گروه سیاسی: عباسعلی کدخدایی، سخنگو و قائم‌مقام دبیر شورای نگهبان چندی پیش مبحثی حقوقی را مطرح کرد و با استناد به تصویب قانون انتخابات در سال 65 و بررسی عوامل دخیل در برگزاری انتخابات؛ تصریح کرد که تلقی اجرای انتخابات توسط نهاد دولت، یک تلقی اشتباه است. وی با اشاره به اظهارنظر چندی پیش خود، درباره این استدلال حقوقی گفت: من استدلال‌های خود را مطرح کردم اما هنوز هم پاسخ قوی‌تری در این زمینه نشنیدم. اینکه حالا بگوییم خلاف قانون و غیرقانونی است این چیزی را حل نمی‌کند. بنده استدلالم این است که قانونگذار از ابتدا قصدش این بود که انتخابات توسط مردم برگزار بشود و لذا آمده جنس انتخابات را از حوزه‌های اجرا و قضا که 2 قوه متصدی هستند خارج کرده است. سخنگوی شورای نگهبان در توضیح این تفکیک به هیات‌های اجرایی اشاره کرد و افزود: ترکیب هیات‌های اجرایی را ملاحظه بکنید. یک فرماندار باید از بین معتمدین معرفی شده یا معتمدینی که می‌شناسد تعدادی را به هیات‌های نظارت معرفی بکند. آنها را به عنوان برگزارکنندگان انتخابات معرفی می‌کنند. این خیلی مهم است ضمن اینکه از قوای دیگر هم (عضو هیات اجرایی) هستند مثلا دادستان هست، عضو شورای شهر و روستا هست. کدخدایی سپس به برگزاری این شیوه از 27 سال پیش تاکنون اشاره و تصریح کرد: از سال ۶۵ که اولین قانون انتخابات را داریم ترکیب هیات‌های اجرایی اینگونه بوده است البته تغییراتی در طول زمان کرده است. چرا قانونگذار به انتخابات و به امر اجرایی توجه نداشته است؟ به نظر من قانونگذار توجه داشته است که اجرایی نیست و لذا آمده افراد مختلف از جمله مردم را به عنوان هسته اولیه و اصلی انتخابات و برگزاری انتخابات در نظر گرفته است. وزارت کشور باید در انتخابات مدیریت کند. اینها همه بر عهده وزارت کشور است و کسی نفی نکرده است اما قانونگذار برای برگزاری انتخابات، ترکیبی را در نظر گرفته که هم برای مردم اعتمادسازی بکند و هم از اختیار تنها یک قوه خارج کند. وی درباره جزئیات قانون جدید نیز گفت: قانون جدید الگوبرداری از همین تئوری است. علاوه بر آن هیات‌هایی که در شهرستان و استان است، یک هیات اجرایی مرکزی هم پیش‌بینی کرده است.
قانون جامع برای برخورد با تخلفات
برخورد با تخلفات انتخاباتی نیز از جمله مباحثی است که شورای نگهبان نسبت به انتخابات آتی ریاست‌جمهوری توجه ویژه‌ای به آن دارد. کدخدایی درباره این موضوع معتقد است باید یک قانون جامع برای تخلفات انتخاباتی تدوین شود. وی وعده‌های انتخاباتی را مورد اشاره قرار داد و گفت: بحثی داریم به عنوان وعده‌های خلاف قانون که حالا اصلا این می‌تواند به عنوان جرم هم تلقی بشود و دادگستری می‌تواند با آن برخورد کند. مثل دامن زدن به برخی اختلافات بین اقشار مختلف یا بها دادن به یک قشر و خدای نکرده تحقیر یک قشر دیگر. اینگونه مسائل ممکن است گاهی اوقات اتفاق بیفتد. در برخی امور گزارش‌هایی به دست ما رسیده است که ما به مراجع امنیتی اعلام کردیم به این افراد تذکر بدهید که چنین حرکتی و اینگونه اقدامات اینها می‌تواند منجر به خدشه به منافع ملی کشور بشود و تذکراتی بعضا در ادوار گذشته داده شده است اما ضمانت اجرایی قانون نداریم. سخنگوی شورای نگهبان درباره پیشگیری از این قبیل تخلفات افزود: یک پدیده‌ای است که در دهه گذشته اتفاق افتاده و نیازمند این است که اولا ساختار نحوه برخورد با اینگونه تخلفات روشن بشود مثلا قوه قضائیه طبق قانون انتخابات چه انتخابات ریاست‌جمهوری و چه انتخابات مجلس وظیفه پیشگیری از جرائم را دارد. دادستان کل کشور هم یک ستادی را تشکیل داد و نمایندگانی هم حضور دارند ولی اینها تا چه اندازه می‌توانند اقدام کنند، تا چه اندازه می‌توانند جلوی تخلفات را بگیرند و مصادیق این تخلفات چیست؟ چون اینها پدیده‌هایی هستند که در یک دهه اخیر بیشتر در جامعه ما مطرح شده‌اند. ما نیازمند این هستیم که قانون جامع داشته باشیم در بحث تخلفات در تبلیغ انتخابات، مباحث روشن‌تر بشود و بعد وظایف دستگاه‌های اجرایی و نظارتی هم به‌خوبی تبیین بشود.
