در سال 1330 در تهران متولد شد، پس از گرفتن دیپلم، 2 سال دوره بازیگری را در دانشگاه «ون‌سن پاریس» گذراند، او در سال 1352 پا به عرصه سینما گذاشت و تا به حال در فیلم‌های «زیر پوست شب»، «سگ‌کشی»، «تقاطع»، «جنگ اطهر» و ... بازی کرده است. او علاوه بر بازیگری، کارگردانی فیلم «قلب‌های ناآرام» را نیز به عهده داشته است.
***
قصه هنری شما از کجا و چگونه آغاز شد؟
به دلیل گذراندن دوره‌های کارآموزی در کلاس‌های فنی و انجمن ایران و آلمان با کارخانه اتوبوس‌سازی خاور ارتباط داشتم. در آن زمان که پیگیر برای فراگیری زبان آلمانی جهت سفر به آن کشور بودم با یکی از دوستانم محسن مرزبان ارتباط زیادی داشتم.
او برای نخستین بار پیشنهاد بازی در تئاتر را به من داد، تا آن زمان به طور جدی با تئاتر آشنا نبودم و تا حد بسیار کمی اطلاعات داشتم، ولی زمانی که وارد تمرین تئاتر شدم و به‌عنوان تماشاگر تئاتر را دیدم برایم خیلی متفاوت بود، کارگردان آن تئاتر یک نقش بسیار کوچک را در قالب دو، سه جمله به من پیشنهاد داد. با کمک مرزبان آن را همراه با ترس و تردید قبول کردم، در همان موقع یکی از بازیگران نقش‌های اصلی نیامد و قرار شد من به جای او بازی کنم. تنها مشکلم روبه‌رو شدن با مخاطب بود که با چند شب تمرین آن هم برایم عادی شد، در همین روزها بود که آقای حسن شیروانی به آنجا آمد و شاهد اجرای من شد و پیشنهاد داد تا در کلاس‌های آموزشی تئاتر ایشان شرکت کنم، به مدت 2 سال در آن کلاس‌ها حضور داشتم و به مرور زمان کارهای فنی و فراگیری زبان آلمانی را فراموش کردم و به‌طور جدی‌تر به سمت تئاتر رفتم و با مرزبان دفتری را با نام تئاتر دیگر برپا کردیم و بعدها نمایشی را با اسم «آقا سیدکاظم» آماده و اجرا کردیم و این تئاتر در خانه نمایش و تالار سنگلج هم اجرا شد. ولی می‌توانم بگویم همواره مدیون آقای عباس جوانمرد هستم که نقش اصلی را در این راستا داشته‌اند.
نخستین فیلم سینمایی که بازی کردید مربوط به چه سالی می‌شود؟
در سال 1348 در فیلمی با نام «پایان تاریکی» به کارگردانی حسن شیروانی در نقش کوتاه بازی کردم و بعد از انقلاب هم نخستین کارم ایفای نقش در فیلم «دانه‌های گندم» بود.
از روندی که تا به حال طی کرده‌اید راضی هستید؟
بله. تا نیمه اول دهه 70 رضایت بسیاری داشتم اما بعد از نیمه اول دهه 70، به دلیل تغییرات ناخوشایندی که در سینما رخ داد از کارهایم به طور کامل رضایت ندارم و این نارضایتی دلیل بر تغییرات در اوضاع سینما است.
مثل چه تغییراتی؟
سینمای ما بعد از نیمه اول دهه 70 دیگر فیلم‌هایی همچون «در مسیر تندباد»، «ناخدا خورشید» و ... را نداشت و دیگر سینمای ملی را از دست داد. سینمای ملی، سینمایی است که به پایتخت ختم نشود، یک زمانی در جشنواره فیلم فجر از هر شهرستان و استانی یک فیلم به نمایش در می‌آمد و همه با گویش و معماری و سنت و لهجه مردم ایران آشنا می‌شدند اما امروزه سینما با آن‌گونه فیلم ها وداع کرده و فیلم‌ها به ایفای نقش چند بازیگر ختم می‌شود. البته این اوضاع در تئاتر هم وجود دارد و همین نابسامانی‌ها دلیل اصلی گرایش من به سمت تلویزیون بوده است.
