۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۳۹

دیابت بیماری تلخ

دیابت یا بیماری قند یک عارضه ناشی از اختلال در تولید و عملکرد هورمون انسولین در بدن است. انسولین در لوزالمعده (پانکراس) تولید می‌شود و سلول‌ها را قادر می‌کند تا گلوکز را از خون بگیرند و برای تولید انرژی استفاده کنند. در صورتی که لوزالمعده انسولین مورد نیاز بدن را تولید نکند، دیابت نوع یک و در صورتی که انسولین در لوزالمعده به مقدار اندک تولید شود یا موثر واقع نشود، دیابت نوع 2 ایجاد می‌شود. افرادمبتلا به دیابت نسبت به دیگر افراد در سوخت و ساز بدن خود نمی‌توانند به خوبی از گلوکز یا قند استفاده کرده و در نتیجه قند خون آنها به مقدار قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد. از لحاظ علمی افزایش قند خون را «هیپرگلیسمی» می‌نامند. افزایش قند خون سبب ایجاد عوارض زودرس و دیررس در بدن مانند تخریب جدی بافت عصبی و عروق خونی و ایجاد بیماری‌های قلبی می‌شود. اگر دیابت پیشگیری و درمان نشود بسیاری از این عوارض می‌توانند سبب کاهش کیفیت زندگی برای فرد مبتلا و خانواده وی شده و حتی ممکن است خطر مرگ، فرد بیمار را تهدید کند. دیابت نوع یک 10 تا 15 درصد موارد دیابت را تشکیل می‌دهد و افراد مبتلا احتیاج به تزریق انسولین روزانه دارند. دیابت نوع یک اغلب در سنین زیر 30 سال به وجود می‌آید و معمولا شروع پر سر و صدایی داشته و با علائمی چون تشنگی، پرادراری، نوشیدن فراوان آب، کاهش وزن، گرسنگی وخستگی شدید تظاهر پیدا می‌کند. دیابت نوع دوم بیشتر در افراد بالای 30 سال و چاق دیده شده و خیلی شایع‌تر بوده و بین 85 تا 90 درصد موارد ابتلا به این بیماری را شامل می‌شود. مبتلایان به اين نوع از دیابت گاهی می‌توانند بدون استفاده از دارو و تنها با تغییر نحوه زندگی بیماری خود را کنترل کنند. البته گاهی اوقات داروهای خوراکی و به ندرت انسولین مورد نیاز است. بیشتر مبتلایان به نوع دوم هیچگونه علامتی ندارند و سالیان سال پس از ابتلا بیماری آنها تشخيص داده می‌شود. در نتیجه تقریبا نیمی از بیماران از وضعیت خطرناک سلامتی خود آگاه نیستند. گزارش‌های پیشین حکایت از این داشت که نوع دوم دیابت در کودکان پدیده‌ای نادر است. اما متاسفانه در سطح جهانی روند رو به افزایش آن مشاهده می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که تقریبا نیمی از موارد تازه تشخیص داده شده دیابت در کودکان و نوجوانان از نوع دوم است. چند حقیقت درباره دیابت - در سطح جهانی شاهد شیوع سریع دیابت هستیم. بر طبق آمار بنیاد بین‌المللی دیابت (IDF) 194 میلیون نفر در سراسر دنیا مبتلا به این بیماری هستند و پیش‌بینی می‌شود این آمار تا سال 2030 به بیش از دو برابر افزایش یابد که علل آن شیوع افزایش وزن و چاقی، افزایش جمعیت، بالا رفتن سن، شهرنشینی، نبود تحرک بدنی و فعالیت فیزیکی است. - دیابت چهارمین علت مرگ در بیشتر کشورهای پیشرفته است. گزارش‌های اخیر سازمان بهداشت جهانی نشان می‌دهد که 2/3 میلیون مورد مرگ، یعنی 6 مورد مرگ در هر دقیقه در دنیا به دیابت مربوط می‌شود. اگر اقدامات پیشگیری کننده و درمانی صورت نگیرد مرگ و میر ناشی از ابتلا به دیابت تا 10 سال آینده به بیش از 50 درصد افزایش خواهد یافت. - نوعی از دیابت، دیابت حاملگی است. این بیماری برای اولین بار با بالا رفتن قند خون در حین حاملگی تشخیص داده می‌شود. این نوع دیابت معمولا گذرا بوده و بعد از دوران حاملگی بهبود می‌یابد. از علل دیگر ایجاد کننده دیابت می‌توان به جراحی، داروها(مثل کورتون‌ها)، سوء تغذیه و عفونت اشاره کرد. - ممکن است بسیاری از مبتلایان به دیابت برای سال‌ها زنده مانده و مرگ آنها به علت بیماری قلبی یا بیماری کلیوی رخ دهد که هر دوی اینها از عوارض ابتلا به بیماری دیابت هستند. - 80 درصد موارد فوت ناشی از بیماری دیابت، در کشورهای فقیر یا با درآمد کم رخ می‌دهد. تقریبا نیمی از موارد مرگ ناشی از دیابت در سن زیر 70 سالگی رخ داده كه 55 درصد از این موارد خانم‌ها هستند. - فقر اطلاع‌رسانی درباره بیماری دیابت همراه با عدم دسترسی به اقدامات درمانی می‌تواند منتهی به عوارض شدید این بیماری مانند کوری، قطع عضو و اختلالات کلیوی شود. باکمال تعجب باید بیان کرد که حداقل 50 درصد و در بعضی از کشورها 80 درصد مبتلایان به دیابت نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند. - دیابت قابل پیشگیری است. ورزش، تحرک بدنی منظم روزانه به مدت 30 دقیقه و داشتن تغذیه سالم به طور قابل ملاحظه‌ای خطر پیشرفت نوع دوم دیابت را کاهش می‌دهد. فعالیت متوسط حدود 30 دقیقه در روز برای کاهش حساسیت به انسولین موثر است. - هزینه‌های مربوط به مراقبت‌های بهداشتی و سلامتی دیابت سالانه 2/5 تا 15 درصد از بودجه بهداشت جوامع مختلف را بر حسب شیوع دیابت و دسترسی به امکانات درمانی به خود اختصاص می‌دهد. در صورتی که پیش‌بینی‌های انجام شده به واقعیت بپیوندد این عدد در بعضی از کشورها تا سال 2025 به 40 درصد خواهد رسید. بر حسب اطلاعات به دست آمده از 25 کشور آمریکای لاتین، هزینه‌های تحميل شده به تولید ملی این کشورها(هزینه غیرمستقیم بیماری) نزدیک به پنج برابر هزینه‌های مستقیم بهداشتی و سلامتی است. سازمان جهانی بهداشت تخمین می‌زند که کشور چین دریک دوره 10 ساله (2015- 2006) به میزان 558 میلیارد دلار از درآمد ملی خود را به علت بیماری‌های قلبی، سکته و دیابت از دست خواهد داد. - افراد مبتلا به دیابت سه بار بیشتر از افراد غیر دیابتی در بیمارستان بستری می‌شوند. شانس ابتلای افراد با سابقه دیابت در والدین و خواهر و برادر، بیش از افرادی است که سابقه خانوادگی از این بیماری ندارند. افزایش این خطر احتمالا به انتقال بعضی از ژن‌های عامل بیماری مربوط می‌شود. - هدف اصلی از رژیم درمانی در بیماران دیابتی استفاده از مواد غذایی به صورت متعادل است. اصولا رژیم غذایی‌اي که توسط کارشناسان و متخصصان تغذیه برای افراددیابتی تهیه می‌شود دارای این اهداف است: رساندن قند خون به سطح طبیعی، حفظ سطح چربی‌های خون در حد طبیعی، کاهش مشکلات خاص بیماران دیابتی، به دست آوردن و حفظ وزن ایده‌آل، رساندن مواد مغذی به بدن به میزان لازم، تامین انرژی مورد نیاز بدن جهت انجام فعالیت‌های لازم و جلوگیری از بروز عوارض و مشکلات ناشی از دیابت. 9 راهکار برای پیشگیری از عوارض دیابت دیابت بیماری‌اي است که مراقبت از آن یک نیاز همیشگی و مادام‌العمر برای فرد مبتلاست. درمان دیابت می‌تواند از ابتلا به عوارض خطرناک و گاه مرگ‌آور آن جلوگیری کند. با اجرای این 9 راهکار در درمان بیماری خود نقش فعالی داشته باشید و از زندگی خود لذت ببرید. 1- متعهد شوید که بیماری خود را مدیریت کنید. مهم‌ترین فرد در درمان بیماری دیابت خود شما هستید. هیچ کس به اندازه خود شما در حفظ سلامتی‌تان نقش اصلی را ایفا نمی‌کند. درباره دیابت هرچه بیشتر بدانید بهتر است. 2- معاینه‌های پزشکی منظم سالانه را فراموش نکنید. بررسی‌های منظم قند خون جایگزین معاینه و چکاپ کل بدن و چشم نمی‌شود. با معاینه کل بدن،‌ پزشک به جست‌وجوی وجود عوارض احتمالی دیابت مانند مشکلات کلیوی، آسیب عصبی، بیماری قلبی و دیگر علائم می‌پردازد. چشم پزشک نیز چشم‌ها را از نظر وجود علائم صدمه شبکیه، آب مروارید یا آب سیاه بررسی می‌کند. بعد از 15 سال از ابتلا به دیابت‌ تقریبا 2 درصد بیماران دیابتی کور شده و 10 درصد هم دچار آسیب‌های جدی بینایی خواهند شد. 3- از