فتنه مبنای صلاحیت‌ها
نحوه بررسی صلاحیت عوامل دخیل در فتنه 88 هم مورد اشاره سخنگوی شورای نگهبان قرار گرفت. طی هفته‌های گذشته برخی افراد از جمله علی مطهری مدعی عدم مجرمیت سران فتنه و در نتیجه احتمال کاندیداتوری آنان در انتخابات شده بودند. کدخدایی در این‌باره گفت: ما این وضعیت را بر اساس مصادیق اعلام می‌کنیم. خود فتنه ۸۸ که یک عمل بسیار بدی بود و در واقع درصدد بودند چهره نظام را مخدوش بکنند این برای ما مبنا است و همچنین کسانی که نقش موثری در آن داشتند. من عرض کردم کسانی که نقش موثری در فتنه دارند انتظار نداشته باشند شورای نگهبان صلاحیت آنها را تایید بکند چون مردم نخواهند بخشید اما ممکن است کسانی فریب خورده باشند و در یک زمان مناسبی متوجه شدند و به آغوش نظام برگشتند. این را ما در رابطه با آنها با رافت اسلامی اعلام نظر می‌کنیم کما اینکه در مجلس شورای اسلامی هم این اتفاق افتاد. برخی افراد به این قضیه (فتنه 88) متهم بودند كه در بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که به هر حال اینها نقش موثری نداشتند و اعلام برائت کردند، اینها در بررسی صلاحیت‌ها موثر بود. الان هم بر همین اساس عمل می‌کنیم. کدخدایی درباره بررسی صلاحیت منتسبان یا ساکتین فتنه نیز گفت: برخی از اینها ممکن است نقش موثری نداشته باشند یا در حاشیه بوده باشند. اینها مربوط می‌شود به اینکه اعضای محترم شورای نگهبان در بررسی صلاحیت‌شان تاملی بکنند و اعلام نظر بشود.
کدخدایی با بیان اینکه معتقد هستم فتنه یک توطئه واقعی بود؛ به جهان گفت: اینکه شب برگزاری انتخابات قبل از اینکه اعلام نتیجه بشود بروید با رسانه‌های خارجی و بیگانه و معاند مصاحبه کنید و اعلام بکنید من پیروز انتخابات هستم آیا این تخلف نبود؟ آیا این شروع به تحریک مردم نبود؟ به نظرم نظام در رابطه با این افراد با مسامحه برخورد کرد. کجای دنیا سراغ دارید یک نامزد بیاید برود با رسانه‌های دشمن مصاحبه کند و بگوید من پیروز انتخابات هستم. شما از کجا خبر دارید؟ وی افزود: عده‌ای افراد نادان در داخل عامل دشمن خارجی شدند. خود آنها هم تخلفاتی داشتند. شما چه نقشی در انتخابات داشتید؟ آینده هم به همین شکل است. ما امیدواریم ان‌شاءالله با تدابیری که اندیشیده شده است و با فرمایشات رهبر معظم انقلاب که بسیار مدبرانه تاکید کردند انتخابات پرشور و گسترده و رقابتی خوبی را داشته باشیم، دیگر شاهد تکرار فتنه ۸۸ نباشیم ولی نمی‌توانیم در واقع از دشمن بخواهیم که دست از دشمنی بردارد، دست از توطئه بردارد. طبیعتا دشمنان نظام و دشمنان مردم همچنان مترصد هستند از هر فرصتی که به دست می‌آورند سوء‌استفاده کنند و ضربه‌ای به نظام بزنند. ما باید در کشور عاقلانه عمل بکنیم، بر اساس قانون عمل کنیم، بهانه به دست دشمن ندهیم و سعی کنیم تا آنجا که امکان‌پذیر است روی محورهای قانون تاکید کنیم.
سخنگوی شورای نگهبان درباره نقش آیت‌الله جنتی در تصمیمات این شورا بویژه در انتخابات نیز گفت: آیت‌الله جنتی با همه بزرگواری که دارند یک رای دارند. ایشان مثل بقیه یک رای دارند. در زمان تصمیم‌گیری در انتخابات و بررسی صلاحیت‌ها هم یک رای دارند و گاهی اوقات مشاهده کردیم که حتی ایشان رای مخالف خود را به احترام آرای مثبت دیگران اعلام نمی‌کنند. وی افزود: شورای نگهبان ۱۲ نفر هستند. هر ۱۲ نفر بر اساس تخصص و قانون اساسی وظایفی دارند و از این جهت هیچگونه برتری بر همدیگر ندارند ولی از جهت شخصیتی بله بزرگوارانی هستند مثل آیت‌الله جنتی که یکی از ارکان نظام هستند ضمن اینکه دبیر هستند و اختیارات اجرایی هم دارند.