
اظهارات وهمآلود اخیر رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه در مورد ناآرامیهای اخیر ترکیه، به نوعی یادآور جملات تاریخی طنزگونه همتای ایرانی اسبق او در اوج انقلاب اسلامی سال 1979 و واپسین روزهای سلطنت محمدرضا پهلوی است. سرلشکر ازهاری در آن روزها فریاد شعارهای مردم ایران در کوچه و خیابان را نوار ضبط شده دانسته بود و خون انقلابیون که کف خیابانهای تهران و شهرهای بزرگ را رنگین میساخت نه خون بلکه رنگ توصیف میکرد. اردوغان در آخرين روز سفر خود به کشورهاي شمال آفريقا، روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران در شهر تونس نه تنها مدعی شد تظاهرات گسترده ضددولتی مردم سراسر ترکیه در هفته اخیر دموکراتیک نیست بلکه «سازماني تروريستي» و مظنونان خارجي را مسئول این اعتراضات دانست. او همچنین با متهم کردن طیف وسیعی از معترضان تحت عنوان فعال اجتماعی، سیاسی و هنرمندان آنها را خرابکار خواند که این توهینی غیرقابل توجیه و به نوعی به جنگ طلبیدن نخبگان ترکیه تفسیر میشود. چنین اظهارنظرهایی بیم ناظران رویدادهای ترکیه را در مورد شدت بیماری پارانویا (تفرعن) آقای نخستوزیر برانگیخته است. دیروز در حالیکه معترضان خواهان برکناری اردوغان و خلع حزب آکپ از قدرت برای دهمین روز متوالی در میدان تقسیم تجمع کرده بودند، او در سخناني در جمع هوادارانش در فرودگاه آتاتورک شهر استانبول، در بدو بازگشت از سفر 4 روزه به کشورهاي شمال آفريقا گفت: «من خواستار پايان فوري اعتراضات هستم، اعتراضاتي که اعتبار خود را از دست داده و تبديل به خرابکاري شده است». اردوغان ادامه داد: «شما آرام و سنگين باقي ماندهايد. ما همه از اينجا به خانههای خود ميرويم... شما افرادي نيستيد که قوري و ماهيتابه را در خيابانها به هم بزنيد». او ساعاتي پيش از بازگشت به ترکيه در سخناني در تونس با ابراز خشم از اعتراضات، گفته بود: «ما اين پروژه (پروژه پارک غزي در ميدان تقسيم شهر استانبول) را که با احترام به تاريخ، فرهنگ و محيطزيست ترکيه اجرا ميشود، انجام ميدهيم». سپس تظاهرت مردمی را بدون هیچ سندی به خارجیها نسبت داده و گفته بود 7 تبعه کشورهاي خارجي که با اعتراضات يک هفتهاي ترکيه ارتباط داشتند، بازداشت شدهاند. وی افزود: «7 خارجي در ناآراميها دخيل بودند، 6 تن از آنها نزد دادستان عمومي حاضر شده و يکي از آنان هنوز در بازداشت بسر ميبرد». در همین حال وزیر کشور ترکیه در تکمیل فرافکنیهای رئیس دولت گفت تاکنون 2 ایرانی را به همراه 5 تبعه خارجی دیگر از کشورهای فرانسه، آمریکا، یونان و آلمان در ارتباط با ناآرامیهای این کشور دستگیر کرده است که پس از آن عباس عراقچی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، هرگونه دخالت در ناآرامیهای ترکیه را تکذیب کرد و گفت: «جمهوری اسلامی رسما از دولت ترکیه خواستار توضیح درباره صحت و سقم این خبر شده است». از جمعه 2 هفته پیش دهها هزار نفر از مردم ترکيه اعتراضاتي در شهرهاي استانبول، آنکارا، ازمير، موغلا، آنتاليا و بسياري ديگر از شهرهاي ترکيه، عليه دولت اين کشور برگزار کردهاند. ناآراميهاي ضد دولتي در ترکيه پس از آن آغاز شد که نيروهاي پليس در تاريخ ۳۱ مه تحصني مسالمتآميز در ميدان تقسيم شهر استانبول در اعتراض به تخريب پارک غزي را بر هم زدند اما اردوغان درست به شیوه سلاطین مستبد عثمانی که میخواهد قلعه یکی از آنان را در این میدان بازسازی کند از اجراي طرح توسعه جنجالي استانبول که اعتراضات گسترده ضد دولتي را در پي داشته است، منصرف نشده است. به دنبال مرگ يک افسر پليس، شمار تلفات اعتراضات اخير در ترکيه به ۵ نفر افزايش يافته است. مقامات ترکيه ميگويند اين افسر پليس در شهر آدانا در جنوب اين کشور و در خلال اعتراضات ضددولتي جان خود را از دست داده است. نهاد حقوق بشر ترکيه ميگويد حدود ۴ هزار و ۳۰۰ نفر در خلال اعتراضات اخير و به خاطر استنشاق گاز اشکآور، مجروح و روانه مراکز درماني شدهاند. دولت ترکيه ميگويد در اين ناآراميها همچنين دهها نيروي پليس نيز زخمي شدهاند.