گروه سیاسی: برنامه‌های تبلیغاتی کاندیداهای ریاست جمهوری در صدا و سیما از روز شنبه آغاز شد. سعید جلیلی که بسیاری او را پدیده این انتخابات می‌دانند نیز شامگاه شنبه در برنامه خبری 22:45 از شبکه 2 سیما حاضر شد تا در حوزه‌های گفتمانی و اجرایی توضیحاتی پیرامون برخی مسائل کلان اقتصادی و سیاسی ارائه کند. اگرچه این برنامه خبری بیشتر در جهت بیان کلی موضوعات از سوی کاندیداها بود اما سعید جلیلی با برخی اشاره‌ها و بیان پاره‌ای مثال‌ها توانست تا حدود زیادی خط مشی خود در حوزه‌های کلان را مشخص کند. اگرچه برخی مباحث مطرح شده از سوی جلیلی، بدیع نبود اما بدیهی است که ذائقه عمومی بر آن کلید‌واژه‌های عقیدتی همچنان استوار است. تاکید سعید جلیلی بر مردمداری و عدالت و توزیع عادلانه ثروت، آزادسازی ظرفیت‌ها، مبارزه جدی با ویژه‌خواری و قانونمداری محورهایی بود که جلیلی بر آنها تمرکز کرد. آنان‌که نخستین برنامه تبلیغاتی سعید جلیلی در تلویزیون را دیدند؛ تمرکز و تاکید وی در حوزه گفتمان دینی و موارد منبعث از این گفتمان را در کلام او برجسته دیدند. در ادامه صحبت‌های این کاندیدای مطرح انتخابات ریاست جمهوری به تفکیک موضوع می‌آید. چرا دقیقه 90؟
سعید جلیلی در ابتدای این برنامه در پاسخ به این سوال حسن عابدی، مجری برنامه که چرا در دقیقه 90 وارد عرصه انتخابات شده است، گفت: عرصه ریاست جمهوری عرصه مهمی است و رئیس‌جمهور وظیفه سنگینی دارد لذا کسانی که می‌خواهند وارد این عرصه شوند باید شناخت کافی از کارویژه‌های رئیس‌جمهور و وضعیت کشور داشته باشند. جلیلی افزود: همچنین باید بدانند که می‌خواهند با چه ظرفیتی وارد این عرصه شوند و از سوی دیگر و به‌علت رقابتی بودن این عرصه مهم است که بدانند چه کسانی می‌خواهند برای ریاست جمهوری اعلام آمادگی کنند. این کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری افزود: باید با یک نگاه تکلیف‌مدارانه وارد عرصه انتخابات شد و اگر احساس کنیم کسانی هستند که قوی‌ترند و بهتر می‌توانند این وظیفه را انجام دهند این مسؤولیت از ما ساقط می‌شود اما اگر این نباشد بر شما تکلیف منجز می‌شود. وقتی وارد این عرصه می‌شوید باید با وقت وارد شوید و شناخت از مشکلات کشور و راه‌حل‌هایی که می‌تواند داشته باشد و دلایلی که چرا برخی مشکلات به‌وجود آمده، بر همین اساس من مشورت‌ها و مطالعات لازم را تا دقایق آخر انجام دادم و حوزه کاری که در شورای امنیت داریم و شناختم نسبت به ظرفیت‌های مختلف کشور سبب شد حضور در انتخابات به‌عنوان کاندیدا را برای خودم تکلیف منجز بدانم.
