۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۳۲

جایزه‌ای برای یک گناهکار

میلاد خداکرمی: فیلم «کتابخوان» با بازی کیت وینسلت از جمله فیلم‌هایی است که در اسکار امسال بسیار مورد توجه قرار گرفته است. داستان این فیلم از سال 1995 در برلین آغاز می‌شود جایی که مایکل 15 ساله با یکی از کارمندان شرکت حمل و نقل شهری به نام هانا آشنا می‌شود. هانا بی‌اندازه به ادبیات علاقه‌مند است اما سواد ندارد. مایکل برای او کتاب می‌‌خواند و هر روز با انتخاب یک کتاب جدید و شیوه روایتی تازه نزد هانا می‌‌آید. هانا نیز در عوض از مایکل نگهداری می‌کند تا اینکه یک روز به هانا پیشنهاد کار بهتری می‌شود. او به ارتش هیتلر می‌‌پیوندد و جزو نگهبانانی می‌شود که در اردوگاه‌های کار اجباری آلمان از زندانیان مراقبت می‌کنند. در یکی از ماموریت‌ها هانا و 4 نگهبان دیگر تعداد زیادی از زندانیان را به اردوگاهی انتقال می‌دهند و در شب این انتقال محل استقرار آنها بمباران می‌شود اما این نگهبانان برای نجات زندانیان هیچ اقدامی‌ نمی‌کنند. سال‌ها بعد که جنگ تمام شده و آلمانی‌ها به دنبال مقصر می‌گردند، در جلسه دادگاه این نگهبانان، مایکل که در رشته حقوق ادامه تحصیل می‌‌دهد به همراه همکلاسی‌ها و استادش حضور دارد اما هیچ کمکی به ‌هانا نمی‌کند. این درام خوش‌ساخت یکی دیگر از فیلم‌های شاخصی است که هم در گیشه فروش خوبی داشته و هم در جوایز اسکار، نامزدی بازیگر اول زن را برای کیت وینسلت به ارمغان آورده است. این فیلم به یک ارتباط می‌‌پردازد؛ ارتباطی عاطفی که رنگی از ادبیات دارد. ارتباطی که میان ‌هانا و مایکل وجود دارد در سراسر فیلم ارتباطی است دور از هم. انگار هر دو می‌‌خواهند به رمان‌‌ها دست پیدا کنند و هریک قهرمان این رمان‌ها باشند تا دوستانی برای هم. مایکل در دوره اول ارتباط در سال 1958 هر روز برای ‌هانا کتاب‌های جدیدی را می‌خواند که از «اودیسه» آغاز می‌شود.‌ هانا می‌پرسد اودیسه یعنی چه؟ مایکل جواب می‌‌دهد یعنی سفر. فیلم کتابخوان سفری است درباره آموختن و اینکه چقدر ادبیات می‌تواند به زندگی جلا و رنگ ببخشد. ‌هانا به علت نداشتن سواد و خجالتی که در برابر آگاهی دیگران نسبت به این قضیه دارد، تمام مسؤولیت‌های آن فاجعه را به عهده می‌گیرد و تا سال‌‌ها در زندان بدون هیچ امیدی به زندگی ادامه مي‌دهد تا زمانی که مایکل دوباره وارد زندگی او می‌شود و این بار کتاب‌ها را می‌‌خواند و روی نوار ضبط می‌کند و برای او می‌فرستد و ‌هانا سعی می‌کند از یکی از کتاب‌های چخوف، طنزنویس روسی خواندن و نوشتن را بیاموزد. ‌هانا و مایکل هر دو قهرمانان پوشالی هستند، آنها فقط از مطالعه داستان قهرمانان و شخصیت‌های باارزش ادبی لذت می‌برند و هیچ یک در فرصت‌هايی که در اختیارشان قرار می‌گیرد سعی نمی‌کنند تا منشی اینگونه داشته باشند. ‌هانا در اردوگاه زندانیان، مسؤول انتخاب افرادی می‌شود که به علت کمبود جا باید کشته شوند و در راه نجات آنها هیچ اقدامی‌ نمی‌کند و مایکل نیز با تمام علاقه‌ای که نسبت به هانا دارد در دادگاه به نفع او شهادت نمی‌‌دهد و سعی نمی‌کند واقعیت بی‌سوادی او را برای نجات زندگی‌اش بیان کند. «کتابخوان» همانطور که از نامش برمی‌‌آید در مورد آدم‌هایی است که در زندگی انسان‌های ضعیف و ساده‌ای هستند که فقط و فقط به دنبال گوشه‌ای برای رویا‌پردازی می‌گردند و چون زندگی پرثمری نداشته‌اند از رویاهای دیگران لذت می‌برند. مایکل حتی با دخترش زندگی نمی‌کند و او را در یک مدرسه شبانه‌روزی ثبت نام کرده و سال‌ها پیش از همسرش جدا شده است و هانا نیز هیچ‌وقت دوستی نداشته تا جایی که کودکان را در اردوگاه مجبور می‌کرده تا برایش کتاب‌ها را با صدای بلند بخوانند. مایکل و ‌هانا هر دو گناهکارند، آنها هر یک به سهم خود در نابود کردن زندگی خود و دیگران سهیم بوده‌اند. در نیمه پایانی فیلم، مایکل تنها زندگی می‌کند و هانا نیز زندانی‌ای است که مدت محکومیتش را طی کرده و حالا مسؤولان زندان دنبال جایی می‌گردند تا او بتواند در آن زندگی کند و کسی که سرپرستی او را به عهده بگیرد، اما مایکل اینجا نیز از مسؤولیت‌پذیری و کمک به دیگران سر باز می‌زند و زمانی به دیدار هانا می‌‌رود که پیرزنی فرتوت و ناتوان است، می‌گوید که جایی را برای خوابش دست و پا کرده و خیاط‌خانه‌ای را می‌شناسد که می‌تواند به او کار بدهد و هانا که از طرف تنها دوست خود طرد شده ترجیح می‌دهد در زندان زندگی را بدرود بگوید.فصل انتهای فیلم و مکالمه مایکل با دختر بازمانده از حادثه‌ای که هانا به خاطر آن محکوم شده است، ترجمه خلاصه‌ای است از زندگی‌ای که مایکل و هانا آرزوی تجربه آن را داشته‌اند. دخترک که حالا سنی از او گذشته، از ارثی که هانا برای طلب بخشش به او واگذار کرده فقط جعبه خالی را بر‌می‌دارد و به مایکل می‌گوید: در کودکی جعبه‌ای اینگونه داشتم که از من دزدیده شد. در آن چیز باارزشی نبود اما برای من ارزشمند بود زیرا در آن کودکی خود را پنهان می‌کردم. «کتابخوان» جزو نامزدهای اسکار امسال است و براساس گمانه‌زنی‌‌های منتقدان و صاحبنظران قرار است که حداقل یک جایزه به آن تعلق بگیرد. گویا اسکار امسال یکی از مجسمه‌های خود را به یک شخصیت گناهکار خواهد داد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده