آزاده صالحیبا وجود اینکه تلویزیون به نوعی خانه دوم شما محسوب میشود و سالهاست در قالب سریالهای مختلف و همزمان با کار در سینما، شما را در این قاب دیدهایم اما اخیرا حضور شما در تلویزیون کمرنگ شده است. در واقع مدتی بود که در تلویزیون دیده نمیشدید و حالا با سریال «مهرآباد» دوباره
به تلویزیون بازگشتهاید.
اگر میبینید که در مقایسه با سالهای گذشته کمتر در تلویزیون حاضر میشوم به خاطر این است که این روزها، متنهای منسجم و مطلوب به ندرت به دستم میرسد. طبیعی است که یک بازیگر وقتی نتواند در درجه نخست با فیلمنامه یک کارگردان ارتباط درستی برقرار کند، نمیتواند با کلیت کار هم کنار بیاید. در نتیجه ناچارم به دلیل وجود این نقیصه خیلی از فیلمنامههایی که به دستم میرسد را رد و از حضور در این کارها پرهیز کنم. البته در پاسخ به سوال شما باید بگویم، طی ماههای گذشته چندان هم دور از تلویزیون نبودهام، کمااینکه 2 تلهفیلم کار کردم که هر دو را به لحاظ مضمونی و جنس بازیهایی که در این تلهفیلمها وجود داشت دوست داشتم بویژه اینکه یکی از این تلهفیلمها به کارگردانی سعید نعمتالله بود و «بیا از گذشته حرف بزنیم» نام داشت.
پس با وجود نگاه سختگیرانه نسبت به فیلمنامههای حال حاضر، معیارتان برای حضور در «مهرآباد» چه بود؟
وقتی متن فیلمنامه به دستم رسید و آن را مورد مطالعه قرار دادم احساس کردم میتوانم با نقشی که در این سریال برای من در نظر گرفته شده ارتباط برقرار کنم. در عین حال، تصور میکنم مجموعه تلویزیونی «مهرآباد» دارای مولفههای زیادی است و وجود همین ویژگیها باعث شده تا در آن حضور داشته باشم. از اینها گذشته، نقش خوبی هم در این سریال برای من در نظر گرفته شده که از ایفای نقش در آن راضی هستم و به طور کلی دلنشین بودن کاراکترم در این سریال مرا برای بازی در آن ترغیب کرد.
اتفاقا برخی دیگر از بازیگران پیشکسوت هم مانند شما نسبت به نبود یا بهتر بگویم کمبود فیلمنامههای منسجم در وادی تلویزیون گلهمند بودهاند.
طبعا بازیگر تمایل دارد در هر برهه و زمانی به فعالیت بپردازد، منتها بر سر راه بازیگر، مشکلات زیادی وجود دارد که او را از این فعالیت مداوم به شکل ناخودآگاه بازمیدارد و یکی از آنها چندان که در میانه گفتوگو اشاره کردم، نبود متون خوب و کیفی است. من هم در این زمینه ناچارم مثل سایر بازیگران برای انتخاب یک نقش دست به گزینش و انتخاب بزنم. با وجود اینکه زندگی بازیگران عمدتا از راه فعالیتهای هنری میگذرد و کمتر دیده شده که بازیگری، شغل دوم هم درکنار این حرفه داشته باشد، بازهم دست از گزیدهکاری و سنجش پیشنهادهای کاری نمیکشم. حتی اگر از نظر مادی، بیکار بودن به مدت زیاد آزاردهنده باشد اما باز هم حاضر نیستم در فیلمها یا سریالهایی که فیلمنامههای ضعیفی دارند حاضر شوم.
خانم مهیمن! شما فعالیت هنری را به طور مشخص با تئاتر آن هم در سالهای دور یعنی پیش از پیروزی انقلاب شروع کردید اما طی 3 دهه گذشته خاصه سالهای اخیر کمتر شاهد حضور شما
در این عرصه بودهایم.
درست است. دلیل این کمکاری، نداشتن حوصله و توان است. اگرچه طی سالهای گذشته من بیش از هر وادی دیگر در تئاتر کار کردهام. تئاتر در مقایسه با سینما و تلویزیون، انرژی، تمرین و همینطور وقت بیشتری طلب میکند و این انرژی در حال حاضر در من نیست. روی این اصل ترجیح دادهام بیشترین فعالیتم را در تلویزیون و سینما متمرکز کنم.
حالا بعد از تجربه کردن این 3 وادی بیشتر ترجیح میدهید امروز در کدام حیطه
فعالیت کنید؟
اگر متنهای خوبی به دستم برسد فعالیت در تلویزیون برایم ارجحیت دارد چون تلویزیون به هر حال رسانهای فراگیر است و نسبت به تئاتر و سینما مخاطبان زیادی دارد.
برگردیم به موضوع اصلی گفتوگو یعنی سریال «مهرآباد»، از تجربه کارکردن با کارگردانان جوان و تازهوارد به عرصه تلویزیون بگویید.
پیش از آنکه به این سوال شما پاسخ دهم اجازه بدهید درباره کلیت کار کمی حرف بزنم. «مهرآباد» به لحاظ مضمونی سریالی قابل قبول است و تصور میکنم این کار با وجود بازیگران خوب و باسابقه، سریالی درخور اعتنا و قابل دفاع از کار درآمده و تعقیب کردن ماجراهای این سریال به وسیله مخاطب در نوع خود جذاب است اما درباره سوال شما، مبنی بر تجربه کار کردن با کارگردانهای جوان باید بگویم، برای من به شخصه هیچگاه تفاوتی نکرده است که با کدام کارگردان دارم کار میکنم یعنی به محض اینکه فیلمنامه را میخوانم و میبینم متنی است که باب دل من است و با نقش آن ارتباط برقرار میکنم کار را میپذیرم، کمااینکه در این مسیر تا امروز با کارگردانهای مختلفی بر اساس این معیار کار کرده و از برآیند این همکاری راضی بودهام. صرفنظر از اینها، معتقدم کار کردن با کارگردانان جوان باعث میشود تا از تجربیات آنها استفاده کنم و به نوعی با یکدیگر در تبادل و ارتباط باشیم.
پای صحبت برخی بازیگران که مینشینم آنها به این نکته اشاره میکنند که در حال حاضر کار کردن در یک تلهفیلم را بیشتر میپسندند تا یک سریال، نظر شما چیست؟
شاید بازی کردن در یک تلهفیلم از این نظر باب دل برخی هنرمندان باشد که زمان کوتاهتری در مقایسه با یک سریال میبرد و بازیگر فراغبال بیشتری برای انتخاب کارهای دیگر پیدا میکند، یعنی تلهفیلم در یک بازه زمانی مشخص شروع و به اتمام میرسد، در حالی که درباره سریال اینطور نیست و وقتی کار شروع میشود، معلوم نیست چه وقت پایان میگیرد. در عین حال تصور میکنم اگر سریال به لحاظ ساختاری و مفهومی مطلوب باشد، بازیگر از حضور در آن لذت هم میبرد، ضمن اینکه از نظر دستمزد، بازی کردن در یک تلهفیلم یا سریال تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد.
به عنوان یک بازیگر پیشکسوت انتظارتان از مسؤولان فرهنگی چیست؟
دلم میخواهد واقعا کارها چه در قالب تلویزیون چه سینما بهتر از اینی باشد که هست. بویژه امیدوارم متنهای محکمتر و ملموستری در این 2 عرصه نوشته شوند و به قولی کارهای مطرح رو بیاید. البته در کنار اینها، کارگردانی هم برایم حائز اهمیت است. اگرچه اولویت اصلیام برای پذیرفتن یک کار، متن خوب است. به هرحال آرزو میکنم شرایطی پیش بیاید که سطح برنامههای تلویزیون در حدی باشد که بتواند سلایق و علایق همه مخاطبان را برآورده کند. در واقع طوری باشد که هم ما به عنوان بازیگر از کار خود راضی باشیم و هم در مقابل مردم از برنامهها رضایت داشته باشند. منظورم این است که امیدوارم بر تعداد کارهای فاخر در تلویزیون بویژه در قالب سریال افزوده شود و این آرزوی دوری نیست زیرا پتانسیل ساخت چنین آثاری را داریم؛ کارگردانان زبده و کاردانی داریم که مطمئنم میتوانند آثار فاخری از خود به جای بگذارند و نمونههای این گروه از کارگردانان نیز کم نیست. یکی از آنها آقاي نعمتالله است. او به طور کلی کارگردانی است که کار را بلد است و در عین حال، سختیهای کار را به خوبی تحمل میکند.
پیشنهاد شما برای کیفی کردن سریالهای تلویزیونی چیست؟
هنوز هم میگویم اگر متن خوب باشد باقی کارها برای بهتر شدن دست به دست هم میدهند. از اینها گذشته، تیزبینی و نگاه موشکافانه کارگردانان هم میتواند در بهبود روند سریالسازی نقش بسزایی داشته باشد.
طی ماههای اخیر ایرج راد، مدیرعامل خانه تئاتر همراه استاد عزتالله انتظامی طرح خانه سالمندان هنرمندان پیشکسوت را کلید زدهاند که امیدوارم در طول امسال به سرانجام برسد. خود شما در مقام یک بازیگر باسابقه چقدر اقداماتی از این دست را میپسندید؟
طبعا شروع طرحهایی از این دست میتواند نتایج خوشایند و امیدوارکنندهای برای هنرمندانی که سالها در عرصه هنر زحمت کشیدهاند در پی داشته باشد. ای کاش این مکان زودتر راهاندازی میشد تا هنرمندانی چون مهری مهرنیا اینقدر در واپسین روزهای زندگیشان زجر نمیکشیدند و ناراحتی تحمل نمیکردند.
ظاهرا قرار است بزودی بازی در یک تلهفیلم را شروع کنید؟
بله، این تلهفیلم که کارگردانی آن برعهده سعید نعمتالله است در ادامه همان تلهفیلمی است که در ایام نوروز از سیما پخش شد.
شما سالها پیش در سریال «نرگس» به کارگردانی سیروس مقدم که یکی از پرطرفدارترین ملودرامهای خانوادگی بود به عنوان بازیگر حضور داشتید. با این تفاسیر فکر میکنید جنس سریالسازی آن هم با مضامینی مثل «نرگس» از گذشته تا امروز چقدر تفاوت کرده یا به عبارتی چقدر جهش داشته است؟
اگر بخواهم صادق باشم باید بگویم هیچ جهشی نداشته است. «نرگس» سریالی بود که به اعتقاد من کمتر شبیه آن ساخته و تکرار شد یا اگر هم شد تعداد آنها انگشتشمار بود. «نرگس» ویژگیهایی داشت که مخاطب را تا لحظه آخر پای تلویزیون نگه میداشت.
مثل چه ویژگیهایی؟
در درجه نخست، در ردیف نخستین سریالهای خانوادگی بود که هر شب از تلویزیون پخش میشد و این مساله در جذب مخاطب تاثیر زیادی داشت و باعث میشد او ماجراهای داستان را هر شب دنبال کند، ضمن اینکه موضوعی که مقدم برای ساخت «نرگس» در نظر گرفته بود به نوعی موضوع روز و قابل لمس بود؛ پرداختن به مساله جوانان که تصور میکنم در حال حاضر هم دغدغه اصلی خانوادههاست. میزان جذابیت «نرگس» نزد مخاطبان تلویزیونی در آن دهه تا جایی بود که خاطرم هست حتی در پارکها تلویزیون گذاشته بودند تا مردمی که به پارک و فضای باز میآیند تماشای این سریال را از دست ندهند. اما در عین حال، جای تاسف است که دیگر سریالهایی از این دست کم ساخته میشوند یا اگر هم شاهد آثاری نظیر آن بودهایم باز هم در دایره کارهای مقدم طی سالهای اخیر بوده است. آنچه مسلم است اینکه ما فقط همین یک کارگردان را که در تلویزیون نداریم بلکه کارگردانان دیگری هم هستند که بتوانند در این وادی به تولید آثاری پرمخاطب مثل «نرگس» بپردازند.