گروه اقتصادی: وزیر امور اقتصادی و دارایی معتقد است تورم در کشور‌ها در سال 2013 تغییر چندانی نخواهد داشت؛ چه سال‌های 2012 و 2013 میلادی سال‌هایی است که کندی رشد اقتصاد جهانی در آن ادامه دارد و بهترین عملکرد و پیش‌بینی‌های رشد برای شرکای تجاری ایران یعنی چین و هند ثبت شده است. سیدشمس‌الدین حسینی که در بیست‌وسومین همایش سالانه پولی و ارزی حضور داشت با ارائه تصویری از عملکرد اقتصاد ایران در سال گذشته و با بیان اینکه پیش‌بینی می‌شود تورم در سال 2013 در آمریکا 1/2 ، اروپا 5/2 ، چین کمی بیشتر از 3 و در هند 11 درصد باشد، گفت: پیش‌بینی می‌شود در سال 2013 نرخ بیکاری در آمریکا 5/7 درصد تقریبا مساوی با سال 2012 و در اسپانیا 5/26درصد باشد و پیش‌بینی‌هایی برای سایر کشور‌ها صورت گرفته که نگرانی‌هایی را در پی دارد. حسینی افزود: صندوق بین‌المللی پول اعداد 2/3درصد و 3/3 درصد و بانک جهانی ارقام 3/2 درصد و 4/2 درصد را برای رشد اقتصاد جهانی در سال‌های 2012 و 2013 اعلام و پیش‌بینی کردند. حسینی تصریح کرد: کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و میعانات سبب کاهش عرضه ارز شده و این امر به دنبال محدودیت در نقل و انتقال، تبدیل و تاخیر در وصول درآمدهای نفتی تشدید شد و در بخش صادرات پتروشیمی نیز کم و بیش چنین حالتی حکمفرما شد. وی با بیان اینکه در حوزه صادرات غیرنفتی در مجموع با رشد 20 درصد روبه‌رو شدیم، از تکانه‌های ارزی بهمن 90 و شهریور 91 یاد کرد و ادامه داد: کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی خاص جزو گروه یک و 2 قرار گرفتند و چون جزو نیازهای ضروری و معیشتی مردم بودند قرار شد با همان نرخ ارز محاسباتی بودجه (ارز مرجع) توسط بانک مرکزی و با معرفی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت بهداشت تامین شوند. حسینی با بیان اینکه البته نباید از نظر دور داشت که به دنبال همین تکانه‌های ارزی، رقابت‌مندی و صادرات محصولات کشاورزی، معدنی، خدمات، گردشگری و صنایع غیروابسته به واردات افزایش یافت، گفت: واردات کل به‌رغم افزایش واردات کالاهای اساسی برای تقویت ذخایر مربوط کاهش یافت و سبب شد سرانجام در مقابل 53 میلیارد دلار واردات، صادرات غیرنفتی با احتساب میعانات گازی به 3/41میلیارد دلار برسد. در واقع مابه‌التفاوت یا کسری صادرات غیرنفتی با واردات کل از بیش از 18 میلیارد دلار در سال 90 به 12 میلیارد دلار در سال 91 تقلیل یافت. وی بیان داشت: در حوزه نفت خام به دلیل کاهش اجباری صادرات به رغم وجود ظرفیت فنی تولید با کاهش حدود یک میلیون بشکه در روز روبه‌رو شدیم ولی در بخش میعانات گازی تولید عملی افزایش یافته است. حسینی ادامه داد: یک نکته مهم توجه به رشد مصرف برق در صنعت در سال 91 به میزان 9 درصد در مقایسه با مصرف برق در صنعت در سال 90 است. سخنگوی اقتصادی دولت همچنین با اشاره به بخش خدمات گفت: براساس آمار گمرک آمار سفرهای خارجی ایرانیان از 7/21 میلیون نفر در سال 90 با 4/3 میلیون نفر کاهش به 3/18 میلیون نفر رسیده است و گرانی ارز سبب شد که قدرت جذب گردشگری داخلی افزایش و جایگزین گردشگری و سفر به خارج از کشور شود. وی با بیان اینکه مستقل از رشد 47 درصد شاخص کل، شاخص صنعت 59 درصد در سال 91 نسبت به سال 90 رشد داشته، گفت: این عدد برای 50 شرکت برتر بورس حدود 30 درصد بوده است. همچنین به‌رغم افزایش 8/0 درصدی نرخ مشارکت در بازار کار که به 7/37 درصد در سال 91 رسیده، نرخ بیکاری تقریبا با کاهشی اندک به 2/12 درصد در سال 91 رسیده است.
