۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۵:۱۹
نگاهی به فیلم «آنچه اتفاق افتاد» ( what just happened)

سگ‌کشی در جشنواره کن

علیرضا پورصباغ

بری لوینسن، کارگردان فیلم ماندگار «مرد بارانی» چندین فیلم خاص در کارنامه‌اش دارد که اغلب فیلم‌های مورد نظر وجه تماتیک مشترکی دارند؛ فیلم‌هایی که نه هجویه هستند و نه کمدی؛ بیشتر به گونه‌ای میانه می‌مانند که با چرخش‌های غیر‌متعارف ژانری تغییر لحن می‌دهند و این لحن شيوه مولف آثار مورد نظر لوینسن است. «صبح بخیر ویتنام»، «سگ را بجنبان»، «راهزنان» و «مرد سال» تقریبا تم و لحن مشترکی دارند و به این چند فیلم در کارنامه لوینسن باید فیلم «آنچه اتفاق افتاد» را افزود که با سیاق معمول لوینسن، هالیوود و پشت‌پرده‌هایش را هجو می‌کند. لوینسن کار‌کشته با صورتی کمدی، عقده خودبزرگ‌بینی رایج در هالیوود را هجو می‌کند؛ عقده خودبزرگ‌بینی خاصی که بن استیلر با ساختن «تندر استوایی»، خود و همکارانش را به سخره گرفت. خود‌بزرگ‌بینی خاصی که به سازوکار شبه‌هنرمندانه هالیوود تسری پیدا می‌کند. تندر استوایی سیستم ستاره‌سازی و ستاره‌گرایی هالیوود را هجو می‌کرد اما فیلم آنچه اتفاق افتاد پشت‌پرده‌ها و نادیده‌ها را به هجو می‌کشد. البته این فیلم همچون آثار هالیوودی مبنای اقتباسی دارد و سناریو بر اساس کتابی از تهیه‌کننده برجسته آرت لینسن به نگارش درآمده و فیلم زبان حال تهیه‌کننده‌ای است که تلاش می‌کند برای عقب زدن پیری و پنهان کردن نارسایی‌های جسمی و روحی، چرا‌ که تطول ایام برایش سخت و مصیبت‌بار است و این تهیه‌کننده روحیه و انرژی سابق را ندارد که در کشاکش ظاهرا هنری در مقابل توفان هالیوودی که بر زندگی‌اش تاثیر گذاشته است، مقاومت کند.
«بن» (رابرت دنیرو) در این فیلم نقش تهیه‌کننده‌ای را بازی می‌کند که با «کلی» (رابین رایت)، همسرش، رابطه خوبی ندارد. این زن با سناریستی که برای بن کار می‌کند رابطه دارد. «جرمی بونول» (مایکل وین کات) کارگردان سرکش و از خود‌راضی انگلیسی که حاضر نیست یکی از بخش‌های پایانی فیلم که قهرمان اصلی «شون پن» (در نقش خودش) سگی را به قتل می‌رساند را از فیلمش حذف کند. همین فیلم قرار است 2 هفته دیگر در جشنواره کن نمایش داده شود در صورتی ‌که در نمایش ویژه و اختصاصی سکانس قتل سگ موجب ناراحتی و دلخوری تماشاگران می‌شود. جرمی بونول بالاخره راضی به این کار می‌شود که پایان فیلم را تغییر دهد اما دور از چشم تهیه‌کننده نسخه اصلی را روانه جشنواره کن می‌کند. از سوی دیگر بروس ویلیس حاضر نیست برای حضور در این فیلم با وجود دریافت 25 میلیون دلار ریش خود را بتراشد و درگیری مهم عوامل تهیه بداخلاقی بروس ویلیس است. «دیک بل» (جان توروتورو) کارگزار (agent) دروغگو و بزدل او نیز نمی‌تواند ویلیس را راضی به برآورده کردن عوامل ساخت اثر کند. در این مقطع 2 هفته‌ای برای نمایش زندگی تهیه‌کننده، کنجکاوی مخاطب برای دیدن پشت‌پرده هالیوود اغنا می‌شود و تقریبا با بیماری هالیوودی و مناسبات لس‌آنجلسی بیشتر آشنا می‌شویم. تماشای