گروه سیاسی: سخنگوی شورای نگهبان تاکید کرد این شورا در بررسی صلاحیت داوطلبان ریاست‌جمهوری به هیچ عنوان تابع فشار و زور نخواهد بود. اظهارنظرهای برخی دیگر از اعضای شورای نگهبان نیز حاکی از آن است که این شورا در بررسی صلاحیت‌ها جازم است. همزمان با داغ شدن موضوع بررسی صلاحیت‌ها، طرح موضوع ردصلاحیت هاشمی‌رفسنجانی نیز بسیار جدی شده است. برخی شنیده‌ها نیز حاکی از طرح این موضوع در مجاری قانونی مربوط است. سن بالای هاشمی‌رفسنجانی در کنار اسناد مربوط به دست داشتن وی در شکل‌گیری فتنه 88 و نیز مبحث تن ندادن هاشمی به نتیجه انتخابات و نظر مردم، از جمله موضوعاتی است که گفته می‌شود می‌توان با استناد به آن هاشمی‌رفسنجانی را ردصلاحیت کرد. از سوی دیگر احتمال شکل‌گیری یک آشوب دیگر در پی نپذیرفتن نتیجه انتخابات هم باعث می‌شود اقدامات پیشگیرانه‌‌ای در نظر گرفته شود که منطبق بر ردصلاحیت هاشمی‌رفسنجانی باشد. آیا رد هاشمی‌رفسنجانی پس از اسفندیار رحیم‌مشایی که تقریبا همگان بر ردصلاحیت او اذعان دارند؛ باعث پایان دوقطبی خودخواسته طرفین خواهد شد؟ شورای نگهبان تابع زور نیست
عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان تصریح کرده است این شورا در روند بررسی صلاحیت‌ها تابع هیچگونه فشار و زور نیست. کدخدایی در یک گفت‌وگوی تلویزیونی درباره اینکه آیا لابی‌ها و فشارهای سیاسی تاثیری بر تصمیم‌گیری شورای نگهبان در بررسی صلاحیت کاندیدا‌های ریاست‌جمهوری دارد یا خیر؟ اظهار کرد: در هیچ زمانی شورای نگهبان تابع فشار و زور نبوده است اما گاهی اوقات رایزنی‌های مشورتی انجام می‌شود که در احراز صلاحیت کاندیدا‌ها به شورای نگهبان کمک می‌کند. اگر اعضای شورای نگهبان به این نتیجه برسند که در نظر ابتدایی نسبت به کاندیدا‌ها اشتباهی داشته‌اند، اشتباه خود را می‌پذیرند. بنابراین این موضوع را نمی‌توانیم به عنوان فشار تلقی کنیم. سخنگوی شورای نگهبان درباره اینکه بنابراین لابی در شورای نگهبان وجود داشته و فشار در این شورا برای بررسی صلاحیت کاندیدا‌های ریاست‌جمهوری نبوده است، گفت: لابی به مفهوم آنچه در سیاست وجود دارد، در شورای نگهبان نداشته‌ایم. سیدامیرحسین قاضیزاده، نماینده نخست مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی نیز روز گذشته گفت انتظار می‌رود شورای نگهبان صلاحیت نامزدهایی که عوامل و مجرمان فتنه و انحراف هستند را تایید نکند. وی که سخنگوی جبهه پایداری نیز هست؛ با بیان اینکه جبهه پایداری انتظار برخورد قاطع شورای نگهبان با عوامل فتنه و انحراف را دارد و اين انتظار و مطالبه عمومی است، تصریح کرد: امیدواریم شرایط سرگردانی جامعه فراهم نشود. قاضیزاده با اشاره به کارناوال هاشمی و مشایی مقابل وزارت کشور، تصریح کرد: با توجه به تجمعی که مقابل وزارت کشور صورت گرفت، آمادگی فتنه در عوامل فتنه و انحراف مشهود بود. حمید رسایی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز با انتشار