زيبا اكبرزاده: انتخابات پارلمانی پاکستان روز گذشته در حالی برگزار شد که این کشور طی هفتههای گذشته درگیر خشونتهای خونین مربوط به آن بود و بیش از ۱۱۰ تن کشته شدند. طالبان پاکستان که مسؤولیت عمده حملهها را بر عهده گرفته، برای از پا درآوردن مخالفان یا منتقدان خود به گردهماییها و تجمعات گروههای سیاسی حمله کرده است. حملههای این گروه شبهنظامی محدود به احزاب سکولار نماند و بمبگذاری هفته پیش آنها در گردهمایی گروه اسلامگرای علمای اسلام، بیش از ۲۰ کشته برجای گذاشت. با وجود همه خشونتها دولت پاکستان به وعده خود عمل و انتخابات را برگزار کرد. روزنامه پاکستانی داون، انتخابات روز گذشته را «حساسترین انتخابات» پاکستان نامید که بیش از ۷۵ هزار نفر از نیروهای ارتش بر امنیت آن نظارت داشتند. در مجموع بیش از ۶۰۰ هزار نفر از نیروهای امنیتی پاکستان مسؤول پاسداری از حوزههای رایگیری بودند. طالبان پاکستان روز جمعه به شهروندان آن کشور هشدار داد که «اگر نمیخواهند کشته شوند بهتر است در رایگیری شرکت نکنند.» این نخستین بار پس از استقلال پاکستان از بریتانیا و در ۶۶ سال گذشته است که دوره یک حکومت غیرنظامی به طور کامل به پایان میرسد و قدرت به شکل مدنی به دولت بعدی واگذار میشود. بسیاری از مردم پاکستان از دولت کنونی ناراضیاند و ناظران پیشبینی میکنند حزب حاکم در انتخابات پارلمانی روز شنبه شکست سنگینی بخورد. از سوی دیگر، نظرسنجیهای انجام شده حاکی است، حزب شریف که در سال 1999 میلادی با کودتا سرنگون شد، در انتخابات پیروز خواهد شد. نواز شریف نسبت به نجات اقتصاد پاکستان، احیای سیاستهای بازار آزاد و تحقق رشد سریع کشور متعهد شده است.
اتهام تقلب
برگزارکنندگان انتخابات در تلاش برای رفع اتهام تقلب گفتهاند روند رایگیری را اصلاح کردهاند و نتایج آرا از طریق پیامک تلفن همراه به افراد اطلاع داده میشود. در دورههای قبلی انتخابات، این اتهام مطرح بود که نامزدها و برخی نهادهای دولتی با برپا کردن حوزههای رایگیری صوری و جعل میلیونها رای تقلبی انتخابات را مخدوش کردهاند. شورای حقوق بشر پاکستان روز جمعه از شیوه برگزاری انتخابات ابراز نگرانی شدید کرد و گفت خشونتها، این انتخابات را «آن قدر از انصاف و درستی دور کرده که تقریبا غیرقابل اصلاح است.»
احزاب اصلی این انتخابات
3 حزب اصلی رقیب در این انتخابات، حزب عوام (مردم) که آصفعلی زرداری، رئیسجمهوری پاکستان عضو آن است، «مسلملیگ» به رهبری نواز شریف، نخستوزیر پیشین و تحریک انصاف به رهبری عمران خان، قهرمان سابق کریکتاند. بهبود وضعیت اقتصادی و مبارزه با فساد از جمله مهمترین موضوعاتی بود که نامزدهای این انتخابات، در تبلیغات هفتههای گذشته خود به آن پرداختند. والاستریت ژورنال به نقل از دیپلماتها میگوید نتیجه انتخابات میتواند بر آینده روابط این کشور اتمی و ایالات متحده درباره موضوع حساس مبارزه با افراطیون مسلح در پاکستان تاثیر مهمی بگذارد.
