پاکستان و آینده‌ای نامعلوم
آتش‌بس 10 روزه میان طالبان و پاکستان را می‌توان از جهات مختلفی بررسی کرد. اکنون و با توجه به ادامه حملات آمریکا به شمال پاکستان و فشاری که بر دولتمردان حزب مردم برای پایان یورش‌های هوایی وجود دارد، دولت مرکزی تلاش‌هایی را در جهت کاهش فشارها و همچنین برقراری آرامش نسبی در مناطق قبیله‌ای این کشور آغاز کرده است. توافقات 10 روزه آتش‌بس را می‌توان به‌عنوان یکی از اقدامات تحت نظارت دولت برای کاهش ناآرامی‌ها دانست. نکته قابل توجه آن است که این توافقات میان طالبان محلی در دره سوات و دولت ایالت سرحد حاصل شده و دولت مرکزی به صورت مستقل در آن نقش نداشته است. بنابراین اکنون بسیار زود است تا در رابطه با سطح پایداری و تمدید آن سخن بگویم زیرا اجرای آن می‌تواند با چالش‌هایی روبه‌رو شود. اکنون به نظر می‌رسد دولت پاکستان از این توافق حمایت می‌کند و در پشت پرده دولت‌های ایالتی در مناطق درگیری را تشویق می‌کند تا با طالبان محلی در زمینه کاهش حملات و برقراری ثبات نسبی به تفاهماتی دست یابند.
این اقدامات دولت محلی از آن جهت برای اسلام‌آباد اهمیت دارد که در صورت شکست طرح‌های فوق به دلیل وجود برخی بندهای افراطی از قبیل ممنوعیت تحصیل دختران و تعطیلی مدارس در توافقنامه آتش‌بس، تنها دولت‌های ایالتی مسؤولیت این شکست را متحمل خواهند شد و در مقابل در صورت پیروزی، اسلام‌آباد می‌تواند از این مدل‌ها در ایالات خطرساز دیگر نیز استفاده کند. اگر در دره سوات تجربه آتش‌بس موفق باشد می‌تواند به عنوان یک مدل در وزیرستان نیز مورد آزمایش قرار گیرد. حقیقت امر آن است که رهبران طالبان محلی در ایالت سرحد و وزیرستان افکار مشابهی دارند و هر دوی آنها با حزب مردم بارها به مخالفت پرداخته‌اند. بواقع دولت زرداری اکنون به دنبال پایان دادن به حملات آمریکایی‌ها است و خطراتی که این حملات بر ساختار طالبان در شمال پاکستان تحمیل کرده برای آنها جبران‌ناپذیر است.
شاید بتوان گفت، توافقی که میان دولت ایالتی و طالبان محلی حاصل شده است به‌عنوان مقدمه‌ای برای بازگشایی فضای مذاکرات مورد توجه قرار می‌گیرد. اکنون آمریکایی‌ها در حال طراحی یک استراتژی جدید برای مبارزه با طالبان بوده و سفر ریچارد هالبروک فرستاده ویژه اوباما به منطقه شبه قاره نیز یکی از نشانه‌های آن به شمار می‌رود. در استراتژی جدید صحبت از این است که آمریکایی‌ها با همکاری دولت پاکستان یا حتی بدون آن، نیروی نظامی خود را به مناطق قبایلی پاکستان انتقال دهند و با حملات زمینی با این شبه‌نظامیان مبارزه کنند. در صورتی که آمریکایی‌ها استراتژی جدید خود را عملی کنند تمام گروه‌ها در پاکستان متضرر خواهند شد. بنابراین در فضایی که تهدید آمریکایی‌ها بسیار جدی است، توافق مولانا فضل‌الله و دولت ایالتی در سرحد می‌تواند فضای جدیدی را ایجاد کند و در آن‌فضا آنها بتوانند راه‌حلی را برای حل مشکلی که با دولت مرکزی دارند، بیابند. اکنون عدم توفیق ارتش پاکستان در مقابل شبه‌نظامیان را می‌توان به نبود اراده سیاسی برای مقابله با این گروه‌ها تعبیر کرد چراکه ارتش روزگاری با نیروهایی که امروز با آنها مبارزه می‌کند متحد بوده است.
بنابراین گروه القاعده و شبه‌نظامیان طالبان در میان سربازان ارتش هوادارانی دارند که جنگ بر ضد این شبه‌نظامیان را با مخاطره مواجه کرده است. مشکل در شمال پاکستان، ناتوانی ارتش در پایان دادن به مشکلات نیست و تنها مساله نبودن اراده است که جریانات در شمال پاکستان را وخیم‌تر از گذشته می‌کند. نکته قابل ذکر دیگر آن است که آمریکایی‌ها سیاست‌های چندگانه‌ای را درباره پاکستان و افغانستان در دستور کار خود قرار داده‌اند. در حال حاضر از طرفی بحث ورود 3 هزار نیروی تازه‌نفس به افغانستان مطرح است و از سوی دیگر برنامه مذاکره با طالبان را دنبال می‌کنند که این مساله بیش از هرچیز می‌تواند آینده افغانستان را با خطر روبه‌رو کند. به تازگی نیز تعداد زیادی از سلاح‌های تحویل داده شده به ارتش افغانستان ربوده شده است که تنها مظنونان این ماجرا گروه‌های شبه‌نظامی افراطی هستند. بنابراین مساله توافقات 10 روزه در صورت موفقیت می‌تواند به مدلی برای آتش‌بس در مناطق درگیری شمال پاکستان بدل شود اما برنامه اصلی آمریکایی‌ها تخلیه و سرکوب کامل این گروه‌ها در مناطق پرخطر عنوان شده است و به نظر می‌رسد آنها از هر راهی برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کنند که این مساله می‌تواند خطراتی را برای دولت‌های مرکزی در کابل و اسلام‌آباد به همراه داشته باشد.
*كارشناس ارشد مسائل شبه قاره
توافق دولت سودان با شورشيان دارفور
دولت سودان پس از يك هفته مذاكره در دوحه قطر با شورشيان منطقه دارفور، سند حسن‌نيت را با اين گروه امضا كرد تا زمينه براي دستيابي به توافق صلح نهايي فراهم شود. نمايندگان دولت سودان و شورشيان منطقه دارفوردیروز پس از چندين روز مذاكره فشرده با ميانجيگري دولت قطر در دوحه، سندي را به امضا رساندند كه به مثابه اعلام حسن‌نيت و اعتمادسازي بين طرفين است. «عبدالله فقيري» سفير سودان در قطر پس از امضاي قرارداد، گفت: بر اساس اين سند، مذاكرات خارطوم و گروه‌هاي شورشي براي دستيابي به صلح نهايي در دوره زماني‌اي كه بيشتر از سه ماه طول نخواهد كشيد، ادامه مي‌يابد. اين توافقنامه زمينه را براي توقف حملات در منطقه دارفور كه از سال 2003 اسير جنگ داخلي است، فراهم كرده و مسير را براي روند صلح هموار مي‌كند. وي افزود: اين توافقنامه بر مبادله اسرا از طريق ميانجيگران در نزديك‌ترين زمان ممكن تاكيد دارد. دیدگاه
پاکستان و آینده‌ای نامعلوم
آتش‌بس 10 روزه میان طالبان و پاکستان را می‌توان از جهات مختلفی بررسی کرد. اکنون و با توجه به ادامه حملات آمریکا به شمال پاکستان و فشاری که بر دولتمردان حزب مردم برای پایان یورش‌های هوایی وجود دارد، دولت مرکزی تلاش‌هایی را در جهت کاهش فشارها و همچنین برقراری آرامش نسبی در مناطق قبیله‌ای این کشور آغاز کرده است. توافقات 10 روزه آتش‌بس را می‌توان به‌عنوان یکی از اقدامات تحت نظارت دولت برای کاهش ناآرامی‌ها دانست. نکته قابل توجه آن است که این توافقات میان طالبان محلی در دره سوات و دولت ایالت سرحد حاصل شده و دولت مرکزی به صورت مستقل در آن نقش نداشته است. بنابراین اکنون بسیار زود است تا در رابطه با سطح پایداری و تمدید آن سخن بگویم زیرا اجرای آن می‌تواند با چالش‌هایی روبه‌رو شود. اکنون به نظر می‌رسد دولت پاکستان از این توافق حمایت می‌کند و در پشت پرده دولت‌های ایالتی در مناطق درگیری را تشویق می‌کند تا با طالبان محلی در زمینه کاهش حملات و برقراری ثبات نسبی به تفاهماتی دست یابند.
این اقدامات دولت محلی از آن جهت برای اسلام‌آباد اهمیت دارد که در صورت شکست طرح‌های فوق به دلیل وجود برخی بندهای افراطی از قبیل ممنوعیت تحصیل دختران و تعطیلی مدارس در توافقنامه آتش‌بس، تنها دولت‌های ایالتی مسؤولیت این شکست را متحمل خواهند شد و در مقابل در صورت پیروزی، اسلام‌آباد می‌تواند از این مدل‌ها در ایالات خطرساز دیگر نیز استفاده کند. اگر در دره سوات تجربه آتش‌بس موفق باشد می‌تواند به عنوان یک مدل در وزیرستان نیز مورد آزمایش قرار گیرد. حقیقت امر آن است که رهبران طالبان محلی در ایالت سرحد و وزیرستان افکار مشابهی دارند و هر دوی آنها با حزب مردم بارها به مخالفت پرداخته‌اند. بواقع دولت زرداری اکنون به دنبال پایان دادن به حملات آمریکایی‌ها است و خطراتی که این حملات بر ساختار طالبان در شمال پاکستان تحمیل کرده برای آنها جبران‌ناپذیر است.
