در آستانه ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و در فاصله یک هفته مانده به ملاقات برنامه‌ریزی شده سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی با کاترین اشتون، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، دیپلمات‌ها بار دیگر از تبدیل بخشی از ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران به سوخت هسته‌ای برای رآکتور تحقیقاتی تهران خبر دادند. گامی که به گفته دیپلمات‌ها می‌تواند زمان بیشتری برای تلاش‌های دیپلماتیک بر سر مساله هسته‌ای ایران فراهم کند. به گزارش رویترز، تولید اورانیوم غنی شده در ایران با غلظت متوسط به دقت تحت نظر غرب قرار دارد چرا که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در سپتامبر گذشته در جریان سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل مدعی شد در صورتی که ایران به ذخایر کافی برای تولید سلاح هسته‌ای دست یابد، این به منزله عبور از خط قرمز تل‌آویو و اقدام نظامی خواهد بود. ایران از سال 2010 تولید اورانیوم غنی شده با خلوص 20 درصد را آغاز کرد؛ نوعی از اورانیوم غنی شده که می‌تواند راه دستیابی به سلاح هسته‌ای را کوتاه کند و گفته می‌شود بین 240 تا 250 کیلوگرم از این نوع اورانیوم غنی شده مورد نیاز است تا با انجام عملیات فرآوری مواد لازم برای تولید سلاح، تامین شود. به گزارش دیپلماسی ایرانی، در همین حال 3 دیپلمات در گفت‌وگو با رویترز خاطرنشان کرده‌اند که ایران به تبدیل ذخایر اورانیوم به سوخت ادامه می‌دهد. به گفته آنها، ایران می‌خواهد نشان دهد که بخشی از ذخایر اورانیوم غنی شده را به منظور تعدیل نگرانی‌های بین‌المللی به سوخت تبدیل می‌کند. در صورتی که اظهارات این دیپلمات‌ها در گزارش بعدی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که اواسط خرداد‌ماه منتشر می‌شود، تایید شود، افزایش ذخیره اورانیوم غنی شده 20 درصدی از تولید آن کمتر است که حدود 15 کیلوگرم در‌ماه برآورد می‌شود. همچنین ذخایر اورانیوم غنی شده 20 درصدی در ایران در‌ماه فوریه 167 کیلوگرم تخمین زده شد. این در حالی است که همچنان کشورهای غربی این اقدام تهران را برای اعتمادسازی کافی نمی‌دانند. کارشناسان غربی همچنان ادعا می‌کنند تبدیل مجدد پودر اکسید اورانیوم به گاز هرچند دشوار اما امکانپذیر است و به همین دلیل این اقدام تهران کافی نیست. مارک هیبس، کارشناس هسته‌ای در موسسه کارنگی نیز ادعا می‌کند که ایران در مدت چند هفته می‌تواند این اقدام را انجام دهد. وی می‌افزاید، به محض اینکه ایران بر برخی مشکلات مقدماتی غلبه کند، روند شیمی آن آسان خواهد بود. اما باید گفت که ذخایر پودر اکسید اورانیوم ایران نیز مانند هر ماده هسته‌ای دیگر تحت نظارت آژانس قرار دارد و در صورتی که ایران عملیات معکوس روی آن انجام دهد، بازرسان متوجه می‌شوند. البته در صورتی که این عملیات در تاسیسات محرمانه انجام شود، امکان شناسایی آن نیز وجود نخواهد داشت. هیبس ادعا می‌کند، در صورتی که ایران این اقدام را انجام دهد به منزله ایجاد یک بحران خواهد بود. گفت‌و‌گوکننده‌های هسته‌ای با ایران بارها بر موضع قبلی خود در ضرورت توقف روند غنی‌سازی در ایران تاکید کرده‌اند اما ایران نیز در مقابل اعلام کرده است غنی‌سازی اورانیوم برای مصارف صلح‌آمیز را حق خود می‌داند و در شرایطی که مجامع بین‌المللی و بویژه آژانس بین‌المللی از ارائه سوخت مورد نیاز برای رآکتور هسته‌ای تهران و برای صرف در موارد پزشکی خودداری می‌کنند، ایران با غنی‌سازی 20 درصدی به دنبال تامین سوخت مورد نیاز خود است. این موارد البته هیچ‌گاه در گفت‌و‌گوهای گروه 1+5 با ایران لحاظ نشده است و به نظر می‌رسد با این حال ماجرای تبدیل اورانیوم غنی شده به صفحات سوخت نقش مهمی در گفت‌و‌گوهای روز 25 اردیبهشت داشته باشد. 25 اردیبهشت، روز مهم پرونده هسته‌ای