مهم‌ترین ارکان کارویژه اقتصاد
سعید جلیلی در ادامه این برنامه بنا به خواست مجری، اهم محورهای اقتصادی مورد نظر و ظرفیت‌های لازم برای فعال‌سازی اهداف اقتصادی را تشریح کرد. وی گفت: از حوزه خوبی شروع کردیم. به نظر من یکی از کارویژه‌های رئیس‌جمهور پرداختن به حوزه اقتصاد است و شاید یکی از مهم‌ترین سوال‌های اساسی مردم هم اتفاقات پیش رو در حوزه اقتصاد است که بسیار اهمیت دارد. وی افزود: ان‌شاءالله منتخب مردم پس از آنکه حماسه سیاسی شکل گرفت باید از فردای آن روز وارد ایجاد فضای اقتصادی شود. وی با بیان اینکه عرصه اقتصادی امروز عرصه بسیار مهمی است، تصریح کرد: ما خوشبختانه ظرفیت‌های خوبی را به لحاظ برنامه‌ها و قوانین داریم. اسناد بالادستی فراوانی همچون سند چشم‌انداز، سیاست‌های کلی نظام، برنامه 5 ساله و قوانین مجلس را درباره موضوعات مهم همچون هدفمندی یارانه‌ها، اصل 44 و بودجه سالانه داریم. اینها ظرفیت‌های مهم و فرصتی برای ایجاد حماسه اقتصادی است، چرا که یکسری روال قانونی و کارهای کارشناسی در این مسیر انجام شده است. جلیلی ضمن مطرح کردن این سوال که فردی که وارد این عرصه می‌شود چگونه می‌خواهد این قوانین را اجرا کند؟ بیان داشت: رئیس‌جمهور و کسی که در این عرصه وارد می‌شود باید برنامه‌ای را برای اجرای این قوانین اعلام کند، البته طبیعی است که در این موضوعات باید به چند موضوع اساسی همچون تورم، اشتغال، بحث هدفمندی و... توجه ویژه داشته باشد. این کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری با بیان اینکه حوزه اقتصادی حوزه فرصت‌ها و تهدیدهاست، ادامه داد: به دلیل برخی موضوعات برخی تهدیدها در حوزه اقتصادی به سمت کشور متوجه شد، اگر در مقابله با این تهدیدها به خوبی از فرصت‌ها استفاده شود و برای فرصت‌ها برنامه‌ریزی و مدیریت داشته باشیم، بسیاری از تهدیدها به راحتی منتفی می‌شود. جلیلی در این‌باره به بیان چند مثال پرداخت و گفت: یکی از بحث‌هایی که سال‌ها در کشور مطرح بوده و مورد اجماع همه نیز هست مساله قطع وابستگی به نفت بوده که باید در پایان برنامه 5 ساله چهارم محقق می‌شد. اگر این مساله به خوبی اجرا می‌شد شاید اینکه برخی بخواهند از ظرفیت تحریم در عرصه نفت استفاده کنند، عملا منتفی می‌شد. وی تصریح کرد: بنده فکر می‌کنم برخی عرصه‌ها در حوزه اقتصادی وجود دارد که اگر ما به موقع وارد شویم و از فرصت‌ها به خوبی استفاده کنیم بسیاری از مشکلات قابل حل خواهد بود و من فکر نمی‌کنم هیچکدام از کاندیداهایی که در صحنه هستند در مقام بحث‌هایی که بنده عرض کردم وارد شوند. این کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری گفت: یکی از بحث‌های اساسی که در برنامه دولت وجود دارد سامان دادن به ساختار اجرایی کشور در حوزه اقتصاد است. یکی از ضرورت‌های این مساله این است که باید ساختار اداری و اجرایی کشور در حوزه اقتصادی متناسب با شرایط کنونی شود؛ به لحاظ تهدیدات یکسری برنامه‌ها از حوزه دشمنان وجود دارد و ساختار ما باید ساختاری قوی باشد که بتواند پاسخگوی تهدیدها شود.
ظرفیت‌ها باید آزاد شود
سعید جلیلی در ادامه این بحث به آزادسازی ظرفیت‌ها اشاره کرد. وی گفت: ساختار اجرایی اداری کشور باید به گونه‌ای رقم بخورد که بتواند ظرفیت‌های مختلف را در حوزه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آزاد کند و اگر آسیب‌های این ساختارها گرفته شود بسیاری از تهدیدات به فرصت تبدیل می‌شود. این کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری با بیان اینکه این سوال اساسی وجود دارد که علت مشکلات اقتصادی از تحریم‌هاست یا مربوط به داخل می‌شود؟ اظهار داشت: به دلیل برخی موضوعات خارجی و دشمنی‌هایی که برخی‌ها با ما دارند همچون تحریم‌ها و... شاید موضوعاتی به عنوان شوک به اقتصاد ما وارد شود ولی اگر ما این ظرفیت‌ها را به خوبی مدیریت کنیم این تهدیدات به فرصت تبدیل می‌شود. کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با اشاره به اقتصاد مقاومتی گفت: یکی از مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی رقم زدن اقتصاد بدون نفت است. وی در ادامه به بیان برخی آمار پرداخت و گفت: ما سال گذشته با همه فشارهای موجود 52 میلیارد واردات داشتیم در حالی که صادرات غیر نفتی ما با احتساب پتروشیمی 41 میلیارد است که با یک گام می‌توان این اختلاف 11 میلیاردی را تقویت کرد. یکی از فشارهای علیه ما در حوزه صادرات علم و فناوری است، چرا که ایران دارای نیروهای توانا، متخصص و تحصیلکرده‌ای است که اگر سرکار بیایند باعث صادرات تولیدات دانش‌بنیان خواهد شد که این امر از مزیت‌های نسبی ما است. ما در حوزه حمل و نقل موقعیت ژئوپلتیکی و جغرافیایی فوق‌العاده‌ای داریم و امر ترانزیت دارای ارزش بالایی است لذا باید آن را فعال و احیا کرده و استفاده حداکثری کنیم.
پیشرفت در سایه عدالت شکل می‌گیرد
محور دیگر اظهارات سعید جلیلی در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری، مبحث پیشرفت و عدالت بود. وی درباره جایگاه عدالت و پیشرفت در برنامه‌هایش اظهار داشت: این دو مقوله مرتبط با هم هستند و پیشرفت در سایه عدالت شکل می‌گیرد، فقط باید به آن باور داشته باشیم تا بتوانیم فرصت‌های لازم را برای استفاده بموقع از ظرفیت‌ها فراهم کنیم. آحاد جامعه باید از فرصت‌های برابری برخوردار باشند و این ظرفیت باید برای همه آزاد شود تا کسی احساس تبعیض نکند در این صورت است که پیشرفت محقق خواهد شد. این کاندیدای مطرح یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری عدالت در اقتصاد را در 3 حوزه دانست و گفت: عدالت قبل از تولید و در تخصیص منابع اولین عدالت در حوزه اقتصاد است. وی ادامه داد: عدالت در تولید دومین حوزه است، چرا که باید مشخص شود سهم هر بخش چیست و تعریف درستی از آن ارائه شود. این کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری افزود: با رعایت عدالت در مرحله تخصیص منابع و تولید، عدالت در مرحله مصرف راحت‌تر شکل خواهد گرفت. جلیلی ادامه داد: عدالت فقط مختص حوزه‌های اقتصادی نیست، زمانی دولت انحصاراتی داشت و مانع از توزیع مناسب فرصت‌ها می‌شد اما این مشکل‌ها تا حدودی حل شده است فقط در بخش خصوصی بعضی انحصارات هست که خلاف عدالت است. کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با اشاره به اهمیت عدالت در حوزه فرهنگ گفت: ما در حوزه فرهنگ توزیع خوبی نداریم و یکی از آنها عدالت رسانه‌ای است، چرا که سهم استان‌ها و شهرستان‌ها در رسانه اندک است.
وی اظهار داشت: اگر اعتقاد ما به پیشرفت بر مبنای عدالت است باید سازوکارهای دستگاهی را مبتنی بر عدالت شکل دهیم، چرا که عدالت ساختاری نیاز است نه موردی و مقطعی.
دولت باید مدعی فساد باشد
سعید جلیلی در ادامه اظهاراتش در بخش گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه 2 پیرامون ضعف ساختاری و مفاسد شکل گرفته بر این بستر، مفاسد اقتصادی را یکی از موانع عدالت خواند و گفت: سوء‌استفاده‌های اقتصادی از موانع تحقق عدالت است. برای مثال پرونده 3 هزار میلیاردی یکی از آنهاست لذا با ایجاد سازوکارهای اقتصادی باید بتوان قبل از اینکه این موارد به حوزه امنیتی برسد، جلوی آن را گرفت. وی افزود: در صورت بروز مواردی مانند پرونده 3 هزار میلیاردی اول از همه خود دولت، بانک مرکزی یا بانک عامل باید مدعی‌العموم باشند تا با بررسی مورد و اجرای سازوکار اقتصادی مانع بروز مفاسد و بی‌عدالتی شوند. این کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به مساله معوقات بانکی در کشور اشاره کرد و گفت: رقم این معوقات بانکی 70 هزار میلیارد تومان است که طبق بررسی در دبیرخانه به این نتیجه رسیدیم که 4/11 میلیارد آن دست 23 نفر است که فقط 6 نفر اول 3 هزار و 700 میلیارد تومان در اختیار دارند که این رقم بیشتر از یارانه‌ای است که در یک‌ماه به 70 میلیون ایرانی داده می‌شود. وی افزود: این 6 نفر با این میزان، دارای کار تولیدی هم نیستند، طوری که از 52 شرکتی که به نام آنها ثبت است فقط یک شرکت عنوان تولیدی داشته است. جلیلی ادامه داد: ظرفیت‌های موجود در کشور را باید با سازوکار اقتصادی دنبال کرد و ایجاد سامانه‌ها و مراکز اطلاعات اقتصادی از بحث‌های جدی است. کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری افزود: ایجاد سامانه سنا در رابطه با دلار و ارز، پورتال ارزی، پورتال تجاری و سامانه اقتصادی که همه مسائل در آن قرار گیرد مانع از فساد اقتصادی خواهد شد و فسادی مانند 3 هزار میلیاردی در این عرصه مجال حضور نخواهد داشت. وی در پاسخ به سوال مجری برنامه درباره «گفتمان اسلام ناب» اظهار داشت: بحث «گفتمان اسلام ناب» بیشترین انگیزه بنده برای اعلام کاندیداتوری بود که اکنون تنها شعار نیست و با انقلاب اسلامی محقق شده است و می‌توان آن را در همه زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاست خارجی و داخلی جاری کرد. جلیلی درباره گفتمان انقلاب اسلامی گفت: انقلاب اسلامی پاسخ ما به ندای قرآن است و این نه تنها باور گفتمانی ما است بلکه با تجربه نیز باور را ثابت کردیم و هر زمان که این باور را در عرصه حکومت ساری و جاری کردیم پیشرفت‌های فراوانی به دست آوردیم همان طور که مشکلات به‌وجود آمده در کشور به خاطر فاصله گرفتن از اندیشه دینی است. کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با تاکید بر سالروز آزادی خرمشهر گفت: در دوران دفاع مقدس به‌رغم فشارها و تحمیل جنگ علیه ایران ما به طوری وارد دفاع شدیم که حتی یک وجب از سرزمینمان را از دست ندادیم و این فرصت را تکیه بر اندیشه‌های دینی و گفتمان انقلاب اسلامی بر ما ایجاد کرد. وی ادامه داد: گفتمان انقلاب اسلامی ظرفیتی در ایران ایجاد کرده است که دیگر کسی چشم طمع به کشور ما ندارد و این نگاه را می‌توانیم در همه عرصه‌ها جاری کنیم.
سیاست خارجی، جنگ اراده‌هاست
این کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری درباره سیاست خارجی اظهار داشت: سیاست خارجی هر کشوری به مثابه یک پارادایم است و در چارچوب اهداف اصول منافع و ارزش‌هایی که دارد آن را دنبال می‌کند لذا نقاط اشتراک بین کشورها می‌تواند زمینه تعامل و تولید فرصت باشد و نقاط اختلاف بین کشورها ایجاد تهدید و تقابل کنند. جلیلی افزود: گفتمان اسلام ناب برای ما اقتدار و عزت تولید کرده است و ما باید بتوانیم سازوکار سیاست خارجی خود را نیز در این گفتمان بنا کنیم. وی ادامه داد: گفتمان انقلاب اسلامی ظرفیتی در ایران ایجاد کرده که مقامات رسمی کشورهای دنیا مثل آمریکا در اظهارات خود آن را بیان می‌کنند. کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری تصریح کرد: امروز ایران قدرت منطقه‌ای است، طوری که حل مسائل منطقه بدون ایران ممکن نیست، طوری که درباره