سایه خشونت بر انتخابات
در جریان رقابتهای انتخاباتی بیش از ۱۱۰ نفر قربانی عملیات تروریستی و خشونتآمیز شدهاند. مسؤولیت بیشتر این عملیات بر عهده طالبان قرار دارد که دموکراسی را «غیراسلامی» تلقی میکنند. عمران خان و نواز شریف سیاستهای دولت حاکم در برابر طالبان را زمینهساز افزایش تروریسم ارزیابی میکنند و ضمن محکوم کردن فعالیتهای تروریستی، خواهان گفتوگو با طالبان و حل مشکلات داخلی از راههای مسالمتآمیز هستند. روز پنجشنبه گروهی ناشناس، علی حیدر گیلانی، پسر نخستوزیر پیشین پاکستان را که از سوی حزب مردم نامزد انتخابات شده بود، ربودند. بنابر گزارشها، عملیات پراکنده تروریستی و اقدامهای خشونتآمیز در روز برگزاری انتخابات نیز ادامه داشته است. در انفجار صبح دیروز در کراچی پاکستان که یک نامزد انتخاباتی لائیک مورد حمله قرار گرفت 11 تن کشته و 38 تن دیگر زخمی شدند. مقامهای پلیس پاکستان گزارش دادند، شورشیان طالبان دیروز با پرتاب چندین نارنجک مقابل دفتر انتخاباتی حزب ملی عوام و یک حوزه رایگیری را در نزدیکی منطقه کجلاک شهر کویته مورد هدف قرار دادند. خشونتهای فزاینده دیروز علیه شرکتکنندگان در انتخابات مقامهای دولتی را بر آن داشت برگزاری انتخابات را در حوزههایی در منطقه قبیلهای خیبر لغو کنند اما حملات تروریستی مانع از حضور مردم در پای صندوقهای رای نشد. ناامنی و تشدید حملات به نامزدها و میتینگهای انتخاباتی باعث شد آصفعلی زرداری، رئیسجمهوری پاکستان از طریق پست در رایگیری شرکت کند. کمیسیون انتخابات پاکستان میزان مشارکت در انتخابات پارلمانی این کشور را ظهر شنبه حدود 30 درصد اعلام کرد. این کمیسیون احتمال داد میزان مشارکت در این انتخابات بیش از 60 درصد باشد. میزان مشارکت در آخرین انتخابات عمومی پاکستان در سال 2008، 44 درصد بود. بیش از 86 میلیون پاکستانی برای انتخاب نمایندگان پارلمان فدرال و پارلمانهای ایالتی ثبتنام کرده بودند.
اخراج خبرنگار نیویورک تایمز از پاکستان
دولت پاکستان در آستانه این انتخابات، به رئیس دفتر نشریه نیویورک تایمز دستور داد خاک پاکستان را ترک کند. به گزارش رسانههای خبری، دسلان والش روز پنجشنبه نامهای از پلیس پاکستان دریافت کرد که از وی خواسته بود طرف 3 روز کشور را ترک کند. در این نامه آمده بود: «بدین وسیله اطلاع داده میشود روادید شما به خاطر فعالیتهای نامطلوب لغو شده است. لذا به شما توصیه میشود کشور را ظرف 72 ساعت آینده ترک کنید.»
هشدار دادگاه عالی پاکستان به آمریکا
دادگاه عالی پاکستان روز پنجشنبه حکم خود را درباره حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا به خاک این کشور صادر و آن را «جنایت جنگی» توصیف کرد. به گزارش روزنامه الدستور، دادگاه عالی پاکستان با صدور حکمی درباره حملات پهپادهای آمریکایی به خاک پاکستان، آن را نمونه «جنایت جنگی» خواند و به وزارت خارجه این کشور دستور داد از سازمان ملل بخواهد دادگاهی را برای رسیدگی به این حملات تشکیل دهد. قاضی «دوست محمد خان» رئیس دادگاه عالی ایالت «خیبر پختونخواه» در این باره گفت، حملات پهپادها کاملا غیرقانونی و ناقض آشکار حاکمیت ملی پاکستان است. طبق اعلام منابع محلی پاکستان، تا پایان سال 2012 میلادی، یکهزار و 449 غیرنظامی در حملات پهپادهای آمریکایی کشته و 335 نفر دیگر مجروح شدهاند. قاضی دادگاه عالی همچنین گفته است، در صورتی که آمریکا قطعنامه شورای امنیت را درباره محکومیت استفاده از این پهپادها «وتو» کند، اسلامآباد باید به روابط خود با واشنگتن پایان دهد. وی همچنین اعلام کرد در صورتی که واشنگتن به هشدارهای دولت پاکستان درباره توقف حملات غیرقانونی پهپادهای آمریکایی در خاک این کشور توجهی نکند، دولت پاکستان این حق را برای خود قائل میداند که این هواپیماها را سرنگون کند.