نقطه شروع آن جایی بود كه این سه مقام گناه ادامه جنگ را به دوش دیگری انداختند. این اختلاف و سردرگمی اكنون كه جنگ پایان یافته است به وضوح خود را نشان می‌دهد. باراک خواهان ادامه مذاکرات در مصر می‌شود و بر این اساس نیز رشته مذاكره مربوط به آتش بس را به معاون سرشناس خود، عاموس گلعاد واگذار می‌كند. مارک رگو، سخنگوی اولمرت با اذعان به اختلاف‌نظر باراک، لیونی و اولمرت، می‌گوید آنها درباره آینده مناسبات اسرائیل با فلسطینیان و اعراب، اختلاف دارند. وضعیتی كه نظام صهیونیستی اكنون در آن قرار گرفته است شباهت كامل به شرایط بحرانی آن در فردای جنگ 33 روزه دارد، آن روز اولمرت پس از جنگ 33 روزه پرچم تجدیدنظرطلبی برافراشته و خواهان تغییر نگاه سران رژیم به اعراب و فلسطین شد و اكنون شاخه دیگری از سران حزب حاكم كادیما، سیاستمداران این رژیم را به بازنگری در اندیشه شان نسبت به سازش با اعراب و امتیاز دادن به فلسطینیان فرا می‌خوانند. رویکرد
رژیم صهیونیستی
و تشدید بحران رهبری
یكی از كاركردهای انتخابات در دنیای سیاست مدرن این است كه به كشمكش‌های گروهی و حزبی بر سر تقسیم قدرت فیصله می‌دهد. صندوق‌های رای در جوامعی كه از معضل «خلأ قدرت یا بحران رهبری» رنج می‌برند تنها فرمول راهگشا است. شهروندان رژیم‌صهیونیستی، دهم فوریه با این امید پای صندوق‌های رای رفتند كه نزاع طولانی جناح‌های قدرت در این رژیم بر سر اینكه چه كسی باید زمام دولت و نخست وزیری را به‌دست بگیرد پایان یابد. اما همه شواهد از جمله اظهارات دو رهبر مدعی پیروزی در انتخابات (بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیكود و زیپی لیونی، رهبر حزب کادیما) نشان از این دارد كه كلید انتخابات نه تنها گره جنگ قدرت احزاب مدعی رهبری در تل آویو را نگشوده بلكه خود سرچشمه اختلافات تازه شده است.
نزاع حزبی در درون ساختار سیاسی اسرائیل اگرچه پدیده تازه‌‌ای نیست اما چند عامل موجب شده كه این جنگ جدید قدرت احزاب صهیونیستی ابعادی فراتر از رقابت‌های مرسوم در دیگر كشورها پیدا كند. این معضل به طور مشخص پس از به اغما رفتن آریل شارون پدیدار شد. پس از او نظام سیاسی اسرائیل در مناسبات سیاسی و امنیتی درون خود دچار آشفتگی فزاینده شد. این ناهماهنگی از یك سو میان بخش سیاسی و هسته نظامی یعنی سیاستمداران و ژنرال‌ها و از سوی دیگر میان سران احزاب این رژیم بروز كرد. مصداق‌های این تضاد چند بعدی در دو جنگ لبنان (2006) و غزه (2009) و سپس بعد از استعفای اجباری ایهود اولمرت بروز كرد. در واقعه اول یعنی در جنگ‌های لبنان و غزه، ناهماهنگی و تشتت میان ستاد سیاستمداران و صف ژنرال‌ها منجر به اشتباهات فاحش و خسارت‌باری شد كه حداقل آن، شكست تاریخی ارتش به‌اصطلاح افسانه‌ای اسرائیل بود و واقعه بعدی یعنی قصه استعفای اولمرت موجب شد كه دولت و كابینه این كشور برای چند ماه بدون رئیس و تیم رهبری منسجم بماند.
نكته مهم این است كه بعد از رفتن نسل كهنه‌كار رهبران سیاسی اسرائیل كه اغلب از تبار ژنرال‌ها بودند اكنون نظام سیاسی این رژیم هیچ نهاد و مرجعی برای «حل منازعه» ندارد به همین دلیل هر اختلافی به یك بحران منجر می‌شود. به ظاهر شیمون پرز در جایگاه ریاست رژیم نشسته است اما او به دلیل تبار حزبی‌اش یعنی تعلق داشتن به كار از یك سو متهم به جانبداری است و از طرف دیگر اندیشه‌های او بویژه درباره سازش خاورمیانه مورد قبول طیف وسیعی از احزاب این رژیم مانند لیكود، شاس و حزب اسرائیل خانه مای لیبرمن نیست.
بنابراین چنانكه انتظار می‌رفت انتخابات دهم فوریه نه تنها از دامنه این تضادها نكاست بلكه آن را وسعت بخشید. اگر تا قبل از انتخابات فقط دو حزب لیكود و كادیما یا لیونی و نتانیاهو بر سر جانشینی اولمرت دچار اختلاف بودند اكنون یك مدعی جدید به نام آیگدور لیبرمن و حزب اسرائیل خانه ما نیز به این جرگه پیوسته است. اگر دو طیف به اصطلاح راستگرایان و چپگرایان بر سر تاكتیك‌ها و راهكارهای سازش با اعراب اختلاف داشتند اكنون حریفان تازه نفس آنها (جبهه یهودیان شرق تبار) هیچ یك از سیاست‌های جاری تل آویو را قبول ندارد.
با تامل در آرایی كه در صندوق انتخابات كنیست ریخته شد می‌توان دریافت كه مشكل اصلی نظام سیاسی اسرائیل در مرحله كنونی فقط این نیست كه احزاب آن قدرت سازگاری و اجماع ندارند بلكه ریشه اصلی مشكلات آنجاست كه اعتماد عمومی به رهبران سیاسی از دست رفته و نسل جدید سیاستمداران این رژیم همگی فاقد هژمونی لازم برای مدیریت كلان سیاسی هستند.
اما واقعیتی كه در این میان نادیده گرفته می‌شود این است كه شكاف اصلی در درون نظام صهیونیستی است نه در میدان سیاست كه در عرصه نظامی و مدیریت جنگ با مقاومت بروز كرد. صلاحیت نسل تازه رهبران سیاسی اسرائیل از زمانی زیر سوال رفت كه آنها ابتدا جنگ 33 روزه لبنان و سپس جنگ 22روزه غزه را نتوانستند مدیریت كنند. این بی‌اعتمادی به توانایی رهبران سیاسی در نبرد غزه به اوج رسید. از آنجا كه جنگ غزه ریشه در اهداف و موقعیت سیاسی این سه مقام صهیونیستی داشت از میانه جنگ درگیری‌های احزاب متبوع آنها شروع شد به گونه‌ای كه گابریل شفر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه عبری می‌گوید، جریانات سیاسی زنگ خطر را برای باراك و لیونی به صدا در آوردند.
از نگاه آگاهان سیاسی واضح بود كه جنگ غزه یك تصمیم و طراحی مشترك سه چهره سیاسی و حزبی یعنی باراك، اولمرت و لیونی بود كه در ساختار حكومتی امروز این رژیم نمایندگی سه جریان سیاسی را بر عهده دارند. وقتی جنگ به بن‌بست رسید اختلاف‌ها بروز كرد و نقطه شروع آن جایی بود كه این سه مقام گناه ادامه جنگ را به دوش دیگری انداختند. این اختلاف و سردرگمی اكنون كه جنگ پایان یافته است به وضوح خود را نشان می‌دهد. باراک خواهان ادامه مذاکرات در مصر می‌شود و بر این اساس نیز رشته مذاكره مربوط به آتش بس را به معاون سرشناس خود، عاموس گلعاد واگذار می‌كند. مارک رگو، سخنگوی اولمرت با اذعان به اختلاف‌نظر باراک، لیونی و اولمرت، می‌گوید آنها درباره آینده مناسبات اسرائیل با فلسطینیان و اعراب، اختلاف دارند. وضعیتی كه نظام صهیونیستی اكنون در آن قرار گرفته است شباهت كامل به شرایط بحرانی آن در فردای جنگ 33 روزه دارد، آن روز اولمرت پس از جنگ 33 روزه پرچم تجدیدنظرطلبی برافراشته و خواهان تغییر نگاه سران رژیم به اعراب و فلسطین شد و اكنون شاخه دیگری از سران حزب حاكم كادیما، سیاستمداران این رژیم را به بازنگری در اندیشه شان نسبت به سازش با اعراب و امتیاز دادن به فلسطینیان فرا می‌خوانند. ارسال نظر
پربیننده