سوریه همه کشورها نیز نقش ایران در حل بحران با این کشور را مي‌دانند و می‌دانند که بدون شرکت ایران در گفت‌وگوها مساله حل شدنی نیست. جلیلی اظهار داشت: سیاست خارجی از عرصه رویارویی اراده‌هاست و ظرفیت ایران در منطقه قابل انکار نیست، چرا که ایران توانسته ظرفیت لازم را برای هماوردی با قدرت‌های بزرگ پیدا کند. وی ادامه داد: ظرفیت ایجاد شده برای ایران مرهون گفتمان انقلاب اسلامی است، طوری که ایران توانست انحصاراتی که نظام سلطه مدعی آن بود شکسته و پیشرفت کند و قدرت‌های بزرگ را روز به روز از مواضعشان عقب براند. جلیلی تصریح کرد: برخلاف آنچه که جامعه جهانی می‌گوید ما در سیاست خارجی فرصت‌های زیادی داریم، طوری که 120 کشور جهان در جنبشی عضو هستند که ریاست آن با ایران است لذا باید با ایجاد برنامه‌ریزی و ساختار قوی از فرصت‌های حوزه سیاست خارجی برای ایجاد تعامل استفاده کرد تا با استفاده بموقع از فرصت‌ها تهدیدها را کاهش دهیم. کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری درباره انتقادپذیری گفت: این امر جزو آموزه‌های دینی است که وقتی فردی در مقامی قرار می‌گیرد گوش شنوایی برای مردم داشته باشد همان‌طور که حضرت علی در نامه خود به مالک اشتر به این امر تأکید کرده‌اند. جلیلی افزود: انقلاب اسلامی با اندیشه‌های دینی و پشتوانه مردم به پیروزی رسیده، چرا که مردم نه تنها رأی دادند بلکه حاضر شدند فداکاری کنند لذا باید دید مردم چه می‌خواهند و گوش شنوای آنها بود. وی اظهار داشت: نظام و دولت باید پاسخگو باشند. پاسخگویی به معنای جواب دادن به تلفن آنها نیست بلکه پاسخگویی باید شاخص‌های خاص خود را داشته باشد. جلیلی گفت: انتقادپذیر بودن آموزه دینی است و هم ممیزه گفتمان انقلاب اسلامی و مردم و نخبگان باید در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت داشته باشند و گستردگی دولت مانع از این ادعا خواهد بود که کسی بگوید در همه حوزه‌ها متخصص است لذا باید در هر حوزه‌ای سازوکاری وجود داشته باشد. جلیلی درباره اهمیت قانونگرایی اظهار داشت: قانون انسجام‌بخش جامعه و حکومت بوده و باید فصل‌الخطاب باشد و طبق قانون در نظام ما در هنگام مشکلات ولایت فقیه فصل‌الخطاب است و برای خود قانون نیز تعاریفی شده است. جلیلی در پایان خاطرنشان کرد: همه باید مساوی باشند و در دولت نباید برای افرادی گارانتی و ضمانت گذاشت تا هر کاری که می‌خواهند انجام دهند یا به خاطر پست یا نسبت، محیط امنی برای خود ایجاد کنند.
باید از ظرفیت زنان استفاده کرد
پس از گفت‌وگوی تلویزیونی، سعید جلیلی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران، درباره مهم‌ترین برنامه اقتصادی دولت خود گفت: تورم، هدفمندی یارانه‌ها و مشارکت دادن مردم در اقتصاد 3 موضوع مورد تاکید بنده است ولی مهم‌تر از اینها چگونگی ساختار اجرایی دولت است که ظرفیت این 3 اولویت را محقق کند. وی درباره نظر وزیر خارجه آمریکا درباره انتخابات ایران اذعان داشت: موضوع انتخابات در آمریکا همواره مورد سوال بوده و من حتی این موضوع را از خانم اشتون پرسیدم که چرا در آمریکا با 200 سال قدمت و 250 میلیون جمعیت در هر انتخابات فقط به 2 نامزد اجازه ورود داده می‌شود. جلیلی افزود: آیا در آمریکا هیچ اندیشمند یا فردی ظرفیت حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری را ندارد؟ با این سوال‌ها می‌توان فهمید که امروز آمریکا باید به جهان پاسخگو باشد که با چه منطقی ادعای دموکراسی می‌کند. این نامزد انتخاباتی تصریح کرد: آمریکا با 2 حزب که در مسائل اساسی نیز با یکدیگر اختلاف نظر ندارند کاندیداهایی را به مردم معرفی می‌کند که غیر از اتصال به منابع قدرت و ثروت، مجال و امکان ظهور پیدا نمی‌کنند. وی درباره حضور بانوان در کابینه خود تصریح کرد: بحث اساسی در نظام جمهوری اسلامی ایران و اسلام نگاه به بانوان است. به نظر من آن چیزی که اهمیت دارد ظرفیت زنان است که باید باعث پیشرفت آنها شود. جلیلی همچنين خاطرنشان کرد: برخی سوالات مبنای غلطی دارد، چرا که پارادایم غرب را مطرح می‌کند.