به نظرتان عرصه بازیگری در حال حاضر دارای چه رویکرد و تحولاتی است؟
تحولات حاصل در این عرصه مثبت نبوده و با ورود جوانان بی‌تجربه شاهد تحولات و رویکردهای منفی‌ای بوده‌ایم، زیرا جوانانی که دانشجوی این حرفه هستند کنار رفته و جای آنها را جوانانی متحول گرفته‌اند که کمی هم استعداد دارند و به‌گونه‌ای نادرست مشغول فعالیت هستند.
فکر می‌کنید این افراد چگونه مشغول به فعالیت شده‌اند؟
بالاخره کمی انگیزه و استعداد در هر کاری می‌تواند یاری بخش باشد. معتقد هستم که حرفهای نبودن در هر عرصه و حرفهای می‌تواند باعث پایین آوردن کارآیی شود. ورود چنین جوانانی در این عرصه شأن سینما و تئاتر را زیر سوال برده و کارآیی را کم کرده است. سینمای دنیا، سینمای میانسالی است یعنی برای جوان کار می‌کند اما با جوان کار نمی‌کند. ولی سینمای ما امروزه، به گونه‌ای شده است که فقط بازیگران جوان کار می‌کنند و به همان نسبت که سن و سال جوان کم است، افکار فیلم‌های ما هم پایین آمده و هدف‌های مفید در فیلم‌ها از بین رفته و همین مساله باعث ایجاد رعب و وحشت بر دل پیشکسوتان شده است و به همین دلیل کمتر رغبت بازی در کنار بازیگران جوان را دارند.
شما در سینما و تلویزیون جزو ستارگانی هستید که همیشه در اوج بوده‌اید. این جایگاه را چگونه به دست آورده‌اید؟
از بزرگ‌ترهای حرفه‌مان یاد گرفته‌ایم که به دنبال مسائل اقتصادی و شهرت و معروفیت در این عرصه نباشیم، بلکه خواهان محبوبیت و هنر باشیم و هدف خود را رسیدن به کمال هنر بگذاریم و با وجود اینکه در نگهداری و به دست آوردن این نوع افکار دچار هزاران مشکل هستیم اما سعی می‌کنیم جایگاه خودمان را حفظ کنیم.
سوپر استارهای سینما و تلویزیون از ستاره بودنشان فراری هستند، شما دلیل این مساله را چه می‌دانید؟
به نظر من ایفای نقش در یک فیلم و سریال انرژی جسمی، ذهنی و روحی زیادی را از یک بازیگر می‌گیرد، چطور ممکن است یک بازیگر هر روز و هر شب در یک سریال یا فیلم دیده شود و بدون اینکه استراحت جسمی و ذهنی و مطالعه داشته باشد بتواند ستاره بماند، ستاره‌ها از ستاره بودن فراری نیستند فقط در انتخاب خود بسیار محتاط عمل می‌کنند و هر پیشنهادی را قبول نمی‌کنند، بلکه سعی می‌کنند حتی اگر با فاصله کاری انجام می‌دهند، آن کار را ماندگار کنند و این کار بسیار مشکل است که بتوانی همیشه ستاره بمانی.
شهرت را دوست دارید؟
یک هنرمند نمی‌تواند وابسته به شهرت باشد، زیرا در جامعه خیلی افراد هستند که مشهور می‌شوند مثل (خفاش شب) فقط نگاه‌ها متفاوت است، لذا محبوبیت خیلی بهتر است و اگر یک هنرمند محبوب شود شهرت هم به دنبال آن می‌آید و به نظر من محبوب شدن مهم نیست بلکه حفظ محبوبیت مهم‌تر است.
به چه نوع سینمایی علاقه‌مند هستید؟
من بازی در ژانر خاصی را نمی‌پسندم. اگر از متن و کارگردان و گروه و دیالوگ راضی باشم حتما در هر ژانری که باشد آن پیشنهاد را می‌پذیرم چه بسا تماشاگران هیچ‌گاه تصور نمی‌کردند که من کار کمدی داشته باشم اما چندی پیش در فیلم تلویزیونی «شاه کلید» به کارگردانی سامان مقدم در نقشی کمدی ظاهر شدم که خیلی هم مورد استقبال تماشاگران واقع شد.
چرا پس از ساخت فیلم قلب‌های ناآرام دیگر به سراغ کارگردانی نرفتید؟
آن زمان از من خواسته شده بود تا سناریوی آن فیلم را بخوانم، پس از مطالعه حس کردم از سینما دور شده‌ام و چون جمله‌ای در آن سناریو برایم جذاب بود کارگردانی آن را پذیرفتم، آن جمله این بود؛ «قلب یک هنرمند حتی اگر در سینه خودش هم نباشد، هنر از آن جدا نیست» و برای من بسیار جالب و جذاب بود و می‌توانست تنها دلیل برای کشش من به سمت کارگردانی آن فیلم باشد اما همان‌طور که گفتم با توجه به اینکه شأن تلویزیون بالاتر است از سینما، در تلویزیون کارگردانی و تهیه‌کنندگی را پیگیری خواهم کرد. اما در سینما دیگر نمی‌خواهم کارگردانی کنم.
فضای سینما در حال حاضر برای کارگردانی و بازی در چه شرایطی است؟
باتوجه به شرایطی که گفتم، شرایط مناسبی ندارد و هزاران دلیل باعث ایجاد چنین شرایطی شده است.
هنوز هم نقشی مانده است که دوست داشته باشید آن را بازی کنید؟
یک بازیگر در رویای خودش آرزوی بازی در هزاران نقش را دارد، ولی اگر بخواهد به این امید باشد و تا روزی که آن نقش‌ها به او پیشنهاد شود، کارهای دیگر را نپذیرد، فرصت‌های دیگر را از دست می‌دهد، پس باید مسیر را طی کند و اگر در بین راه به یکی از آرزوهایش برخورد کرد با تامل آن را بپذیرد.
چه شد که در سریال شب می‌گذرد بازی کردید؟
حاضر نیستم درباره این سریال صحبت کنم.
راما قویدل را از قبل چقدر می‌شناختید؟
خیلی کم، فقط 2 تا از کارهایش را دیده بودم.
پس می‌شود فقط درباره نقش خودتان توضیح بدهید؟
خیر حتی حاضر نیستم یک کلمه بگویم، یادآوری آن آزارم می‌دهد، برخورد بد تهیه‌کننده و وجود عوامل غیرحرفه‌ای برایم خاطره‌ای بد برجا گذاشته است.
ساخت سریال‌های مناسبتی را چطور ارزیابی می‌کنید؟
اگر بموقع و با تامل و داشتن فرصت تهیه شود بسیار مناسب است، اما اگر به سرعت و با عوامل غیرحرفه‌ای ساخته شود به نظرم درست نیست. چون سریال‌های مناسبتی تماشاگران خاصی دارد و حیف است به نحو نامناسب تهیه شود.
آیا این سریال‌ها توانسته‌اند خوراک خوبی برای تلویزیون باشند؟
بله. چون عده‌ای از تماشاگران علاقه‌مند به این‌گونه سریال‌ها هستند و در زمان‌های دیگر مدت کمتری را برای تماشای تلویزیون وقت می‌گذارند، در صورتی که به خاطر علاقه به این نوع سبک کار برای آن زمان‌های طولانی را هزینه می‌کنند.
کارهای بعدی شما؟
«ظهر کبریا» عنوان کاری است که قصد دارم آن را کارگردانی کنم و تله فیلم «این راه ادامه دارد» را هم تهیه خواهیم کرد.
حرف آخر...
از جامعه هنری به علت سکوت در مقابل فیلمی باعنوان «کشتی‌گیر» باوجود توهین به ملتمان دلگیرم و دلیل این سکوت آزارم می‌دهد. به بازيگري در ژانر خاصي فكر نمي‌كنم
در سال 1330 در تهران متولد شد، پس از گرفتن دیپلم، 2 سال دوره بازیگری را در دانشگاه «ون‌سن پاریس» گذراند، او در سال 1352 پا به عرصه سینما گذاشت و تا به حال در فیلم‌های «زیر پوست شب»، «سگ‌کشی»، «تقاطع»، «جنگ اطهر» و ... بازی کرده است. او علاوه بر بازیگری، کارگردانی فیلم «قلب‌های ناآرام» را نیز به عهده داشته است.
***
قصه هنری شما از کجا و چگونه آغاز شد؟
به دلیل گذراندن دوره‌های کارآموزی در کلاس‌های فنی و انجمن ایران و آلمان با کارخانه اتوبوس‌سازی خاور ارتباط داشتم. در آن زمان که پیگیر برای فراگیری زبان آلمانی جهت سفر به آن کشور بودم با یکی از دوستانم محسن مرزبان ارتباط زیادی داشتم.
او برای نخستین بار پیشنهاد بازی در تئاتر را به من داد، تا آن زمان به طور جدی با تئاتر آشنا نبودم و تا حد بسیار کمی اطلاعات داشتم، ولی زمانی که وارد تمرین تئاتر شدم و به‌عنوان تماشاگر تئاتر را دیدم برایم خیلی متفاوت بود، کارگردان آن تئاتر یک نقش بسیار کوچک را در قالب دو، سه جمله به من پیشنهاد داد. با کمک مرزبان آن را همراه با ترس و تردید قبول کردم، در همان موقع یکی از بازیگران نقش‌های اصلی نیامد و قرار شد من به جای او بازی کنم. تنها مشکلم روبه‌رو شدن با مخاطب بود که با چند شب تمرین آن هم برایم عادی شد، در همین روزها بود که آقای حسن شیروانی به آنجا آمد و شاهد اجرای من شد و پیشنهاد داد تا در کلاس‌های آموزشی تئاتر ایشان شرکت کنم، به مدت 2 سال در آن کلاس‌ها حضور داشتم و به مرور زمان کارهای فنی و فراگیری زبان آلمانی را فراموش کردم و به‌طور جدی‌تر به سمت تئاتر رفتم و با مرزبان دفتری را با نام تئاتر دیگر برپا کردیم و بعدها نمایشی را با اسم «آقا سیدکاظم» آماده و اجرا کردیم و این تئاتر در خانه نمایش و تالار سنگلج هم اجرا شد. ولی می‌توانم بگویم همواره مدیون آقای عباس جوانمرد هستم که نقش اصلی را در این راستا داشته‌اند.
نخستین فیلم سینمایی که بازی کردید مربوط به چه سالی می‌شود؟
در سال 1348 در فیلمی با نام «پایان تاریکی» به کارگردانی حسن شیروانی در نقش کوتاه بازی کردم و بعد از انقلاب هم نخستین کارم ایفای نقش در فیلم «دانه‌های گندم» بود.
از روندی که تا به حال طی کرده‌اید راضی هستید؟
بله. تا نیمه اول دهه 70 رضایت بسیاری داشتم اما بعد از نیمه اول دهه 70، به دلیل تغییرات ناخوشایندی که در سینما رخ داد از کارهایم به طور کامل رضایت ندارم و این نارضایتی دلیل بر تغییرات در اوضاع سینما است.
مثل چه تغییراتی؟
سینمای ما بعد از نیمه اول دهه 70 دیگر فیلم‌هایی همچون «در مسیر تندباد»، «ناخدا خورشید» و ... را نداشت و دیگر سینمای ملی را از دست داد. سینمای ملی، سینمایی است که به پایتخت ختم نشود، یک زمانی در جشنواره فیلم فجر از هر شهرستان و استانی یک فیلم به نمایش در می‌آمد و همه با گویش و معماری و سنت و لهجه مردم ایران آشنا می‌شدند اما امروزه سینما با آن‌گونه فیلم ها وداع کرده و فیلم‌ها به ایفای نقش چند بازیگر ختم می‌شود. البته این اوضاع در تئاتر هم وجود دارد و همین نابسامانی‌ها دلیل اصلی گرایش من به سمت تلویزیون بوده است.
