گروه سیاسی: واکنش‌های مسؤولان، کارشناسان و نمایندگان مجلس به اقدام عجیب رئیس‌جمهور در همراهی اسفندیار رحیم مشایی جهت ثبتنام در انتخابات ریاست جمهوری همچنان ادامه دارد اما مهم‌ترین واکنش به اقدام رئیس‌جمهور از سوی شورای نگهبان صورت گرفت. واکنشی بسیار قاطع که به نظر می‌رسد عزم راسخ شورای نگهبان برای برخورد با بی‌قانونی‌ها را نشان می‌دهد. در آخرین مورد، سخنگوی شورای نگهبان در واکنشی قاطع این حرکت احمدینژاد را جرم اعلام کرد. دیروز عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان درباره اقدام احمدینژاد گفت: اقدام روز شنبه رئیس‌جمهور در همراهی مشایی برای ثبتنام در انتخابات، در جلسه هیات مرکزی نظارت بر انتخابات مطرح و اکثریت اعضا معتقد بودند، اقدام رئیس‌جمهور عنوان مجرمانه است و مراتب به قوه قضائیه اعلام می‌شود. وی که با تسنیم گفت‌وگو می‌کرد با اشاره به جلسه صبح دیروز شورای نگهبان، اظهار داشت: این موضوع امروز در هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به جایگاه ریاست‌جمهوری، به اتفاق آرا اکثریت اعضای هیات معتقد بودند که اقدام اخیر رئیس‌جمهور در معرفی یکی از افراد به عنوان نامزد انتخابات تخلف بوده و عنوان مجرمانه دارد و قرار شد مراتب آن به قوه قضائیه اعلام شود. کدخدایی تاکید کرد: ما مراتب این موضوع را به قوه قضائیه اعلام کردیم که پس از آن تصمیم‌گیری بر اساس قانون و بر عهده دستگاه قضایی است. وی همچنین در پاسخ به سوالی درباره راه‌اندازی کارناوال تبلیغاتی از سوی اسفندیار رحیم‌مشایی و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، اظهار داشت: هرگونه حرکتی که نشان دهنده تبلیغات باشد بر اساس قانون ممنوع است و ما از قبل، این تذکر را به افرادی که تمایل به ثبتنام در انتخابات ریاست‌جمهوری دارند، داده بودیم و از آنها خواسته بودیم از اینگونه اقدامات خود‌داری کنند. سخنگوی شورای نگهبان تصریح کرد: به هر حال اتفاقاتی افتاد که امیدوار بودیم دستگاههای اجرایی و ذیربط با آن برخورد موردی داشته باشند و ما الان در جریان نیستیم که با آنها چه برخوردهایی شده است؛ این موضوع در بررسی صلاحیت‌ها یکی از مواردی است که مدنظر قرار می‌گیرد. هیچ تفاوتی بین کاندیداها وجود ندارد
کدخدایی در پاسخ به اینکه آیا روند بررسی صلاحیت کاندیداها ابتدا به چهره‌های شاخص اختصاص دارد؟ گفت: ما بر اساس فهرستی که وزارت کشور از کاندیداها به ما می‌دهد صلاحیت‌ها را بررسی می‌کنیم و هیچ تفاوتی بین کاندیداهای شاخص یا افراد دیگر وجود ندارد. احتمال استفاده از تمدید 5 روزه فرصت شورای نگهبان برای بررسی صلاحیت کاندیداهای ریاست جمهوری موضوع دیگری بود که کدخدایی به آن پرداخت. وی در این‌باره گفت: استفاده از 5 روز دوم تبصره قانون به این بستگی دارد که ما ببینیم که در یکی یا دو روز آینده اگر نیازمند زمان بیشتر برای بررسی باشیم این کار در مهلت 10 روزه انجام خواهد شد. وی در پایان خبر داد: جلسات هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ریاست‌جمهوری از امروز تشکیل شده و اعضا مشغول بررسی صلاحیت‌ها هستند و امیدواریم بر اساس ماده 57 قانون انتخابات ریاست‌جمهوری بتوانیم در موعد مقرر نتایج را اعلام کنیم.
ملی‌گراها اعتقادی به قانون اساسی ندارند
روز گذشته همچنین یکی از اعضای مجلس خبرگان رهبری ضمن بیان برخی ملاک‌های احراز صلاحیت در شورای نگهبان، برخی سخنان مشایی را به معنای عدم‌اعتقاد به قانون اساسی اعلام کرد. آیت‌الله کعبی با بیان اینکه در شرع مقدس اسلام و قانون اساسی میهن‌دوستی و داشتن عرق ملی مذموم نیست، تصریح کرد: کسی که ملی‌گرا و ناسیونالیست است و مکتبی را مقابل مکتب اسلام مطرح یا ارزش‌های ملی را مقابل ارزش‌های اسلامی مطرح کند، در حقیقت اعتقادی به قانون اساسی ندارند و صلاحیتش تایید نخواهد شد. وی با اشاره به فتنه88 تصریح کرد: ما فتنه88 را همگامی با دشمنان اسلام و مقابله با نظام تلقی می‌کنیم، چرا که فتنه‌گران با افکار التقاطی و انحرافی به دنبال براندازی نظام بودند و در حقیت اینها جزو مواردی است که شورای نگهبان طبق اصل115 قانون اساسی می‌تواند به آن استناد کند.
شرایط احراز صلاحیت
آیت‌الله عباس کعبی در گفت‌وگو با فارس با بیان اینکه باید بر اساس بند 9 اصل 110 قانون اساسی شرایط قانونی مندرج در اصل115 قانون اساسی برای داوطلبان کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری محرز شود، گفت: شرایط اصل 115 از قبیل رجل سیاسی و مذهبی بودن، ایرانی‌الاصل و تابعیت ایرانی داشتن، تقوا، ایمان، حسن سابقه، پاسداری از مذهب رسمی کشور، امانتداری و اعتقاد به مبانی جمهوری اسلامی باید در کسانی که می‌خواهند داوطلب انتخابات ریاست‌جمهوری باشند، توسط اعضای شورای نگهبان احراز شود. وی با بیان اینکه صلاحیت نامزدهای در شورای نگهبان بر اساس شرایط عمومی و تخصصی باید احراز شود، گفت: حسن‌سابقه، مدیر و مدبر بودن از شرایط تخصصی و تابعیت و ایرانی‌الاصل بودن همراه با اعتقاد به نظام و قانون اساسی از شرایط عمومی برای احراز صلاحیت نامزدهای ریاست‌جمهوری است.
شورای نگهبان به هیچ قوه‌ای وابسته نیست
عضو سابق شورای نگهبان با بیان اینکه شورای نگهبان به قوه مجریه، مقننه و قضائیه وابسته نیست، تاکید کرد: شورای نگهبان نهادی مستقل، بی‌طرف و برخاسته از قانون اساسی بر پایه شرع و مردمسالاری دینی است که پاسداری از قانون اساسی و ضوابط شرعی را به عهده دارد. عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه در نظام‌های سیاسی ریاستی و پارلمانی و نیمه‌پارلمانی، سازوکار بسیار مفصلی برای تشخیص صلاحیت‌ها پیش‌بینی شده است، افزود: در هیچ نظام سیاسی اینگونه نیست که هر فردی بخواهد برای مناصب گوناگون بدون احراز صلاحیت، داوطلب و پذیرفته شود. اشاره به مکانیزم بررسی صلاحیت‌ها در آمریکا موضوع دیگری بود که کعبی به آن پرداخت: در نظام ریاستی انتخابات آمریکا، مردم مستقیما رئیس‌جمهور را انتخاب نمی‌کنند بلکه بر اساس نظام الکترال، مردم انتخاب‌کنندگان رئیس‌جمهور را انتخاب می‌کنند. از سوی دیگر نامزدها در یک فرآیند پیچیده حزبی مشخص می‌شوند، اگرچه نامزدهای مستقل می‌توانند مطرح شوند اما توان رقابت نخواهند داشت.
وی افزود: در آمریکا افرادی که عضو 2 حزب جمهوریخواه یا دموکرات نباشند، شانسشان برای حضور در جمع کاندیداهای انتخابات نزدیک به صفر است. عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه در نظام‌های پارلمانی شرایط تایید صلاحیت‌ها توسط دستگاههای مختلف وجود دارد، خاطرنشان کرد: در برخی کشورها، افرادی که می‌خواهند در معرض کاندیداتوری برای ریاست‌جمهوری باشند، صلاحیت‌شان باید توسط نخبگان، شهروندان و شخصیت‌های حزبی مورد تایید قرار بگیرد. کعبی با تاکید بر اینکه احراز صلاحیت‌ها در همه نظام‌های حقوقی وجود دارد، اظهار داشت: شورای نگهبان بر اساس قانون عمل می‌کند و این نهاد در اعمال قانون به نگاه‌های حزبی، گرایش‌های سیاسی و تعداد نامزدها توجهی نمی‌کند. عضو هیات علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) گفت: شورای نگهبان افرادی که شرایط قانونی در آنها احراز شود، تایید خواهد کرد و فرقی نمی‌کند تعداد نامزدها 5 نفر باشد یا20 نفر یا 30 نفر. عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه شورای نگهبان در بررسی صلاحیت نامزدها تنها صلاحیت افراد داوطلب را بررسی می‌کند، خاطرنشان کرد: کاندیدا باید حسن سابقه داشته باشد. کعبی با بیان اینکه داوطلبان کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری باید به مبانی جمهوری اسلامی به عنوان شرط قطعی اعتقاد داشته باشند، اظهار داشت: اعتقاد افراد به مبانی نظام جمهوری اسلامی که در اصول دوم، سوم، چهارم، پنجم و 177 قانون اساسی آمده است باید در افراد احراز شود؛ داوطلبان طبق قانون اساسی باید برابر اسلام و ارزش‌های اسلامی تسلیم باشند و لذا افرادی که قائل به اسلام در حوزه‌های اجتماعی نیستند یا سکولار هستند به مبانی نظام جمهوری اسلامی
ایران اعتقاد ندارند.
وی با بیان اینکه شورای نگهبان صرفاً به مفاهیم قانونی و حقوقی توجه می‌کند نه به ادبیات و مفاهیم سیاسی، افزود: اگر عدم اعتقاد به نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل رفتار افراد محرز شود، صلاحیت افراد محرز نخواهد شد. کعبی در پایان گفت: التزام به قانون و مرجعیت قانونی شورای نگهبان در تایید صلاحیت‌ها، ملاک و میزان پایبندی افراد به قانون اساسی خواهد بود.
سوگند خود را زیر پا گذاشت
روز گذشته علاوه بر مسؤولانی از شورای نگهبان و مجلس خبرگان، برخی نمایندگان مجلس نیز در اعتراض به رئیس‌جمهور هشدارهای جدی دادند. از جمله آنها سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس بود که اعلام کرد احمدینژاد با همراهی مشایی در وزارت کشور، سوگند قانون‌اساسی خود را زیر پا گذاشت.
سیدحسین نقوی‌حسینی در گفت‌وگو با خانه ملت با اشاره به حضور احمدینژاد هنگام ثبتنام مشایی در یازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: با توجه به اینکه طبق قانون اساسی دولت مجری انتخابات است و باید با بی‌طرفی کامل انتخابات را مدیریت کند، نباید از نامزد خاصی حمایت کند لذا این رفتار خلاف قانون بود و جای اعتراض و شکایت برای نامزدهای دیگر وجود دارد، چراکه دولت بی‌طرفی خود را از دست داده است. نماینده مردم ورامین و پیشوا در مجلس شورای اسلامی افزود: شأن رئیس‌جمهور بالاتر از این است که با یک نامزد ریاست‌جمهوری همراهی کند و پای میز ثبتنام او حاضر شود لذا اقدام احمدینژاد خلاف سوگندی است که رئیس‌جمهور مبنی بر بی‌طرفی و اجرای عدالت یاد می‌کند. وی بیان کرد: رئیس‌جمهور به عنوان شخصیت اول کشور پس از مقام معظم رهبری و در جایگاه رئیس قوه مجریه باید شأن و جایگاه خود را حفظ کند لذا همراهی کردن با یک نامزد انتخاباتی که آیا صلاحیت او تایید بشود یا نشود و پس از تایید صلاحیت رای بیاورد یا نیاورد، شأن مقام ریاست جمهوری را بسیار پایین می‌آورد و خلاف اخلاق است.
این رفتارها بی‌سابقه است
عضو فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت مجلس در پاسخ به این سوال که آیا چنین رفتاری مسبوق به سابقه بوده، توضیح داد: اینگونه رفتارها به دلیل آنکه در شأن رئیس‌جمهور نیست و خلاف قانون است، در میان هیچیک از روسای‌جمهور پیشین سابقه نداشته و نخستین بار است که جایگاه ریاست‌جمهوری دچار وهن اینچنینی می‌شود. این نماینده مردم در مجلس نهم با اشاره به توجیه احمدینژاد درباره مرخصی یک روزه، ادامه داد: موضوع ماموریت یا مرخصی نیست؛ آیا وقتی رئیس‌جمهور در حالت مرخصی است، رئیس‌جمهور نیست و می‌تواند خلاف قانون عمل کند؟ آیا من به عنوان نماینده، وقتی از مجلس مرخصی می‌گیرم، یعنی دیگر نماینده نیستم و می‌توانم هر خطایی را انجام دهم؟ نقوی‌حسینی با بیان اینکه چنین صحبت‌هایی توجیه بدتر از گناه است، به سفرهای استانی و تبلیغاتی رئیس‌جمهور اشاره کرد و گفت: سفرهای استانی، کشاندن یک نامزد انتخاباتی به دنبال رئیس‌جمهور، مطرح کردن او، دادن پرچم دست او و اینها همه مصداق تخلف انتخاباتی است. سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پایان خاطرنشان کرد: شورای نگهبان به این موارد رسیدگی می‌کند و صلاحیت چنین فردی را قطعا تایید نخواهد کرد.