۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۲
نگاهی به فیلم «ساحل ماسکيتو » (THE MOSQUITO COAST)

جایی دگرش آرزوست

علیرضا پورصباغ


فیلم «ساحل ماسکيتو» محصول سال 1986 با فیلمنامه‌ای از پل شرایدر (اقتباسی از کتابی به همین نام از پل ثروکس) را پیتر ویر کارگردانی کرده است. پیتر ویر این فیلم را در اوج دوران کاری‌اش در دهه 80 ساخت. البته ویر از آن جمله کارگردان‌های سرشناسی به شمار می‌رود که در مطبوعات ایران کمتر آثارش مورد ارزیابی قرار گرفته است. در فیلم ساحل ماسکیتو بازيگرانی همچون هريسن فورد، هلن ميرن و ريور فينيکس فقید حضور دارند. نکته قابل توجه درباره ریور فینیکس بازیگر نوجوان این فیلم است. ستاره نوجوان هالیوودی همچون کالین مک کالین (بازیگر مجموعه تنها در خانه) که در سال 1993 (در 23 سالگی) به دلیل استفاده نوعی متامفتامین قوی در‌گذشت اما با همان سن و سال بسیار کمش برای ایفای نقش در اثر مشترک دنی پوپ - مایکل منفیلد، همزمان نامزد جایزه نقش مکمل گلدن گلوب و اسکار در سال 1989 شد. برادر او خواکین فینیکس از بازیگران مطرح هالیوود به‌شمار می‌رود و البته علاقه‌مندان سینما و عمدتا افرادی که سینمای دهه 80 و 90 را به‌خوبی مرور کرده‌اند چهره نوجوان او را به خاطر دارند. فیلم ساحل ماسکیتو روایتی از زندگی غیر‌متعارف
«الی فاکس» (هریسون فورد) مبتکر وسايل مکانيکي است که از شرايط نامناسب جامعه دهه 80 آمریکا به تنگ آمده و با عزم دوري از دنياي مدرن همراه همسر (هلن ميرن) و پسرانش (فينيکس و استيل) و دختران دوقلويش (هيلاري و ربکا گوردون) سوار بر قايق، رهسپار ساحل ماسکيتو در میان جزایر هندوراس (آمريکاي مرکزي) مي‌شود. اصالت درام پل شرایدر مبتنی است بر یافتن اتوپیایی برای زندگی بهتر و دست یازیدن به‌ آرمان‌های بشری؛ ایدئولوژی خاصی که نسخه دراماتیزه شده آن در سریال لاست متجلی می‌شود. نسخه پیتر وير مبتنی بر ایدئولوژی رؤياهاي آمریکای صنعتی دهه 60 و 70 است، یعنی ایجاد اتوپیا منحصر به فردی بر مبنای اقتصاد تولیدی و خود‌کفا؛ تمدنی که در نهایت از دل این اتوپیا برون می‌تراود منجر به حکومت اقتصادی در کل جوامع بشری می‌شود. اما همانطور که در بخش آغازین الی فاکس را می‌بینیم که وارد فروشگاه می‌شود و از اینکه کالاهای ژاپنی فروشگاه‌های آمریکایی را تسخیر کرده به خشم می‌آید، در واقع این بخش از فیلم دقیقا اعتراضی به تغییرات کلان و اساسی در دوره ریگان است به چرخش شیوه اقتصادی ایالات‌متحده از اقتصاد تولید‌محور به اقتصاد خدمات‌محور. این چرخش استراتژیک در حوزه صنعت سبب وزیدن توفان فقر در میان طبقه متوسط شد و البته همین مناسبات کلان به صورتی ماهرانه‌ توسط شرایدر به متن یک ملودارم مهاجرتی آمده است. از دیگر مصادیقی که لایه‌های زیرین فیلم مطرح می‌شود و البته به دلمشغولی‌های فرمی کارگردان، در برخورد با شیوه طبیعت‌گرایی آقای پیتر ویر باز‌می‌گردد. پیتر ویر (خالق آثار ماندگاری همچون نمایش ترومن، استاد و فرمانده) آمریکای در حال مرگ در قالب شخصیت الی فاکس و نسبت اجتماعی او با جامعه را به تصویر می‌کشد. یکی از دلایل تمدن‌گریزی الی فاکس تهدید به نابودی هسته‌ای آمریکا توسط اتحاد جماهیر شوروی است. فاکس معتقد است که جنگ قریب‌الوقوعی اتفاق می‌افتد و همه آمریکا نابود خواهد شد و شورش او نسبت به وضع و شرایط فعلی اجتماعی- سیاسی سبب می‌شود جنون ناخواسته‌ای از درونش بجوشد و او، الی فاکس، دست به تبعیدی خود‌خواسته بزند. او این مشقت را تحمل می‌کند که در این جزیره گرم و غیر‌قابل تحمل، دستگاه تولید یخ، آخرین اختراعش را در مقیاس بزرگی احیا کند و همراه با اهالی جزیره تمدنی نوین در اعماق بدوی این جزیره رقم زنند. همراه با الی فاکس مبلغی مذهبی همسفر آنها می‌شود و البته در میانه راه از آنان جدا می‌شود و به جزیره مستقل در اطراف محل سکونت الی فاکس می‌رود. الی فاکس آدمی ضد‌مذهب است و از همان ابتدا با این پرسوناژ مجادله‌ای عمیق دارد و البته این مجادله منجر به رقم خوردن تراژدی پایانی فیلم می‌شود. اما آنچه موجب تغییر مسیر داستان می‌شود ورود 3 غریبه مسلح به جزیره متعلق به فاکس است و البته فاکس تصمیم به نابودی این
3 نفر می‌گیرد اما جدال با این 3 نفر سبب می‌شود دستگاه تولید یخ فاکس نابود شود و او همراه خانواده‌اش حیران و سرگردان شوند. البته همانطور که اشاره شد فیلم دارای منبع اقتباسی است و اقتباس شرایدر به تغییرات اساسی در شخصیت شرایدر منجر می‌شود. شخصیت اصلی فیلم مردی احساسی و با گرایشات شدید عاطفی است اما در فیلم با مردی عملگرا و خشن مواجه هستیم که در تندروی احمقانه‌اش برای دست یازیدن به یک مدینه فاضله، خانواده‌اش را دچار آسیب می‌کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده