مجتبی شاعری«سال‌های دور از خانه» برای تماشاچی‌های ایرانی سریال نوستالژیکی است؛ سریالی که در اواخر دهه 60 همه را پای تلویزیون می‌نشاند، شنبه‌ها ساعت 9 شب، شبکه 2. به گزارش تبیان، برای عموم تماشاچی‌های تلویزیون که در آغاز هزاره سوم، مشتری سریال‌های بی‌تحرک کره‌ای و بعضا آمریکای لاتینی هستند، جای تعجب ندارد که اگر امروز هم اوشین (سال‌های دور از خانه) برایشان پخش شود، باز به تماشای آن بنشینند. برای گروه کثیری از کسانی که امروز اوشین را تماشا می‌کنند، وجه جذابیت، حس نوستالژیک اواخر دهه 60 است اما برای گروه تماشاچی‌های جوان‌تر هم اوشین نه فقط به تبلیغات بزرگ‌ترها که به دلایل دیگر هم جذابیت دارد. وقتی «جواهری در قصر» و «جومونگ» با آن فضای بی‌تحرک و دیالوگ‌های باسمه‌ای طرفدار دارد، چرا باید سال‌های دور از خانه جذابیت
نداشته باشد؟
پخش سریال اوشین بیش از 2 سال به درازا کشید و در طول 2 سال تماشاچی‌های ایرانی اوشین، وقت‌شناس‌ترین مردم دنیا بودند؛ شنبه‌ها ساعت 9 شب شبکه دوم سیما. البته در آن زمان امکان دیدن فیلم و سریال مثل امروز نبود و دیدن هر فیلم و سریالی غنیمتی محسوب می‌شد که از دست دادنش عاقلانه به نظر نمی‌آمد. با این حال اوشین ویژگی‌هایی داشت که برای تماشاچی ایرانی آن سال‌ها، محل ملاحظه ارزشمندتری به حساب می‌آمد، هر چند بعدها مشخص شد این سریال در کشورهای دیگر دنیا هم با استقبال مواجه شده است.
نخستین ویژگی اوشین، شخصیت‌پردازی آن است. امروز هم اگر فیلم یا سریالی ساخته شود که در آن قهرمان وجه متمایز‌کننده ملموس و واقعی داشته باشد، بیننده زیادی پیدا می‌کند بویژه اینکه قهرمان با ویژگی متمایز‌کننده ملموس و واقعی، به سمت اسطوره پیش برود. زندگی اوشین با همه فراز و فرودها نوعی اسطوره‌سازی قرن بیستمی در درام‌نویسی است و در تعریفی از هنر دراماتیک قرار می‌گیرد که بیش از گونه‌های دیگر درام‌نویسی در سینمای جهان از آن اقتباس شده است.
در بسیاری از آثار نمایشی کلاسیک، قهرمان از ابتدا مولفه‌های اسطوره را دارد و در مسیر جنگی نابرابر قرار می‌گیرد؛ خواه به پیروزی‌اش منتهی شود یا با پایانی تراژیک شکست بخورد اما در شیوه‌های مرسوم داستان‌های قهرمانی قرن بیستم، بیشتر با اسطوره‌هایی سر و کار داریم که از ابتدا قهرمان نیستند، اسطوره نیستند، اتفاقا شرایط‌شان از یک وضع عادی هم نازل‌تر است اما نیروی مبارزه شگرفی می‌یابند تا از این وضع رهایی پیدا کنند و در طبقه‌ای دیگر تعریف شوند؛ طبقه‌ای که منحصر به فردشان می‌کند و مخاطبان از این اسطوره پیروز راضی‌ترند.
علاوه بر این، سال‌های دور از خانه نوعی روایت تاریخ معاصر ژاپن است؛ ژاپنی که در همین یکصد سال گذشته تغییرات بسیار کرده است، حتی در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی که برای بسیاری از مردم جهان قابل تصور نیست.
روحیه خشن و جنگجوی مردم ژاپن در این یکصد سال به یک روحیه آرام، صلح‌جو و محترم تبدیل شده است. بسیاری از فرهنگ‌های سنتی ژاپن نشانه نوعی عقب‌ماندگی و حتی بدویت است و در همین یکصد سال اخیر در مسیر جدیدی قرار گرفته.
سال‌های دور از خانه، تاریخ مدون و مصوری از این تغییرات با رویکرد تحلیلی و جامعه‌شناسانه است. این رویکرد جامعه‌شناسانه طوری در داستان سال‌های دور از خانه دیده می‌شود که به خط داستانی آسیب نمی‌زند. ویژگی دیگری که مخاطبان دهه 60 تلویزیون ایران را به مخاطب پر و پا قرص این سریال تبدیل می‌کرد، مشابهت‌های وقایع آن سال‌هاست. بخش عمده‌ای از سریال سال‌های دور از خانه در جنگ می‌گذرد؛ جنگ ژاپن و روسیه، جنگ چین و ژاپن و جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم. هر چند در سال‌های دور از خانه صحنه‌های جنگ بازسازی نشده اما فضای حاکم بر داستان با توجه به جنگ‌هایی که در‌می‌گیرد، تغییر می‌کند و تصویر چهره شهرها و پشت جبهه یادآور یک کشور جنگ‌زده است. مقاومتی که در سریال اوشین نمایش داده می‌شود، یک نمایش بر اساس واقعیت است. یک واقعیت تاریخی که سرانجام به پیروزی منتهی می‌شود؛ پیروزی که الزاما در میدان مخاصمه تعیین نشده است. مفهوم مقاومت در سریال اوشین میان مفهوم اجتماعی و روانشناختی در حرکت است و این بسط مناسبی در همزادپنداری داستانی ایجاد می‌کند. حالا بعد از گذشت 25 سال از پخش ابتدایی اوشین، می‌توان دوباره آن را نگاه کرد به یاد آن سال‌ها افتاد یا اینکه اگر جوان‌تر باشیم، با دیدن این سریال قضاوتی درباره سلیقه پیشینیان نه‌چندان دور داشت.