به نظرتان عرصه بازیگری در حال حاضر دارای چه رویکرد و تحولاتی است؟
تحولات حاصل در این عرصه مثبت نبوده و با ورود جوانان بی‌تجربه شاهد تحولات و رویکردهای منفی‌ای بوده‌ایم، زیرا جوانانی که دانشجوی این حرفه هستند کنار رفته و جای آنها را جوانانی متحول گرفته‌اند که کمی هم استعداد دارند و به‌گونه‌ای نادرست مشغول فعالیت هستند.
فکر می‌کنید این افراد چگونه مشغول به فعالیت شده‌اند؟
بالاخره کمی انگیزه و استعداد در هر کاری می‌تواند یاری بخش باشد. معتقد هستم که حرفهای نبودن در هر عرصه و حرفهای می‌تواند باعث پایین آوردن کارآیی شود. ورود چنین جوانانی در این عرصه شأن سینما و تئاتر را زیر سوال برده و کارآیی را کم کرده است. سینمای دنیا، سینمای میانسالی است یعنی برای جوان کار می‌کند اما با جوان کار نمی‌کند. ولی سینمای ما امروزه، به گونه‌ای شده است که فقط بازیگران جوان کار می‌کنند و به همان نسبت که سن و سال جوان کم است، افکار فیلم‌های ما هم پایین آمده و هدف‌های مفید در فیلم‌ها از بین رفته و همین مساله باعث ایجاد رعب و وحشت بر دل پیشکسوتان شده است و به همین دلیل کمتر رغبت بازی در کنار بازیگران جوان را دارند.
شما در سینما و تلویزیون جزو ستارگانی هستید که همیشه در اوج بوده‌اید. این جایگاه را چگونه به دست آورده‌اید؟
از بزرگ‌ترهای حرفه‌مان یاد گرفته‌ایم که به دنبال مسائل اقتصادی و شهرت و معروفیت در این عرصه نباشیم، بلکه خواهان محبوبیت و هنر باشیم و هدف خود را رسیدن به کمال هنر بگذاریم و با وجود اینکه در نگهداری و به دست آوردن این نوع افکار دچار هزاران مشکل هستیم اما سعی می‌کنیم جایگاه خودمان را حفظ کنیم.
سوپر استارهای سینما و تلویزیون از ستاره بودنشان فراری هستند، شما دلیل این مساله را چه می‌دانید؟
به نظر من ایفای نقش در یک فیلم و سریال انرژی جسمی، ذهنی و روحی زیادی را از یک بازیگر می‌گیرد، چطور ممکن است یک بازیگر هر روز و هر شب در یک سریال یا فیلم دیده شود و بدون اینکه استراحت جسمی و ذهنی و مطالعه داشته باشد بتواند ستاره بماند، ستاره‌ها از ستاره بودن فراری نیستند فقط در انتخاب خود بسیار محتاط عمل می‌کنند و هر پیشنهادی را قبول نمی‌کنند، بلکه سعی می‌کنند حتی اگر با فاصله کاری انجام می‌دهند، آن کار را ماندگار کنند و این کار بسیار مشکل است که بتوانی همیشه ستاره بمانی.
شهرت را دوست دارید؟
یک هنرمند نمی‌تواند وابسته به شهرت باشد، زیرا در جامعه خیلی افراد هستند که مشهور می‌شوند مثل (خفاش شب) فقط نگاه‌ها متفاوت است، لذا محبوبیت خیلی بهتر است و اگر یک هنرمند محبوب شود شهرت هم به دنبال آن می‌آید و به نظر من محبوب شدن مهم نیست بلکه حفظ محبوبیت مهم‌تر است.
به چه نوع سینمایی علاقه‌مند هستید؟
من بازی در ژانر خاصی را نمی‌پسندم. اگر از متن و کارگردان و گروه و دیالوگ راضی باشم حتما در هر ژانری که باشد آن پیشنهاد را می‌پذیرم چه بسا تماشاگران هیچ‌گاه تصور نمی‌کردند که من کار کمدی داشته باشم اما چندی پیش در فیلم تلویزیونی «شاه کلید» به کارگردانی سامان مقدم در نقشی کمدی ظاهر شدم که خیلی هم مورد استقبال تماشاگران واقع شد.
چرا پس از ساخت فیلم قلب‌های ناآرام دیگر به سراغ کارگردانی نرفتید؟
آن زمان از من خواسته شده بود تا سناریوی آن فیلم را بخوانم، پس از مطالعه حس کردم از سینما دور شده‌ام و چون جمله‌ای در آن سناریو برایم جذاب بود کارگردانی آن را پذیرفتم، آن جمله این بود؛ «قلب یک هنرمند حتی اگر در سینه خودش هم نباشد، هنر از آن جدا نیست» و برای من بسیار جالب و جذاب بود و می‌توانست تنها دلیل برای کشش من به سمت کارگردانی آن فیلم باشد اما همان‌طور که گفتم با توجه به اینکه شأن تلویزیون بالاتر است از سینما، در تلویزیون کارگردانی و تهیه‌کنندگی را پیگیری خواهم کرد. اما در سینما دیگر نمی‌خواهم کارگردانی کنم.
فضای سینما در حال حاضر برای کارگردانی و بازی در چه شرایطی است؟
باتوجه به شرایطی که گفتم، شرایط مناسبی ندارد و هزاران دلیل باعث ایجاد چنین شرایطی شده است.
هنوز هم نقشی مانده است که دوست داشته باشید آن را بازی کنید؟
یک بازیگر در رویای خودش آرزوی بازی در هزاران نقش را دارد، ولی اگر بخواهد به این امید باشد و تا روزی که آن نقش‌ها به او پیشنهاد شود، کارهای دیگر را نپذیرد، فرصت‌های دیگر را از دست می‌دهد، پس باید مسیر را طی کند و اگر در بین راه به یکی از آرزوهایش برخورد کرد با تامل آن را بپذیرد.
چه شد که در سریال شب می‌گذرد بازی کردید؟
حاضر نیستم درباره این سریال صحبت کنم.
راما قویدل را از قبل چقدر می‌شناختید؟
خیلی کم، فقط 2 تا از کارهایش را دیده بودم.
پس می‌شود فقط درباره نقش خودتان توضیح بدهید؟
خیر حتی حاضر نیستم یک کلمه بگویم، یادآوری آن آزارم می‌دهد، برخورد بد تهیه‌کننده و وجود عوامل غیرحرفه‌ای برایم خاطره‌ای بد برجا گذاشته است.
ساخت سریال‌های مناسبتی را چطور ارزیابی می‌کنید؟
اگر بموقع و با تامل و داشتن فرصت تهیه شود بسیار مناسب است، اما اگر به سرعت و با عوامل غیرحرفه‌ای ساخته شود به نظرم درست نیست. چون سریال‌های مناسبتی تماشاگران خاصی دارد و حیف است به نحو نامناسب تهیه شود.
آیا این سریال‌ها توانسته‌اند خوراک خوبی برای تلویزیون باشند؟
بله. چون عده‌ای از تماشاگران علاقه‌مند به این‌گونه سریال‌ها هستند و در زمان‌های دیگر مدت کمتری را برای تماشای تلویزیون وقت می‌گذارند، در صورتی که به خاطر علاقه به این نوع سبک کار برای آن زمان‌های طولانی را هزینه می‌کنند.
کارهای بعدی شما؟
«ظهر کبریا» عنوان کاری است که قصد دارم آن را کارگردانی کنم و تله فیلم «این راه ادامه دارد» را هم تهیه خواهیم کرد.
حرف آخر...
از جامعه هنری به علت سکوت در مقابل فیلمی باعنوان «کشتی‌گیر» باوجود توهین به ملتمان دلگیرم و دلیل این سکوت آزارم می‌دهد. ارسال نظر
پربیننده