یادداشتی در سایت خود، با اشاره به دست داشتن هاشمی در فتنه 88، ردصلاحیت او را یک مطالبه عمومی دانست. وی در بخشی از یادداشت خود نوشت: کیست که نداند هاشمی‌رفسنجانی اصلی‌ترین عنصر محرک در فتنه سال ۸۸ بوده است. کیست که نداند او تنها رأس فتنه سال ۸۸ در داخل کشور بود و رؤوس خارجی فتنه نیز از رفتار او و همراهانش در داخل بهره بردند. برای اثبات این مدعا نیاز نیست به خودمان فشار بیاوریم بویژه که هاشمی خود به نقش محوری‌اش در فتنه ۸۸ معترف است و برای همین تاکنون از به‌کار بردن واژه فتنه درباره کودتای سال ۸۸ اکراه دارد. از نامه بدون سلام و والسلام هاشمی چند روز قبل از انتخابات سال ۸۸ به رهبر انقلاب که در آن از دود آتش خشم احزاب و گروه‌های هوادارش در آینده خبر داده بود تا تحرکات فرزندانش بویژه مهدی و فائزه در هدایت اجرایی کودتای سال ۸۸ و نقش کلیدی همسرش که فرمان به خیابان ریختن را در شبکه‌های اجتماعی صادر کرد تا آخرین نماز جمعه وی که با تبلیغ و تشویق رسانه‌‌ای بیگانه برگزار شد، همه در نگاه افکار عمومی هاشمی را متهم اول فتنه سال ۸۸ کرده و تاییدیه شورای نگهبان یعنی برائت نامه‌‌ای در دستان هاشمی تا نه‌تنها او بلکه دنباله سیاسی و رسانه‌ای‌اش بگوید که اگر حوادث سال ۸۸ فتنه بود و هاشمی در رأس فتنه بود، پس چرا تایید صلاحیت شد؟ بنابراین یا باید ما بپذیریم که حوادث سال ۸۸ فتنه و کودتا نبوده یا باید بپذیریم که هاشمی و خانواده هماهنگ با او، نقشی در این فتنه نداشته‌اند که هر دو نادرست است. واقعا اگر هاشمی تایید صلاحیت شود افکار عمومی از خود سوال نمی‌کند پس چرا هاشمی از ریاست مجلس خبرگان جابه‌جا شد؟ پس چرا اجازه ایراد خطبه نیافت؟ و... هاشمی به دنبال ایجاد این خراش‌ها در ذهن جامعه است. این انتقادات و شبیه آن در روزهای اخیر از سوی کنشگران سیاسی مطرح می‌شود. شاید افزایش حجم طرح این مبحث باعث شده موضوع ردصلاحیت هاشمی‌رفسنجانی جدی‌تر از گذشته شود. به‌گونه‌‌ای که شنیده‌های ««وطن‌امروز»» حاکی از ایجاد یک اراده بسیار جدی در بیشتر اعضای شورای نگهبان برای ردصلاحیت هاشمی است. یک منبع آگاه در این‌باره گفت برخی نیز پیشنهاد داده‌اند این موضوع به آقای هاشمی اطلاع داده شود تا او در صورت صلاحدید، انصراف دهد. البته برخی نزدیکان و علاقه‌مندان آقای هاشمی نیز در روزهای اخیر تلاش کرده‌اند برای کناره‌گیری هاشمی بسترسازی کنند. از جمله محمد شریعتمداری چند روز قبل گفت کاندیداتوری هاشمی به دلیل ثبت نام مشایی بوده است و در صورت ردصلاحیت مشایی، قطعا هاشمی‌رفسنجانی از کاندیداتوری انصراف خواهد داد. به هر حال مرور رسانه‌ها نشان می‌دهد یک عزم جدی برای عدم‌احراز صلاحیت هاشمی‌رفسنجانی ایجاد شده است. در افکار عمومی نیز این موضوع به شکل ویژه‌‌ای برجسته شده و بسیاری از طیف‌های انقلابی خواستار عدم‌تایید وی شده‌اند چراکه تایید صلاحیت وی را آغازی بر یک سناریوی جدید دیگر، شبیه آنچه در سال 88 اتفاق افتاد، می‌دانند.
رجال کیستند؟
یکی دیگر از موضوعاتی که در روند احراز صلاحیت‌ها مورد توجه قرار گرفته است تعیین مصادیق رجال، بر اساس آیین‌نامه جدید است. تغییر در روند بررسی صلاحیت کاندیدا‌های ریاست‌جمهوری با آیین‌نامه جدید شورای نگهبان به‌وجود آمده است. کدخدایی درباره تغییر روند گفت: تدابیری داشتیم که در هیات مرکزی نیز مورد تایید قرار گرفت. نظرمان این بود که از برخی نامزدهایی که در صلاحیت‌شان تردید داشتیم، دعوت کنیم تا آنها برنامه‌های خود را مطرح کنند تا بتوانیم به یک نتیجه قطعی برسیم. اما توضیحات سخنگوی شورای نگهبان درباره مصادیق رجال سیاسی و مذهبی هم حائز اهمیت است. کدخدایی درباره صلاحیت کاندیدا‌های انتخابات ریاست‌جمهوری و تعریف رجل سیاسی و مذهبی هم گفت: رجال سیاسی و مذهبی، شخصیت‌های برجسته مذهبی و سیاسی هستند که از ویژگی‌هايی در امور سیاسی و مذهبی برخوردارند و نزد مردم نیز به این ویژگی‌ها شناخته شده‌اند. وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه رجال سیاسی و مذهبی به مفهوم عام شامل چه کسانی می‌شوند، اظهار کرد: از نظر سوابق اجرایی باید این موضوع را بررسی کرد. در ابتدای اصل 115 قانون اساسی آمده که رئیس‌جمهور باید از بین رجال سیاسی و مذهبی انتخاب شود که شرایط دیگری از جمله مدیر، مدبر و اعتقاد به نظام جمهوری اسلامی ایران را دارا باشد؛ بنابراین هر رجل سیاسی و مذهبی الزاما نمی‌تواند واجد شرایط باشد بلکه باید شرایط دیگری که در ذیل اصل 115 قانون اساسی آمده نیز درباره آنها بررسی شود. کدخدایی اضافه کرد: برای ما فقط تشخیص رجل سیاسی و مذهبی برای کاندیدا‌های ریاست‌جمهوری نیست بلکه یک طبقه‌بندی در صلاحیت‌های آنها انجام می‌شود. اولا بررسی می‌کنیم که آیا این افراد رجل سیاسی و مذهبی هستند و نیز در مرحله بعد بررسی می‌کنیم که آیا شرایط ذیل اصل 115 قانون اساسی را دارند یا خیر؟ سخنگوی شورای نگهبان درباره روند اعلام واجدان شرایط ریاست‌جمهوری خاطرنشان کرد: اسامی کسانی که واجد شرایط باشند، از سوی شورای نگهبان به وزارت کشور ارسال می‌شود و وزارت کشور نیز به داوطلبان این موضوع را اعلام می‌کند و در نهایت اسامی آنها در رسانه‌ها منتشر می‌شود. کدخدایی با اشاره به اینکه شورای نگهبان نفیا و اثباتا بر اساس قانون وظیفه‌ای در قبال اعلام اسامی کسانی که صلاحیت‌شان احراز نشود، ندارد، گفت: احراز صلاحیت‌های کاندیدا‌های ریاست‌جمهوری دلیل نمی‌خواهد بلکه باید شرایط آنها احراز شود و شورای نگهبان فقط نسبت به کسانی که شرایط لازم برای ریاست‌جمهوری را داشته باشند اعلام نظر می‌کند و نسبت به کسانی که صلاحیت‌شان احراز نمی‌شود اعلام نظری ندارد. زیرا شورای نگهبان اظهارنظر منفی نسبت به داوطلبان ریاست‌جمهوری ندارد. وی در پاسخ به سوالی دیگر مبنی بر اینکه شورای نگهبان در برابر انتقاد کاندیدا‌هایی که صلاحیت‌شان از سوی این شورا احراز و علنی نمی‌شود، چه پاسخی دارد؟ خاطرنشان کرد: شورای نگهبان تابع قانون است و ما هم به این داوطلبان گوشزد می‌کنیم که شما هم تابع قانون باشید. سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوالی دیگر درباره اینکه آیا احراز نشدن صلاحیت داوطلبان ریاست‌جمهوری به معنای عدم‌صلاحیت این کاندیدا‌ها در پست‌های دیگر است، اظهار کرد: شورای نگهبان یک مرجع خاص است و به عنوان یک مرجع خاص درباره صلاحیت خاصی که قانونگذار به این شورا واگذار کرده می‌تواند اظهارنظر کند. بنابراین شورای نگهبان درباره انتخابات مجلس شورای اسلامی، خبرگان رهبری و نیز ریاست‌جمهوری فقط اعلام می‌کند که داوطلبان این انتخابات می‌توانند دارای صلاحیت در این پست باشند یا خیر و شورای نگهبان در این موضوع که داوطلبان در گذشته و آینده چه پستی داشته‌اند يا خواهند داشت، دخالتی نمی‌کند. کدخدایی ادامه داد: کسی که در عرصه سیاسی وارد می‌شود حتما حساب این موضوع را دارد که خود را در معرض عموم قرار داده است و با افراد عادی دیگر فرق دارد. وی درباره اینکه از نظر شما از تعداد 37 نفر چهره شناخته شده که در انتخابات
ریاست جمهوری ثبت‌نام کرده‌اند، چند نفر احراز صلاحیت می‌شوند؟ گفت: شورای نگهبان هیچ‌وقت تابع عدد نبوده است و اول عدد را تعیین نمی‌کند بلکه در ابتدا
معیارها را می‌سنجد.