گروه سیاسی: کارشناسان فنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکید میکنند ادعاها درباره پاکسازی پارچین نادرست است و اساسا به لحاظ فنی بیمعناست. رئیس آزمایشگاه نمونههای محیطی آژانس بینالمللی انرژی اتمی اخیرا گفته است اگر واقعا یک فعالیت هستهای در پارچین انجام شده باشد، امکان محو کامل آثار آن وجود ندارد. بنابرگزارش خبرگزاری رویترز، استفان فوجت گفته است: «ذرات مشخص اورانیوم را نمیتوان به طور کامل از تاسیساتی که در آن از اورانیوم استفاده شده است جابهجا کرد». فوجت که ریاست آزمایشگاه نمونه زیستمحیطی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را برعهده دارد، گفت: «نمیتوان با پاکسازی از شر این مواد خلاص شد. نمیتوان این مواد را به اندازهای رقیق و ضعیف کرد که ما نتوانیم از آنها نمونهبرداری کنیم. این اتفاق (بازرسی و نمونهبرداری از تاسیسات پارچین) میافتد اما زمان آن مشخص نیست». به گزارش ایران هستهای، وی افزود: «شاید ما اولین باری که به آنجا برویم نتوانیم این ذرات را پیدا کنیم اما هر چه بازدیدهای ما بیشتر باشد امکان نمونهبرداریهای ما در مناطق مختلف این تاسیسات بیشتر میشود».
آژانس از نوامبر 2011 به دنبال دسترسی به پارچین است و ادعا میکند که ایران در پارچین درسال 2000 آزمایشهای هستهای انجام داده است. ایران با این بازدید مخالف نیست ولی تاکید دارد که باید یک مدالیته میان ایران و آژانس در این باره انجام شود. منابع غربی تاکنون بارها ادعا کردهاند که ایران مشغول عملیات خاکبرداری در پارچین به منظور محو کردن آثار این آزمایش است. ایران قبلا تاکید کرده است اولا یک عملیات عمرانی با هدف ساخت یک جاده در پارچین در حال انجام است و ثانیا عملیاتهای عمرانی هیچ ارتباطی به ساختمانی که آژانس گفته قصد بازدید از آن را دارد ندارد. نکته جالب این است که در حالی که رئیس آزمایشگاه آژانس تایید میکند امکان محو آثار عملیات هستهای از پارچین وجود ندارد، یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بارها ادعا کرده ایران با انجام عملیات عمرانی در پارچین فرآیند
راستی آزمایی آژانس را به خطر انداخته است. به گزارش رویترز، در مذاكراتي كه قرار است درماه جاري ميلادي ميان ايران و آژانس برگزار شود، آژانس بار ديگر براي گرفتن مجوز ورود بازرسانش به مجتمع پارچين در تهران فشار میآورد. اگر در اين امر موفق شود میتواند نمونههايي را از اين مجتمع براي بررسيهاي دقيق به آزمايشگاه پيشرفته دقيق خود در نزديكي وين ببرد. ايران میگويد مجتمع پارچين كه در جنوبشرق تهران قرار دارد تنها يك پايگاه نظامي معمولي است و هيچگونه تحقيقات مربوط به سلاح هستهاي در اين مجتمع انجام نميدهد و انرژي هستهاي مورد بحثي كه در اختيار دارد تنها براي توليد انرژي و ديگر مصارف صلحآميز به كار گرفته میشود.
كارشناسان آژانس معتقدند با وجود دشواري دست يافتن به اسناد در اين زمينه اما میتوانند اثر هر گونه ماده هستهای را با تجهيزاتي كه قابليت بررسي مواد 10 هزار بار كوچكتر از ذرات ماسه را دارند، رصد كنند. اوليهاينونين، بازرس سابق ارشد آژانس پيش از اين گفته بود هر تلاشي از سوي ايران براي پاكسازي پارچين، ماموريت آژانس را سختتر ميكند اما بايد يادآور شد كه اگر در اين مجتمع ماده هستهاي به كار گرفته شده باشد، پاكسازي كامل مجتمع بسيار دشوار است. اما برخي ديگر از اعضاي آزمايشگاه نمونهبرداري زاييرزدورف بعد از اين اظهارات اعلام كردند كه فوجت حق صحبت كردن درباره ايران يا سوريه يا هر مساله ديگر را به طور مشخص و با اطمينان كامل ندارد. اما فوجت اين تاكيد را دارد كه دانشمندان فناوريهاي پیشرفته اي از جمله دستگاهي به ارزش 5 ميليون دلار براي بررسي مواد بسيار ريز را در اختيار دارند. فوجت ماموريت تحقيق آژانس را به عمليات كارآگاهي شرلوك هولمز تشبيه كرد و گفت: در اينجا و آنجا به دنبال مكان مناسب براي نمونهبرداري هستيم تا پس از آن مواد ريزي را كه داستانهايي در پشت آنها قرار دارند، پيدا كنيم. اين دستگاه 5 ميليون دلاري سنجش طيفي هندسي در ساختمان مستقلي كه ويژه آن ساخته شده است قرار دارد و توانايي تجزيه 100 تا 150 نمونه در جهان را دارد در حالي كه پيش از اين تنها امكان بررسي 30 تا 40 نمونه جمعآوري شده از سراسر جهان توسط دانشمندان وجود داشت.
فوجت در حال رونمايي از اين دستگاه به رويترز گفت: لنزهاي بسيار بزرگكنندهاي داريم كه میتوانيم با آنها اجسام بينهايت كوچك را هم ببينیم. اين دستگاه روزنههاي جديدي براي بررسيها و تفسيرهاي ما باز میكند. مجتمع آزمايشگاهي «زاييرزدورف» در جنگ اول خليج فارس در دهه 1990 ميلادي و در زماني كه آژانس بعد از كشف برنامه هستهاي محرمانه عراق اختيار گستردهاي براي رصد فعاليتهاي محرمانه به آن داد، نقش تحقيقاتي فعالي ايفا كرد.