شاید بتوان گفت، توافقی که میان دولت ایالتی و طالبان محلی حاصل شده است به‌عنوان مقدمه‌ای برای بازگشایی فضای مذاکرات مورد توجه قرار می‌گیرد. اکنون آمریکایی‌ها در حال طراحی یک استراتژی جدید برای مبارزه با طالبان بوده و سفر ریچارد هالبروک فرستاده ویژه اوباما به منطقه شبه قاره نیز یکی از نشانه‌های آن به شمار می‌رود. در استراتژی جدید صحبت از این است که آمریکایی‌ها با همکاری دولت پاکستان یا حتی بدون آن، نیروی نظامی خود را به مناطق قبایلی پاکستان انتقال دهند و با حملات زمینی با این شبه‌نظامیان مبارزه کنند. در صورتی که آمریکایی‌ها استراتژی جدید خود را عملی کنند تمام گروه‌ها در پاکستان متضرر خواهند شد. بنابراین در فضایی که تهدید آمریکایی‌ها بسیار جدی است، توافق مولانا فضل‌الله و دولت ایالتی در سرحد می‌تواند فضای جدیدی را ایجاد کند و در آن‌فضا آنها بتوانند راه‌حلی را برای حل مشکلی که با دولت مرکزی دارند، بیابند. اکنون عدم توفیق ارتش پاکستان در مقابل شبه‌نظامیان را می‌توان به نبود اراده سیاسی برای مقابله با این گروه‌ها تعبیر کرد چراکه ارتش روزگاری با نیروهایی که امروز با آنها مبارزه می‌کند متحد بوده است.
بنابراین گروه القاعده و شبه‌نظامیان طالبان در میان سربازان ارتش هوادارانی دارند که جنگ بر ضد این شبه‌نظامیان را با مخاطره مواجه کرده است. مشکل در شمال پاکستان، ناتوانی ارتش در پایان دادن به مشکلات نیست و تنها مساله نبودن اراده است که جریانات در شمال پاکستان را وخیم‌تر از گذشته می‌کند. نکته قابل ذکر دیگر آن است که آمریکایی‌ها سیاست‌های چندگانه‌ای را درباره پاکستان و افغانستان در دستور کار خود قرار داده‌اند. در حال حاضر از طرفی بحث ورود 3 هزار نیروی تازه‌نفس به افغانستان مطرح است و از سوی دیگر برنامه مذاکره با طالبان را دنبال می‌کنند که این مساله بیش از هرچیز می‌تواند آینده افغانستان را با خطر روبه‌رو کند. به تازگی نیز تعداد زیادی از سلاح‌های تحویل داده شده به ارتش افغانستان ربوده شده است که تنها مظنونان این ماجرا گروه‌های شبه‌نظامی افراطی هستند. بنابراین مساله توافقات 10 روزه در صورت موفقیت می‌تواند به مدلی برای آتش‌بس در مناطق درگیری شمال پاکستان بدل شود اما برنامه اصلی آمریکایی‌ها تخلیه و سرکوب کامل این گروه‌ها در مناطق پرخطر عنوان شده است و به نظر می‌رسد آنها از هر راهی برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کنند که این مساله می‌تواند خطراتی را برای دولت‌های مرکزی در کابل و اسلام‌آباد به همراه داشته باشد.
*كارشناس ارشد مسائل شبه قاره
توافق دولت سودان با شورشيان دارفور
دولت سودان پس از يك هفته مذاكره در دوحه قطر با شورشيان منطقه دارفور، سند حسن‌نيت را با اين گروه امضا كرد تا زمينه براي دستيابي به توافق صلح نهايي فراهم شود. نمايندگان دولت سودان و شورشيان منطقه دارفوردیروز پس از چندين روز مذاكره فشرده با ميانجيگري دولت قطر در دوحه، سندي را به امضا رساندند كه به مثابه اعلام حسن‌نيت و اعتمادسازي بين طرفين است. «عبدالله فقيري» سفير سودان در قطر پس از امضاي قرارداد، گفت: بر اساس اين سند، مذاكرات خارطوم و گروه‌هاي شورشي براي دستيابي به صلح نهايي در دوره زماني‌اي كه بيشتر از سه ماه طول نخواهد كشيد، ادامه مي‌يابد. اين توافقنامه زمينه را براي توقف حملات در منطقه دارفور كه از سال 2003 اسير جنگ داخلي است، فراهم كرده و مسير را براي روند صلح هموار مي‌كند. وي افزود: اين توافقنامه بر مبادله اسرا از طريق ميانجيگران در نزديك‌ترين زمان ممكن تاكيد دارد. ارسال نظر
پربیننده