لس‌آنجلس از دید بری لوینسن یکی از وجوه خلاقه اثر است. اصولا بازسازی جزئیات فضاهای آشنا یکی از ویژگی‌های فیلم‌های لوینسن به شمار می‌رود. او در برخی آثارش نظیر «آوالون» (Avalon) و «SLiberty Heights» تصویری متفاوت از بالتیمور (زادگاهش) ارائه می‌کند. این‌بار هالیوود جای بالتیمور را گرفته و تصویر گیج‌کننده‌ای از این شهر ارائه می‌دهد و در برخی لحظات فیلم برای تاثیر بیشتر از ریتم بسیار تندی استفاده می‌کند تا بر شلوغی مناسبات تاکید کند. البته می‌توان از شمای کلی فیلم حدس زد آرت لینسن، تهیه‌کننده فیلم‌های مستقلی نظیر «باشگاه مشت‌زنی»، «کوکب سیاه» و «به سوی وحشی» سعی می‌کند درد‌سر تهیه‌کننده فیلم‌های مستقل بودن را نمایش دهد.
در این فیلم بن سایه‌ای از لینسن است که از طرفی با هنرپیشه‌های متوقع و پرمدعای فیلم طرف است، از سوی دیگر با کارگردان انتلكتی که حاضر به حذف یک نمای کوتاه از فیلمش نیست و با مدیر برنامه‌های چاپلوس و دروغگویی که باید دائما با آنها دست و پنجه نرم کند؛ افرادی نظیر «لو تارنو» (کاترین کینر)، رئیس استودیو که باید خواسته‌هایش را برآورده کند. رئیس استودیو تلاش می‌کند خواسته‌هایش از کارگردان احمق را از طریق بن برآورده کند. از سوی دیگر بن با مشکل بزرگ خانوادگی‌اش دست و پنجه نرم می‌کند؛ او می‌خواهد از همسر سومش جدا شود، همسر سوم وي معشوقه یکی از سناریست‌هایی است که با بن همکاري می‌کند. بن تهیه‌کننده‌ای است که با یک زندگی پر‌دردسر مواجه است و با این همه مشکل دائما دور خودش می‌چرخد و وقار و عزت خود را با ریاکاری و دلجویی مصنوعی از دیگران حفظ می‌کند. فیلم «آنچه اتفاق افتاد» به دلیل نگرش ضد‌هالیوودی نتوانست پخش‌کننده‌ای پیدا کند و مثل همان اتفاقی که در صحنه انتهایی فیلم می‌افتد ماحصل تلاش گروه سازنده راه به جایی نمی‌برد. در صحنه انتهایی پس از نمایش نسخه اصلی در جشنواره فیلم کن، حاضران در این جشنواره از صحنه سگ‌کشی چندش‌آور انتهایی (دقیقا مثل پخش نمایشی) دچار تهوع می‌شوند و فیلم ناکامی بزرگی را برای بن رقم می‌زند و او موفق به بازگشت به خانه و گرفتن هواپیمای خصوصی نمی‌شود و ناچار است مثل بقیه مردم برای بازگشت از هواپیمای معمولی استفاده کند. آنچه اتفاق افتاد، حدیث نفس و رنج‌های ظاهرا بی‌اهمیت این تهیه‌کننده برای تماشاچی مهم جلوه می‌کند و لویسن به این حدیث نفس فردی جنبه عمومی اعطا می‌کند. بن در مقام تهیه‌کننده در این فیلم هیچ لذتی از حرفه‌اش نمی‌برد، فقط می‌خواهد سرپایش بایستد و بماند. حاصل انرژی که بن صرف حرفه‌اش می‌کند پوچ بوده و به سرانجامی منتهی نمی‌شود. خشم و غضب بن هیچ‌وقت بر زبان جاری نمی‌شود بلکه آنچه در فیلم بیشتر دیده می‌شود واهمه‌ها و موانعی است که در روح بن جاری می‌شود، در صحنه پایانی که خشم و غضبش متجلی می‌شود حاصل کلی تلاش و تلف شدن انرژی او است که در راه پوچی صرف شده است. حالا ماحصل این تلاش پوچ در جشنواره کن به نمایش گذاشته می‌شود
و با اقبال مواجه نمی‌شود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده