گروه سیاسی: توافق ایران و 1+5 برای ادامه گفت‌وگوهای هسته‌ای مهم‌ترین دستاورد مذاکرات اخیر میان جلیلی و اشتون بود، مذاکراتی که دوطرف آن را «مفید» توصیف کردند. مذاکرات ایران و 1+5 در حالی شامگاه چهارشنبه به اتمام رسید که گویا طرف مقابل تمایل دارد یک تصمیم‌گیری روشن درباره موضوع هسته‌ای را به بعد از انتخابات ریاست جمهوری موکول کند.سعید جلیلی در کنفرانس خبری بعد از مذاکرات که در محل کنسولگری ایران در استانبول برگزار شد، در این باره گفت: در این مذاکرات قرار شد با ایده‌های جدید برای موضوعات متقابل تعامل بیشتری صورت گیرد و گفتوگوها را ادامه دهیم.وی همچنین با اشاره به منطق مشخص و ابتکارات روشن و اقتدار ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی ایران اظهار کرد: بر این مبنا گفت‌وگوهای هسته‌ای با 1+5 انجام شده است.مذاکره‌کننده ارشد ایران اضافه کرد: خانم اشتون گفتند گفت‌وگوهای دیشب طولانی، مفید و سازنده بوده و من هم تاکید کردم. در این گفتوگوها ایده‌هایی مطرح شد که چه کنیم دیدگاهها را به هم نزدیک‌تر کنیم؛ قرار شد درباره این دیدگاهها تامل بیشتری شود.جلیلی گفت: در این گفتوگوها تاکید شد مذاکرات ادامه یابد. ما آمادگی لازم را داریم که گفتوگوها را هر زمان که آنها بخواهند ادامه دهیم. این گفتوگوها می‌تواند قبل و بعد از انتخابات ادامه پیدا کند زیرا این موضوعات ملی و فراجناحی است و مورد پشتیبانی همه مردم و گروه‌های سیاسی قرار گرفته است، بر همین مبنا قرار شد برای ادامه گفتوگوها در تماس باشیم.وی با اشاره به مذاکرات آلماتی- 2 گفت: ما بر اساس طرحی که در مذاکرات مسکو ارائه کردیم، خواستیم 1+5 پاسخ طرح جامع ما را در آلماتی یک ارائه کند اما تا برگزاری این مذاکرات 8 ماه طول کشید و در آن مذاکرات پیشنهادهایی ارائه کردند که ما در آلماتی یک برای پاسخ به پیشنهاد آنها اعلام آمادگی کردیم و کمتر از یک ماه پاسخمان را دادیم. در آلماتی- 2 اعلام کردیم ایران آماده است بر مبنای ابتکار عمل‌هایش و اقتدار ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی که دارد هم در زمینه طرح جامع آنها و هم گام‌های مشخص توافق‌هایی را داشته باشیم.جلیلی ادامه داد: بعد از 2 روز گفت‌وگوی مفصل در آلماتی- 2 آنها به این جمع‌بندی رسیدند که باید به پایتخت‌هایشان بروند و مشورت کنند و قرار شد ظرف چند روز خانم اشتون جمع‌بندی 1+5 را به من اعلام کند، البته این چند روز حدود 40 روز به طول انجامید تا اینکه خانم اشتون اعلام آمادگی کردند مواضع 1+5 را به من اعلام کنند و در این راستا بر دیدار روز چهارشنبه (25 اردیبهشت) توافق شد.مذاکره‌کننده ارشد ایران اظهار کرد: قرار شد دوطرف با ایده‌های جدید در موضوعات مورد نظر تعامل بیشتری صورت دهند و گفتوگوها در آینده نزدیک ادامه یابد. همزمان ما مذاکرات خوبی هم در وین با آژانس داشتیم.
پیروز انتخابات مدافع حقوق هسته‌ای باشد
جلیلی در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره کاندیداتوری وی در انتخابات ریاست‌جمهوری و تاثیر آن بر مذاکرات هسته‌ای گفت: دفاع از حقوق ملت ایران بویژه حقوق هسته‌ای یک نگرانی ملی است؛ کسی که در انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز می‌شود، باید از ظرفیت این انتخابات استفاده کرده و از حقوق ایران دفاع کند. وی ادامه داد: کشورهایی که حقوق مسلم ایران را انکار می‌کنند باید بدانند دستیابی به فناوری هسته‌ای برای ایران حقی قانونی و غیرقابل انکار است و باید این حقوق را بپذیرند.
دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان با بیان اینکه نباید حقوق مسلم ایران انکار شود، افزود: بسیاری از کشورهای موجود در جامعه بین‌المللی از حقوق ملت ایران دفاع می‌کنند. جامعه بین‌المللی باید حقوق هر ملتی را بپذیرد.
جلیلی در پاسخ به سوال خبرنگاری که از وی پرسید فکر می‌کنید پیشنهاد مسکو همچنان بر جای خود باقی است و آیا ممکن است در مسیر مذاکرات به بیانیه تهران بازگردید، گفت: ما در مسکو پیشنهاد جامعی ارائه دادیم تا در همه زمینه‌ها به یک توافق جامع برسیم. در آلماتی آنها پیشنهاد دادند به جای شروع یک طرح جامع بیاییم با یک گام شروع کنیم و در آلماتی - 2 ما پاسخ دادیم. برای آن گام هم می‌توان حرکت متقابلی را شروع کرد اگر متوازن و متعادل باشد.
1+5 فرصت را از دست ندهد
مذاکره‌کننده ارشد ایران افزود: در صحبت‌های دیشب روی اینکه این گام‌ها را با چه ایده‌های می‌توانیم متوازن و متقابل کنیم، تاکید شد. ما همیشه گفتیم برخی وقت‌ها فرصت‌هایی ایجاد می‌شود که اگر آنها از آن استفاده نکنند آن فرصت از دست می‌رود؛ مثل بیانیه تهران که شما به آن اشاره کردید.
جلیلی گفت: در بحث بیانیه تهران در حضور سران و وزرای خارجه ترکیه و برزیل این بیانیه امضا شد و این یک فرصت برای آن موضوع بود. همه بحث بیانیه تهران این بود که چگونه سوخت 20 درصد تامین شود اما آنها به جای استفاده از این فرصت رفتند و قطعنامه 1929 را صادر کردند در مقابل ایران بر مبنای حقوق مسلم خود در ان‌‌پی‌تی سوخت 20 درصد را تولید کرد.
دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان گفت: این در حالی است که آنها در آلماتی یک تمام بحث‌شان این بود که بیاییم درباره تولید سوخت 20 درصد در ایران گفت‌وگو کنیم. توصیه ما همیشه این بوده وقتی این فرصت‌ها را از دست می‌دهید ملت ایران در مسیر پیشرفت قانونی خود متوقف نمی‌شود و امیدواریم با توجه به تجربه بیانیه تهران درباره پیشنهاد ما در آلماتی- 2 تعامل و به گونه‌ای برخورد کنند که بعدا مجبور نشوند بیایند و در همین زمینه در مذاکرات با ما صحبت کنند.
امنیت یک کل به‌هم پیوسته است
جلیلی در پاسخ به سوال یک خبرنگار ترک مبنی بر اینکه به نظر شما عامل یا عوامل حوادث ریحانلی در جنوب ترکیه چه می‌تواند باشد، گفت: در جایگاه دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران باید بگویم امنیت یک کل به هم پیوسته است. ما روابط بسیار دوستانه و برادرانه‌ای با ترکیه داریم و امنیت ترکیه را امنیت خود می‌دانیم و باید مرزهای ایران و ترکیه برای همیشه مرز دوستی و امنیت باشد. بر همین مبنا تاکید داریم باید چارچوب‌های امنیتی قوی در منطقه شکل گیرد و نباید اجازه داد دشمنان ملت‌های ما برای ناامن کردن منطقه از اختلاف‌ها سوء‌استفاده کنند.
جلیلی اضافه کرد: فکر می‌کنیم امروز روزی است که باید کشورهای منطقه و ظرفیت‌های موجود در آن در جهت تجمیع و هم‌افزایی به کار گرفته شوند.
دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان تاکید کرد: ترکیه یک ظرفیت خوب در جهان اسلام و منطقه است، همان‌طور که عراق است.
وی درباره روابط میان ترکیه و سوریه و اینکه بسیاری معتقدند همه پل‌ها میان این 2 کشور خراب شده است و ایران برای برقراری دوباره این پل‌ها چه کار می‌تواند کند، گفت: سوریه یک ظرفیت مهم بود، یک ظرفیت مهم در مقابل اسرائیل و پشتیبانی از جبهه مقاومت بود و خوشبختانه ایران با همه کشورها بویژه این 3 کشور رابطه عمیق و طولانی دارد. ایران از همه ظرفیت‌های خود برای دوستی میان ملت‌ها و دولت‌های منطقه استفاده می‌کند و خدای نکرده اگر اختلافاتی هم هست باید به حداقل برسد.
جلیلی درباره احتمال ملاقاتش با مقامات ترک تصریح کرد: سفر من به ترکیه با سفر مقامات این کشور به کشورهای دیگر یا استان‌های داخلی ترکیه همزمان شده است و با توجه به اینکه امروز استانبول را ترک می‌کنم متاسفانه امکان این ملاقات‌ها نیست.
پاسخ جلیلی به یک سوال انتخاباتی
دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان در پاسخ به سوالی دیگر مبنی بر اینکه شما نامزد شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده ایران شده‌اید، آیا امکان اجماع یا کناره‌گیری به نفع یکی از کاندیداها را دارید گفت: سفر من به استانبول یک سفر کاری است اما درباره انتخابات ایران باید بگویم که کشورم به عنوان یک کشور مردم‌سالار دینی نشاط و رقابت سیاسی در آن قابل توجه است و معتقدیم هر چه این نشاط و رقابت بیشتر شود موجب تثبیت بیشتر نظام سیاسی ایران می‌شود. با هر انتخابات در ایران، اقتدار ایران ارتقای معناداری پیدا می‌کند و منافع و اقتدار ملت ایران بیشتر و بهتر حفظ می‌شود. جلیلی تاکید کرد: پیشنهاد ما در آلماتی- 2 سازنده بود و آنها برای مشورت روی آن و جمع‌بندی توافق داشتند، بنابراین این پیشنهاد یک فرصت برای همکاری است و امیدواریم بتوانند زمینه استفاده لازم از این فرصت را فراهم کنند.
اختلاف ایران و آمریکا اساسی است
دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره اظهارات مقامات آمریکایی مبنی بر ناامید خواندن پیشنهادات ایران در آلماتی- 2 ادامه داد: اختلاف اساسی میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا دیرینه است، این اختلاف به زمان گذشته بازمی‌گردد. اختلاف از اینجا ناشی می‌شد که ملتی می‌خواست آزاد باشد اما آمریکا می‌خواست مردم از یک دیکتاتور تا آخرین روز دفاع کنند. با سقوط دیکتاتوری و ظهور یک نظام مردم‌سالار دینی در ایران آمریکا به مقابله با ملت این کشور پرداخت.وی در ادامه اظهاراتش افزود: آمریکا هر آنچه در توان داشت در مقابله با مردم ایران استفاده کرد، در همین راستا از دیکتاتور دیگری مانند صدام پشتیبانی کرده و در طول 8 سال جنگ تحمیلی بیشترین پشتیبانی‌ها را از عراق کرد، تحریم‌های اقتصادی را بیش از 30 سال است علیه مردم ایران تحمیل می‌کنند؛ تحریم‌های اعمالی از سوی آمریکا علیه ایران چیزی نیست که مربوط به امروز یا دیروز باشد، این تحریم‌ها در دهه 60، در دهه 70 و امروز نیز وجود دارد.جلیلی اضافه کرد: این مشکل آنهاست که ملت ایران از حقوق خود دفاع می‌کنند و آنها ناامید می‌شوند. ملت ایران نه‌تنها از حقوق خود دفاع می‌کند بلکه در پرتو مقاومت خود به پیشرفت‌های چشمگیری دست یافته، اتفاقا این پیشرفت‌ها در حوزه‌هایی است که فشار بر ملت ایران بیشتر است. به طور مثال در بحث هسته‌ای به‌رغم فشارهای آنها ایران جزو 10 کشور جهان است که به فناوری هسته‌ای به طور کامل مبتنی بر ظرفیت‌های ملی دست یافته است. در زمینه نفتی نیز اینگونه است.وی خاطرنشان کرد: امروز خود آنها اعتراف می‌کنند بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی مراکز بین‌المللی رشد علمی ایران در سال 2012، 11 برابر رشد متوسط علمی در جهان بوده، به هر حال امروز این موضوع غیرقابل انکار است که جمهوری اسلامی ایران توانسته در پرتو مقاومت به پیشرفت‌های قابل توجهی دست یابد. اکنون این آمریکاست که باید به ایران بگوید آیا کماکان می‌خواهد با یک نظام مردم‌سالار دینی مقابله کند و متحدان خود را از میان دیکتاتورها انتخاب کند؟ این مساله برای آمریکا هزینه‌بر است، زیرا اکنون نزد ملت‌های جهان و منطقه روز به روز منفورتر می‌شود.
مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران خاطرنشان کرد: هر روز دیکتاتورهای متحد آمریکا توسط ملت‌هایشان نفی و طرد می‌شوند. ما این مساله را درباره 2 متحد اصلی آمریکا یعنی بن‌علی و مبارک دیده‌ایم. اکنون آمریکا به جهان و مردم خود باید موضع خود را اعلام کند که آیا کماکان با ملت‌های آزاد و خواهان دموکراسی مقابله و از تروریست‌ها و دیکتاتورها
حمایت می‌کند؟
تأکید ایران و آژانس بر ادامه مذاکرات
دهمین دور از مذاکرات فنی و کارشناسی ایران و آژانس روز چهارشنبه در محل نمایندگی ایران در وین برگزار شد. علی‌اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ریاست هیات فنی کارشناسی ایران و هرمان ناکارتس، معاون مدیرکل آژانس در امور پادمان‌ها نیز ریاست هیات آژانس را بر عهده داشت.علی‌اصغر سلطانیه و هرمان ناکارتس در پایان این دور از مذاکرات با فشرده خواندن گفتوگوها میان دوطرف از ادامه مذاکرات در آینده خبر دادند.علی‌اصغر سلطانیه پس از آخرین دور مذاکرات با آژانس در بهمن‌ماه سال 1391 اعلام کرد: ضمن رفع برخی اختلاف‌ها و توافق بر مواردی از متن مدالیته مقرر شد پیرامون پیشنهادهای جدیدی که در این جلسه ارائه شد، دوطرف بررسی و نظرات خود را در جلسه بعد ارائه کنند.همچنین، هرمان ناکارتس، رئیس هیات مذاکره‌کننده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ایران با اشاره به ادامه تلاش‌های دوطرف برای رفع ابهامات پس از مذاکرات تهران در بهمن‌ماه سال گذشته، گفت: برای حل مسائل میان ایران و آژانس نیاز به زمان است.مذاکرات ایران و آژانس مدت‌هاست با موضوعاتی مثل مذاکرات ایران و 1+5، بازدید از سایت نظامی پارچین در چارچوب مدالیته یا غیر آن، پیوند خورده است. این بار نیز این مذاکرات همزمان با دیدار دو‌جانبه کاترین اشتون، نماینده 1+5 و سعید جلیلی، مذاکره‌کننده ارشد ایران در استانبول برگزار می‌شود. به نظر می‌آید مذاکرات فنی و سیاسی در وین و استانبول مذاکراتی شکلی هستند و نتیجه فوری دربر ندارند. بویژه در بحث مذاکرات ایران و آژانس با توجه به اختلاف‌نظرهای میان دوطرف بر سر برخی جزئیات در بحث رویکرد ساختاری بعید است توافقی بر سر امضای رویکرد ساختاری در این مذاکرات صورت گیرد.