بانک‌ها فقط واسطه‌اند
رئیس‌کل بانک مرکزی هم در این مراسم سال 91 را سالی سخت، دشوار و حساس برای اقتصاد ایران برشمرد. محمود بهمنی تاکید کرد: اگر سپر اقتصادی مناسب برای تولید ایجاد نشود ممکن است به زیرساخت‌های سرمایه‌ای کشور ضربه وارد شود در همین راستا نباید انضباط پولی به‌گونه‌ای که موجب مهار نرخ تورم شود را فراموش کنیم.بهمنی تصریح کرد: ادامه وضعیت موجود می‌تواند به بی‌ثباتی مالی در شبکه بانکی منجر شود بنابراین در حال حاضر ثبات مالی یکی از دغدغه‌های جدی برای سیاستگذاران پولی است. به گفته رئیس کل بانک مرکزی، هنوز نقش بانک‌ها از نهادهای واسطه‌ای فراتر نرفته و درگیر نوعی تامین مالی شده‌اند، برهمین اساس بانک‌ها باید در کنار فعالیت‌های خود به آهنگ رشد خود شتاب دهند. وی اضافه کرد: در شرایط فعلی نقدینگی‌‌خواهی جامعه دوبرابر شده است چرا که نرخ ارز از 1226 تومان به 2400 و 2600 تومان افزایش پیدا کرده است که طبیعتا واحد‌های تولیدی و اقتصادی کشور نقدینگی بیشتری را می‌طلبند که بخواهند سطح تولید خود را حفظ کنند و اگر این نقدینگی به آنها اضافه نشود، ناچارند تولید را کاهش دهند. بهمنی با بیان اینکه نقدینگی در حال حاضر به 8/30درصد رسیده، خاطرنشان کرد: پیش‌بینی ما حدود 40 درصد بود که با تمهیداتی که انجام دادیم همچون پیش‌فروش 9 میلیون سکه و تحویل 5 میلیون آن و همچنین انتشار 41 هزار میلیارد ریال اوراق مشارکت توانستیم درصدی از آن را خنثی کنیم. همچنین بخشی از آن بدهکاری‌های جاری بانک‌ها بود که توانستیم آن را در سال گذشته به صفر برسانیم و این موجب شد نقدینگی مقداری
کاهش پیدا کند.
تورم 5/30 درصدی خیلی بالاست
وی با تاکید بر اینکه تورم 5/30 درصدی کنونی خیلی بالاست، گفت: در کنار تورم بالا رشد 8/30 درصدی نقدینگی را داریم که بسیار بالاست، سعی ما بر آن بوده که آن را کاهش دهیم. البته از ابتدای امسال با توجه به کاهش 2 هزار میلیارد ریالی نقدینگی نسبت به سال گذشته توانسته‌ایم 9/1 درصد کاهش نقدینگی داشته باشیم. وي اضافه كرد: نقدينگي كشور در حال حاضر به 464 هزار ميليارد تومان رسيده كه بنابراين نسبت منابع به مصارف در سال گذشته،7/99 درصد بوده است. رئیس کل بانک مرکزی به پرداخت 1956 میلیارد ریال تسهیلات در سال گذشته اشاره کرد و گفت: سعی کرده‌ایم 1/37درصد این تسهیلات را در بخش تولید تزریق کنیم و بر آن نیز نظارت داشته باشیم، ضمن آنکه هدف امسال ما کنترل و نظارت در حوزه بانکداری است تا بانکداری اسلامی و بدون ربا تحقق یابد. بهمنی با اشاره به فعالیت مرکز مبادلات ارزی از مهرماه سال گذشته گفت: در سال گذشته 4136 میلیون دلار در مرکز مبادلات ارزی تزریق شد که با تزریق منابع دیگر این رقم به 7282 میلیون دلار رسید و تصمیم داریم بتوانیم ضمن تامین ارز کالاهای اساسی این مرکز را به محلی تبدیل کنیم که ارز‌های مورد نیاز در آن تزریق شود. وی همچنین به منابع قرض‌الحسنه اشاره کرد و گفت: ما در سال 91، 283 هزار میلیارد ریال مانده منابع قرض‌الحسنه داشتیم که 41 هزار میلیارد افزایش نسبت به سال قبل داشت، ضمن آنکه در 4 سال گذشته 39 درصد منابع قرض‌الحسنه صرف تسهیلات می‌شد اما سال گذشته صد‌درصد منابع به تسهیلات قرض‌الحسنه اختصاص پیدا کرد.
کالاهای وارداتی را گران فروختند
بهمنی گفت: در زمانی که ما می‌بینیم تمام ارزی که در 6 ماهه سال 91 پرداخت شده تماما با نرخ مرجع بوده و کالاهایی که وارد شده یا تولید شده است با قیمت ارز مبادله‌ای به فروش می‌رسد، می‌توان به این نتیجه رسید که مقداری از این تورم ناشی از گرانفروشی است و نه گرانی کالا و عده‌ای از این فرصت دونرخی و سه‌نرخی شدن ارز استفاده کرده و قیمت‌ها را اضافه کرده‌اند که ما برای کنترل آن برنامه‌هایی داریم. وی با بیان اینکه بدهی خارجی ما در سال گذشته از 3/17 میلیارد دلار به 2/7 میلیارد دلار رسیده است، گفت: ما توانسته‌ایم 10 میلیارد دلار بدهی خارجی خود را پرداخت کنیم و این می‌تواند ذخیره خوبی برای تولید باشد. به گفته بهمنی، متاسفانه پایه پولی ما 3/27درصد افزایش یافته که به نسبت سال قبل که 4/11 درصد بوده یعنی 8/18 درصد افزایش داشته‌ایم. رئیس کل بانک مرکزی اظهار داشت: در سال گذشته فقط ارز مرجع را از منابع وزارت نفت و صندوق توسعه تامین کرده‌ایم که امیدواریم امسال شرکت‌های پتروشیمی براساس ماده 27 ارز خود را به مرکز مبادلات ارزی تحویل دهند و این کار انجام شود.