گروه سیاسی : دیدار دوجانبه جلیلی و اشتون 25 اردیبهشت در استانبول برگزار خواهد شد. در حالی که اشتون پس از مذاکرات آلماتی - 2 اعلام کرده بود ظرف چند روز با وزرای خارجه گروه 1+5 مشورت کرده و پاسخ لازم را به ایران ارائه خواهد کرد، با گذشت حدود یک ماه از مذاکرات ایران هنوز پاسخی به پیشنهادهایش دریافت نکرده است. ایران انتظار دارد این پاسخ را در نشست دوجانبه 25 اردیبهشت که در استانبول برگزار میشود، دریافت کند. دور قبلی نشست ایران و گروه 1+5 روزهای 17 و 18 فروردین در آلماتی برگزار شد. ایران در این دور از مذاکرات پیشنهادی به گروه 1+5 ارائه میکرد که در آن تلاش شده بود پیشنهاد گروه 1+5 در مذاکرات آلماتی–یک، چارچوببندی و متوازن شود. کاترین اشتون در پاسخ به پیشنهاد طرف ایرانی اعلام کرد که بررسی این پیشنهاد فراتر از سطح مذاکرهکنندگان 1+5 است و باید در این باره با وزرای خارجه گروه 1+5 مشورت کند. به نظر میرسد این مشورت در حاشیه اجلاس جی 8 انجام شده باشد و اکنون اشتون آماده است که ایران را در جریان دیدگاههای جدید گروه 1+5 بگذارد. دیپلماتها در تهران میگویند به اینکه این گروه بتواند برخوردی جدی با پیشنهاد ایران کرده و پیشنهاد خود را متوازن کند، چندان خوشبین نیستند. این در حالی است که اعضای گروه 1+5 در هفتههای اخیر بارها اعلام کردهاند که منتظر نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران هستند البته این موضوعی است که مورد توجه جلیلی نیز قرار دارد؛ چه آنکه وی در پاسخ به سوالی درباره رویکرد 1+5 درباره ادامه مذاکرات به موضوع انتخابات ریاست جمهوری ایران اشاره کرده است. در كنار اين موضوعات حسن روحانی که در دولت خاتمی مسؤولیت تیم مذاکرهکننده ایران را بر عهده داشت در گفتوگویی به سؤال و جواب هاشمی رفسنجانی و سعید جلیلی درباره موضوع هستهای اشاره کرد. روحانی در حاشیه یک مراسم انتخاباتی در این باره گفت: آقای جلیلی در جلسه مجمع در پاسخ به هاشمی رفسنجانی که پرسید حرف حساب غربیها درباره مذاکره چیست تحلیل شخصیاش این بود که آنها منتظر برگزاری انتخابات هستند و پس از آن موضع رسمی اتخاذ میکنند. وی افزود: مذاکرات وابسته به حضور شکوهمند مردم در انتخابات است چرا که انتخابات نمایش ملی قدرت ما است لذا اگر بخواهیم در مذاکرات موفق شویم باید پشتوانه ملی داشته باشیم.
پیش از این کارشناسان و رسانههای داخلی و بیگانه، علت به نتیجه نرسیدن مذاکرات آلماتی - 2 را وقتکشی کشورهای غربی برای برگزاری انتخابات ریاستجمهوری ایران عنوان کرده بودند تا این کشورها با روی کار آمدن رئیسجمهور جدید بتوانند سیاستهای خود در قبال ایران را تنظیم کنند. از سوی دیگر منابع اطلاعاتی به «ایران هستهای» گفتند گزارشهایی در اختیار دارند که نشان میدهد دولت آمریکا ویژگیهای کاندیدای مدنظر خود در انتخابات ریاست جمهوری را از طریق برخی کانالها به اطلاع چند چهره سیاسی خاص در ایران رسانده است. این منابع تاکید دارند که این رفتاری غیرمنتظره از سوی آمریکاست و نشاندهنده آن است که این کشور حقیقتا به تبعات انتخابات ریاست جمهوری در ایران امید بسته است. در ادامه این گزارش آمده است: «آمریکاییها از کانالهای مرتبط با نهضتآزادی پیامی به داخل ایران ارسال کردهاند که در آن ویژگیهای کاندیدای مدنظر آنها عنوان شده است». این منبع ادامه داد: «پیام آمریکاییها دارای جزئیات مهمی است. آن مقدار که میتوان علنا درباره آن حرف زد: مساله این است که آمریکاییها گفتهاند از دید آنها جریان اصلاحطلب در ایران باید یک کاندیدای حداکثری و اجماعی را به صحنه بیاورد». وی ادامه داد آمریکاییها همچنین از اصلاحطلبان خواستهاند سراغ گزینهای بروند که رد صلاحیت نشود. همچنین کارشناسان این موضوع را تایید میکنند که تلاش آمریکاییها برای تشدید عملیات جمعآوری اطلاعات خود از محیط داخلی ایران از طریق سفارتخانههای اروپایی در تهران بسیار جدی شده است. برخی منابع احتمال میدهند اتباع آمریکا و ماموران اطلاعاتی این کشور در پوشش دیپلماتهای برخی کشورهای دیگر وارد ایران شده باشند.
