گروه سیاسی: رسانههای غربی این روزها ماجرای پرونده هستهای ایران را مهمترین پرونده در دست بررسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی میدانند. گزارش سالانه این سازمان بینالمللی که در جلسه 35 عضو این آژانس مورد بررسی قرار گرفته، نشان میدهد کشورهای بسیاری از همکاری با کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی خودداری کرده و بنا بر این گزارش، از ارائه اطلاعات دقیق و شفاف برای برطرف شدن ابهامات و پاسخدهی به سوالات آژانس خودداری میکنند. به گزارش «وطن امروز» به نقل از رویترز، در این گزارش بیان شده است که آژانس درباره 71 کشور از مجموع 159کشور عضو این سازمان قادر نبوده اطلاعات و پاسخ به موقعی برای درخواستهای اطلاعاتی و روشن شدن ابعاد مساله هستهایشان دریافت کند. مارک هیبس، کارشناس هستهای که از کارشناسان اندیشکده کارنگی است، در این باره گفته است که این مساله نشاندهنده ناکارآمد بودن آژانس یا نقض فاحش پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیست و نشاندهنده درگیر شدن کشورها با اهداف بالقوه نظامی در برنامه هستهایشان هم نیست بلکه نشاندهنده این است که بسیاری از کشورها به دنبال راهی برای فرار از نظارتها و بازدیدهای سرزده آژانس و انجام فعالیتهای خود بدون درگیر شدن در فعالیتهای بروکراسی آژانس هستند. با این حال گزارش سازمان انرژی اتمی نشان میدهد کشورهای زیادی هستند که از ارائه اطلاعات درباره تاسیسات هستهای خود یا اطلاعرسانی، پیش از انتقال مواد هستهای خودداری میکنند.
البته به دلایل نامعلومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ارائه اسامی این کشورها در گزارش خود خودداری کرده است و همزمان با این گزارش - که به احتمال زیاد بسیاری از کشورهای غربی و اروپایی را نیز زیر سوال میبرد - نماینده آمریکا در آژانس بار دیگر ایران را متهم به عدم همکاری با این سازمان کرد. همزمان با ارائه این گزارش که نشان میدهد 71 کشور دیگر عضو این سازمان همکاری مناسبی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ندارند، جوزف مک مانوس، نماینده آمریکا در آژانس باز هم ایران را متهم به عدمهمکاری و عدمرعایت پادمانهای این آژانس کرد.
وی بیان کرد که برخلاف خواسته سازمان ملل و قدرتهای بزرگ جهانی، ایران هنوز دست از غنیسازی 20 درصد بر نداشته است. این در حالی است که ایران اعلام کرده بر اساس قوانین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران حق غنیسازی را برای خود محفوظ میداند و بر سر حقوق اساسی ملت در پرونده هستهای کوتاه نخواهد آمد.
در گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز به این مساله اشاره شده و آمده است: ایران در سال گذشته فعالیتهای مرتبط با غنیسازی و همچنین فعالیتهای مرتبط با آب سنگین را تعلیق نکرده و نگرانیهای آژانس درباره فعالیتهای احتمالی نظامی را نیز برطرف نکرده است. گفتني است، روز چهارشنبه گذشته کشورهای عضو گروه 1+5 در بیانیه مشترکی از ایران خواستند فعالیتهای هستهایاش را که به ادعای آنها ناقض قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل است، به حالت تعلیق درآورد. بیانیه مشترک چین، فرانسه، آلمان، روسیه، انگلیس و آمریکا روز چهارشنبه در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که پشت درهای بسته برگزار شد، توسط نماینده آلمان قرائت شد. به گزارش خبرگزاری شینهوا، این بیانیه با ابراز نگرانی نسبت به اینکه ایران همچنان برنامه هستهای خود از جمله نصب سانتریفیوژهای پیشرفته، تولید اورانیوم غنیشده و ساخت رآکتور IR-40 در اراک را ادامه میدهد، اعلام کرد: ما شدیدا نگران این هستیم که ایران با نقض قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت سازمان ملل به برخی فعالیتهای هستهای خاص ادامه میدهد.
6 کشور بر همین مبنا از ایران خواستند برای حل مسائل باقی مانده در برنامه هستهایاش با آژانس همکاری کامل داشته باشد و فعالیتهای هستهایاش را که به ادعای آنها ناقض قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام آژانس است، به حالت تعلیق درآورد. از آنجا که
ظدرخواست آژانس از ایران فراتر از توافق پادمانی تهران است، هر 2 طرف به ایجاد چارچوبی نیاز دارند که رویکرد ساختاری نام گرفته و هدف آن انجام بازرسیهای هستهای در ایران است. سند این رویکرد ساختاری هنوز
نهایی نشده است.