به گزارش ایران هسته‌ای، روز 25 اردیبهشت 1392 تا آنجا که به پرونده هسته‌ای ایران مربوط است روز مهمی است. در این روز تیم فنی ایران در وین با هیات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ملاقات خواهد کرد تا برای دهمین بار این موضوع را بیازماید که آیا آژانس آماده توافق درباره یک مدالیته برای حل و فصل موضوع ابعاد احتمالی نظامی هست یا نه. همچنین دکتر سعید جلیلی دبیر شورایعالی امنیت ملی و مسؤول پرونده هسته‌ای ایران هم در دیداری دو‌جانبه در استانبول با کاترین اشتون مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس تیم مذاکره‌کننده 1+5 ملاقات می‌کند. کارشناسان حدس می‌زنند درباره مساله مدالیته همچنان گره‌ها ناگشوده باقی خواهد ماند چون ظاهرا یوکیا آمانو مدیر کل آژانس اساسا علاقه‌مند به تدوین یک مدالیته نیست و همانطور که خود به صراحت گفته مایل است بدون مدالیته از پارچین بازدید کند. با این حال تداوم مذاکرات در این‌باره احتمالا کار را برای آژانس دشوار خواهد کرد چرا که استدلال‌های منفی آژانس در هر دور مذاکره نسبت به دور قبل ضعیف‌تر می‌شود. کارشناسان می‌گویند اصلی‌ترین اختلاف میان ایران و آژانس اکنون این است که ایران عقیده دارد گام‌هایی که برای حل و فصل موضوعات PMD درخواست می‌شود باید توافقی باشد و آژانس نمی‌تواند این گام‌ها را یکطرفه دیکته کند. اما درباره مذاکرات با 1+5 به نظر می‌رسد مذاکرات 25 اردیبهشت دارای محتوای جدی نخواهد بود. ایران پیشنهادهای جدید خود را در مذاکرات آلماتی- 2 عرضه کرده اما بعید است اشتون در موقعیتی باشد که بتواند پاسخی شفاف به این پیشنهادها بدهد. گروه 1+5 اکنون درباره موضوع سوریه دچار اختلافات شدید داخلی است و در عین حال به انتخابات ایران هم امید بسته است. اصلی‌ترین اختلاف در مذاکرات ایران و 1+5 اکنون این است که ایران عقیده دارد تا 1+5 حق غنی‌سازی ایران را نپذیرد و به سمت لغو تحریم‌ها در حوزه بانک و انرژی حرکت نکند، پیشرفتی در مذاکرات ایجاد نخواهد شد. با این حال به نظر می‌رسد روز 25 اردیبهشت از این حیث که نشان‌دهنده اراده طرف غربی برای تداوم مذاکرات است، روز مهمی باشد.
آمریکا در پی فراتر بردن مذاکرات با ایران از بحث هسته‌ای است
مذاکرات گروه 1+5 با ایران تنها زمانی مفید خواهد بود که بتوان آن را از موضوع هسته‌ای فراتر برد. یک اندیشکده معتبر آمریکا در یک ارزیابی بسیار مفصل به این جمع‌بندی رسیده است که مذاکرات گروه 1+5 با ایران تنها زمانی مفید خواهد بود که بتوان آن را از موضوع هسته‌ای فراتر برد و درگیر این مساله کرد که آیا این مذاکرات می‌تواند به برقراری یک رابطه باثبات بین ایران و غرب منجر شود یا نه. به گزارش ایران هسته‌ای، «كرسي برك در امور راهبردي» (Strategy in Chair Burke) مستقر در مركز مطالعات بين‌المللي و راهبردي نسخه به‌روز شده‌اي از گزارش خود با عنوان «رقابت راهبردي آمريكا و ايران: تحريم‌ها، انرژي، كنترل تسليحات و تغيير رژيم» را در تاریخ 19 آوریل 2013 منتشر كرد. در این گزارش که به قلم آنتونی کردزمن و جمعی دیگر از همکارانش نوشته شده، آمده است: «مهم‌ترين موضوعي كه اكنون به رقابت آمريكا و ايران شكل مي‌دهد اين است كه آيا تحريم‌هاي جديد آمريكا و اتحاديه اروپا مي‌تواند به نوعي از طريق مذاكره به جنبه‌هاي نگران‌كننده برنامه هسته‌اي ايران پايان دهد يا خير؛ و به‌طور كلي‌تر، آيا اين مذاكرات مي‌توانند فراتر بروند و يك رابطه باثبات‌تر بين ايران و آمريكا، اروپا و ساير كشورهاي خليج فارس ايجاد كنند يا خير». این گزارش همچنین پیش‌بینی کرده است که ممکن است ظرف یک تا 3 سال آینده مذاکرات با ایران کاملا به شکست بینجامد. در این گزارش آمده است: «آمريكا در حالي كه بايد راهكارهاي تحريمي و ديپلماتيك را دنبال كند اما بايد همچنين شروع به اتخاذ تصميم‌هاي دشواري در ارتباط با احتمال شكست تحريم‌ها و ديپلماسي ظرف مدت يك تا 3 سال آينده كند. اين امر به معناي انتخاب ميان سياست مهار (ايران هسته‌اي) و حملات پيشگيرانه است اين انتخاب بايد بر اساس تحليل‌هاي طبقه‌بندي شده از راهكارهاي آينده با دسترسي كامل به داده‌هاي اطلاعاتي و برنامه‌ريزي نظامي انجام شود». کردزمن در اصل یک تحلیلگر امور نظامی است و عمدتا دیدگاه‌هایی رادیکال درباره ایران دارد.