نظر واکسیناسیون به روز باشید. قند خون بالا ممکن است سیستم ایمنی شما را ضعیف کند که این امر باعث می‌شود واکسیناسیون مداوم برای شما بسیار مهم باشد. واکسیناسیون سالانه علیه آنفلوآنزا می‌تواند سلامت شما را در فصل شیوع آنفلوآنزا حفظ کرده و از مبتلا شدن به عوارض و مشکلات حاد ناشی از آنفلوآنزا محافظت کند. واکسیناسیون علیه عفونت پنوموکوکی که همان عامل ذات الریه است یک بار کافی است اما اگر شما دچار عوارض دیابت بوده یا سن شما 65 سال یا بیشتر است ممکن است به تزریق‌های یادآور پنج ساله نیاز داشته باشید. تزریق یادآور 10 ساله واکسن کزاز را انجام دهید. درباره انجام واکسیناسیون علیه ویروس هپاتیت B از پزشک خود پرسش کنید. علاوه بر اینها ممکن است پزشک شما واکسن‌های دیگری را نیز توصیه کند. 4- از دندان‌های خود مراقبت کنید. دیابت ممکن است زمینه‌ساز ایجاد بیماری‌های لثه شود. معاینه سالانه 2 بار دندان‌ها توسط پزشک الزامی است و هنگامی‌که خونریزی لثه دارید یا لثه‌ها قرمز رنگ یا متورم به نظر می‌رسند فوری نزد دندان‌پزشک خود بروید. 5- مراقب پاهای خود باشید. اول به این آمار توجه کنید: بیش از 70 درصد قطع پا در دنیا در افراد دیابتی دیده می‌شود. در کشورهای پیشرفته بیش از 5 درصد افراد مبتلا به دیابت دچار مشکلات و عوارض پای ناشی از این بیماری هستند. هزینه‌های مستقیم قطع اندام مرتبط با پای دیابتی بین 30 هزار تا 60 هزار دلار تخمین زده می‌شود. بيشتر قطع پاها با زخم‌های کوچک پا آغاز می‌شوند. از هر 6 نفر مبتلا به دیابت یکی دچار زخم پا می‌شود. در هر سال 4 میلیون نفر در دنیا دچار زخم‌های پا می‌شوند. در بیشتر موارد زخم‌های پاي ناشی از دیابت و قطع پا قابل پیشگیری هستند به شرط اینکه تیم‌های سازماندهی شده برای این منظور در جوامع مختلف تشکیل شوند و دیابت به خوبی کنترل شود. بهتر است بدانید که قند بالای خون ممکن است اعصاب پاها را تخریب کرده و میزان جریان خون به پاها را هم کاهش دهد. اگر درمانی صورت نگیرد بریدگی‌ها و تاول‌های روی پاها ممکن است عفونت‌های حادی را ایجاد کنند. برای پیشگیری از مشکلات پاها رعایت این نکات مفید است: پاهای خود را به‌طور روزانه در آب نیمه گرم و ولرم بشویید. به دقت پاها بویژه لای انگشتان را خشک کنید. با نرم‌کننده،‌ پا و قوزک پا را مرطوب کنید. هر روز پاهای خود را از نظر وجود تاول، بریدگی، زخم، قرمزی و تورم بررسی کنید. اگر مشکلی در پاهای خود دیدید که در عرض چند روز بهبود نیافت با پزشک خود مشاوره کنید. 6- فشار خون و کلسترول را تحت کنترل داشته باشید. همانند دیابت، فشار خون نیز می‌تواند به رگ‌های خونی شما آسیب برساند. کلسترول بالا هم همین اثر را دارد بویژه اینکه شخص مبتلا به دیابت هم باشد. وقتی که این سه مشکل به صورت گروهی عمل کنند آن موقع احتمال حمله قلبی، سکته و دیگر وضعیت‌های تهدیدکننده زندگی بیش از پیش خواهد بود. تغذیه سالم و ورزش منظم راهی به سمت کنترل فشار خون و کلسترول بالاست و برخی اوقات نیاز به دارو درمانی است. 7- با نظر پزشک آسپیرین مصرف کنید. 8- سیگار نکشید. سیگار کشیدن خطر انواع عوارض دیابت شامل حمله قلبی، آسیب عصبی و بیماری‌ کلیوی را افزایش می‌دهد. 9- از تشویش و استرس دور باشید. اگر اهل تشویش و استرس هستید فکر درمان دیابت را از ذهن خود پاک کنید. هورمون‌های بدن ممکن است در پاسخ به استرس‌های طولانی مدت تولید شده و باعث جلوگیری از کارکرد صحیح و موثر انسولین شوند. استرس خود را کنترل کنید. برنامه‌های خود را اولویت‌بندی کنید. فنون و مهارت‌های آرامش و ریلکسیشن را بیاموزید. مثبت فکر کنید و نگاه مثبت به اطرافیان داشته باشید. *کارشناس ارشد خون شناسی و بانک خون
ارسال نظر
captcha
پربیننده