توصیه هستهای 9 چهره امنیتی صهیونیست
در همین حال 9 چهره برجسته امنیتی در رژیم صهیونیستی در یک تحلیل راهبردی از دولت اسرائیل خواستند خود را برای وضعیتی آماده کند که هم گزینه حمله نظامی به برنامه هستهای ایران را کنار گذاشته باشد و هم یک برنامه هستهای معقول در ایران را که از جمله شامل غنیسازی در نطنز است بپذیرد. افرایم اسکولای، یهودا بن مئیر، شالومو بروم، آونر گولُو، یوئل گزانسکی، افرایم کام، امیلی لاندو، آیدو نهوشتان و آموس یادلین که همگی جزو چهرههای برجسته امنیتی در اسرائیل هستند، در یک ارزیابی راهبردی که توسط موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل در آوریل 2013 منتشر شده، به تشریح دیدگاههای خود در این باره پرداختهاند. در ابتدای این گزارش تاکید شده است که ایران اکنون حدود 250 کیلوگرم اورانیوم غنی شده در اختیار دارد که از خط قرمز ترسیم شده از سوی بنیامین نتانیاهو فراتر میرود. نویسندگان این گزارش همچنین تاکید میکنند توان فنی ایران در حوزه ماشینهای سانتریفیوژ رشد چشمگیری کرده است. در این گزارش آمده است: «تاسیسات هستهای فردو راهاندازی شده و بیش از 2700 سانتریفیوژ در آن نصب شده است. شمار سانتریفیوژهای نصب شده در 2 تاسیسات غنیسازی به حدود 12000 عدد افزایش یافته که این بدین معنی است که به محض اینکه سانتریفیوژها راهاندازی شوند، زمان دستیابی ایران به بمب به تقریبا 3 ماه کاهش خواهد یافت. علاوه بر این، ایران سانتریفیوژهایی بسیار پیشرفتهتر از مدل قبلی در نطنز نیز نصب کرده است.» نویسندگان این گزارش در ادامه با اشاره به تهدیدهای آمریکا علیه ایران نوشتهاند که عواملی چون این حقیقت که ایالات متحده در حال پایان دادن به مداخله خود در 2 جنگ خاورمیانه بوده و این حقیقت که به طور کلی تمایلی برای جنگی دیگر وجود ندارد و اینکه اشخاص خاصی از دولت، سیاست مهار کردن را پشتیبانی میکنند، از اعتبار اظهارات آمریکا درباره اینکه «همه گزینهها روی میز هستند» کاسته است. نویسندگان این گزارش تاکید کردهاند که ایران تاکنون توانسته با سرسختی خود بدون اینکه امتیازی بدهد پیشنهادهای غرب را بهبود ببخشد. این گزارش تاکید میکند: «ایران کماکان طبق راهبردی پیش میرود که خود را در در دهه اخیر به اثبات رسانده است: پیشرفت مداوم و آهسته به سمت ایجاد زیرساختهایی هستهای که به این کشور اجازه بدهد هر زمان که خواست به سرعت و ایمن به بمب دست یابد. به عبارت دیگر، زمان دستیابی به بمب در حال کاهش یافتن است. بهرغم بیاعتنایی ایران به جامعه بینالملل، با تداوم مذاکرات، پیشنهادات غرب به طور فزایندهای برای ایران مطلوبتر میشوند».
یادلین و همکارانش همچنین به این بحث پرداختهاند که ممکن است لازم باشد اسرائیل گزینه حمله نظامی به ایران را کنار بگذارد. در این گزارش آمده است: «اسرائیل ممکن است با موقعیتی روبهرو شود که یا بهرغم مخالفت آمریکا، با از دست دادن زمان اقدام به یک حمله نظامی علیه ایران کند، یا قراردادی را که به اندازه کافی خوب و مناسب میداند پذیرفته و به پا بر جا ماندن رئیسجمهور آمریکا بر تعهدات خود مبنی بر اینکه به ایران اجازه در اختیار داشتن قابلیتهای هستهای نظامی را نخواهد داد، اعتماد کند.» نویسندگان این گزارش در ادامه به این حقیقت اشاره کردهاند که ایران میداند اگر مقاوم باشد غرب امتیازهای بیشتری خواهد داد. 9مقام امنیتی اسرائیل در نهایت نتیجه گرفتهاند که اسرائیل باید از خط قرمز نتانیاهو درباره میزان ذخیره اورانیوم 20 درصد ایران دست بردارد. این گزارش تاکید میکند: «تعریف خط قرمزها مشکلاتی دارد. اعلام یک خط قرمز به دشمن اجازه میدهد که تا فاصلهای بسیار اندک از خط قرمز پیشروی کند و فعالیتهای خطرناک خود را ادامه دهد بیآنکه از خط قرمز معین عبور کند. ما سال گذشته مفهوم «ناحیه ایمنی» را به عنوان پارامتری برای یک خط قرمز و محرکی برای حمله علیه ایران، زیر سؤال بردیم. به همین ترتیب، ما خط قرمز جدید اسرائیل بر پایه میزان اورانیوم 20 درصد غنی شده را نیز مشکلدار میپنداریم. این خط قرمز به ایران اجازه میدهد که بدون عبور از خط قرمز خودش را به عنوان یک قدرت هستهای در آستانه تثبیت کند و هنگامی که شرایط بینالمللی به آن اجازه دهد، تواناییهایی کارآمد جهت دستیابی به یک بمب در زمان کوتاه را توسعه دهد و کمترین میزان ریسک اکتشاف و ضدحمله را متحمل شود. خط قرمز باید زمان کافی جهت شناسایی و خنثیسازی تلاشهای ایران برای دستیابی به بمب را مهیا کند. ما توصیه میکنیم که خط قرمز، زمان لازم برای ایران در دستیابی به یک بمب، اگرچه آن را به صورت علنی نشان ندهد، باشد و این کشور را درون حصارهای گفتوگوهای محرمانه میان اسرائیل و آمریکا قرار دهد».