گروه سیاسی: 4 روز دیگر مذاکرات ایران با آژانس و نماینده 1+5 درباره موضوع هستهای ایران در وین و استانبول برگزار میشود.در این روز تیم فنی ایران در وین با هیات آژانس بینالمللی انرژی اتمی ملاقات خواهد کرد تا برای دهمینبار این موضوع را بیازماید که آیا آژانس آماده توافق درباره یک مدالیته برای حل و فصل موضوع ابعاد احتمالی نظامی هست یا نه.همچنین سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی و مسؤول پرونده هستهای ایران هم در دیداری دوجانبه در استانبول با کاترین اشتون، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس تیم مذاکرهکننده 1+5 ملاقات میکند.کارشناسان حدس میزنند درباره مساله مدالیته همچنان گرهها ناگشوده باقی خواهد ماند چون ظاهرا یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس اساسا علاقهمند به تدوین یک مدالیته نیست و همانطور که خود به صراحت گفته مایل است بدون مدالیته از پارچین بازدید کند.با این حال تداوم مذاکرات در این باره احتمالا کار را برای آژانس دشوار خواهد کرد چرا که استدلالهای منفی آژانس در هر دور مذاکره نسبت به دور قبل ضعیفتر میشود.کارشناسان میگویند اصلیترین اختلاف میان ایران و آژانس اکنون این است که ایران عقیده دارد گامهایی که برای حل و فصل موضوعات PMD درخواست میشود باید توافقی باشد و آژانس نمیتواند این گامها را یکطرفه دیکته کند.اما درباره مذاکرات با 1+5 به نظر میرسد مذاکرات 25 اردیبهشت دارای محتوای جدی نخواهد بود.ایران پیشنهادهای جدید خود را در مذاکرات آلماتی ـ2 عرضه کرده اما بعید است اشتون در موقعیتی باشد که بتواند پاسخی شفاف به این پیشنهادها بدهد.گروه 1+5 اکنون درباره موضوع سوریه دچار اختلافات شدید داخلی است و در عین حال به انتخابات ایران هم امید بسته است.اصلیترین اختلاف در مذاکرات ایران و 1+5 اکنون این است که ایران عقیده دارد تا 1+5 حق غنیسازی ایران را نپذیرد و به سمت لغو تحریمها در حوزه بانک و انرژی حرکت نکند، پیشرفتی در مذاکرات ایجاد نخواهد شد. با این حال به نظر میرسد روز 25 اردیبهشت از این حیث که نشاندهنده اراده طرف غربی برای تداوم مذاکرات است، روز مهمی باشد. روحانی برخلاف نظرات رهبری عمل کرد
از سوی دیگر موضوع هستهای به یکی از محورهای اظهارات کاندیداهای احتمالی ریاستجمهوی تبدیل شده است. بویژه حسن روحانی که خود زمانی مسؤول تیم مذاکرهکننده هستهای ایران بود، در اغلب سخنرانیهای خود به این موضوع اشاره دارد.وی اخیرا در یکی از اظهارات خود با اشاره به مفاد مذاکرات سعدآباد گفت تعلیق غنیسازی اورانیوم با نظر رهبر معظم انقلاب بوده است. موضوعی که با واکنش معاون سعید جلیلی روبهرو شده است. معاون سیاست خارجی دبیر شورایعالی امنیت ملی روز گذشته در دوازدهمین همایش سراسری هماندیشی استادان دانشگاههای کشور گفت: کسانی که مدعی هستند در مذاکرات هستهای در دورههای گذشته بر اساس نظر رهبر معظم انقلاب عمل شده کتاب «امنیت ملی و دیپلماسی هستهای» آقای روحانی را بخوانند، حسن روحانی در 6 نقطه از کتاب رسما میگوید در مواردی برخلاف نظر رهبری عمل کرده است.باقری افزود: روحانی در صفحات 176، 177، 186، 294، 309، 798 و 801 کتابش میگوید برخلاف نظر رهبری عمل کرده است، اینها در توافقنامه بروکسل آدرس 20 مرکز مونتاژ سانتریفیوژ را به غرب دادند که برای پیدا کردن آنها سالها جاسوسی لازم بود.وی سپس با تاکید بر اینکه گاهی مواقع باید به جای ترسیم سناریوی فرضی گزینه منتخب را انتخاب کرده و از تجربیات گذشته استفاده کنیم، گفت: بر این اساس باید نگاه موشکافانه در موضوع هستهای و روندی که در دوره جدید مطابق منویات نظام است پیگیری و بدون هیچ گرایش و نگاه جناحی و سیاسی حرکت کنیم تا دوباره با خطا مواجه نشویم.باقری بیان کرد: امروز یکی از نیازهای ضروری بررسی هزینهها و دستاوردهای کشور در زمینه انرژی هستهای است زیرا یکی از شبهاتی که در حال حاضر مطرح میشود این است که در یک دوره ایران مذاکره میکرد اما اکنون اعلام موضع میکند.
مذاکره وسیلهای برای تأمین منافع نظام است
معاون سیاست خارجی دبیر شورایعالی امنیت ملي ادامه داد: مذاکره خود هدف نیست بلکه وسیلهای برای تامین منافع نظام است و در این راستا باید دید که آیا در دورههای گذشته طرف مقابل به تعهدات خود پایبند بوده و نقش رهبری در این باره چه بوده است و آیا ایشان روند مذاکرات هستهای گذشته را تایید کردهاند یا خیر.باقری افزود: اخیرا برخی مسؤولان گذشته مطرح میکنند تعلیق انرژی هستهای با اجازه کتبی رهبری بوده که این امر نیازمند ارزیابی و نگاه کسانی است که در این باره درگیر بودهاند.معاون سعید جلیلی یادآور شد: در موضوع هستهای یک دوره با 3 کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان و در یک دوره 1+5 مذاکره صورت گرفت که در گذشته مسؤولیت گفتوگو با 3 کشور اروپایی را دبیر وقت شورايعالي امنیت ملی بر عهده داشت که این موضوع در دولت نهم نیز دنبال شد اما در دولت دهم به مذاکرات با 1+5 تغییر یافت.وی با بیان اینکه موضوع هستهای ایران در سال 81 کلید خورد و دیدارهای مختلفی در تهران و وین اتفاق افتاد، افزود: در این مسیر در 15 مردادماه سال 82 وزیر خارجه انگلیس به ایران نامه مینویسد که فعالیتهای هستهای تعلیق شود و در این بین رئیسجمهور وقت دیداری با البرادعی داشت که پروتکل الحاقی را میپذیریم و در سوم شهریور ایران رسما اعلام آمادگی برای مذاکره درباره پروتکل الحاقی میکند.
3 کشور اروپایی بانی تصویب قطعنامه علیه ایران میشوند
باقری ادامه داد: بعد از این اتفاق 3 کشور اروپایی بانی تصویب قطعنامه علیه ایران میشوند و میخواهند پروتکل الحاقی توسط ایران پذیرفته و همه فعالیتهای هستهای تعلیق شود.معاون سیاست خارجی دبیر شورایعالی امنیت ملي افزود: بعد از مدتی 3 کشور اروپایی وارد تهران میشوند که خروجی آن جلسه در مهر 82 و تلاش و هدف ایران شامل 2 محور بود که اولین هدف این بود که پرونده هستهای به شورای امنیت نرود و دوم اینکه اگر نظام قطعنامه شورای حکام را پذیرفت ابعاد تعلیق محدود شود و روند گازدهی به سانتریفیوژها متوقف نشود.وی با اشاره به توافق سعدآباد بیان کرد: در این توافق نیز تعدادی از تعهدات را نظام اسلامی و تعدادی از تعهدات را طرف مقابل متعهد شدند که در این راستا تعهد ایران معاهده عدم اشاعه رژیم هستهای و تعلیق همه فعالیتهای هستهای بود که با این وضع میتوان مشاهده کرد طرف مقابل هیچ تعهدی از خود نشان نمیدهد.باقری با اشاره به هنگامی که ایران برای اولین بار عضو شورای حکام آژانس بود، گفت: در آن زمان قطعنامه با اجماع در شورای امنیت علیه ایران تصویب میشد و با این اقدام به نوعی ادعای غربیها مبنی بر نگرانی جامعه جهانی از فعالیتهای هستهای تسهیل میشد.وی تاکید کرد: در دوره جدید از میان 35 کشور 10 کشور برای صدور قطعنامه علیه ایران رای ندادند و 25 کشور دیگری که رای دادند یا غربی یا وابسته به غرب بودند.معاون سیاست خارجی دبیر شورایعالی امنیت ملي با بیان این مطلب که جلیلی معتقد بود در مذاکره باید منافع ملی ایران حفظ شود، گفت: جلیلی در این راستا نامهای به اشتون نوشت و عنوان کرد باید گفتوگوها بر مبنای آژانس باشد و مانعی بر سر راه همکاری وجود نداشته باشد و این موارد توسط طرف مقابل با عنوان پیششرط قابل قبول نبود.
باقری تاکید کرد هنگامی که خواستههای ایران از سوی طرف مقابل با عنوان پیششرط مورد قبول قرار نگرفت او بیان کرد که هرگاه ارادهای برای به رسمیت شناختن حق ایران صورت گرفت درها و تلفنها برای مذاکره باز است و در این هنگام اشتون نامهای نوشت و برای مذاکرات اعلام آمادگی کرد.